Dergiler / Şarkiyat / 2017 / Cilt: 9 - Sayı: 2

ZANNÎ BİLGİNİN MAHİYETİ, DİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ

Sayfa
951–974
Yayın Tarihi
2017-11-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Meselenin aslının ortaya konması amacıyla bu çalışmada, İslam anlama geleneğinde zannî bilgiyle ne kast edildiği, amelî meselelerde zannî bilgiyle amel etmeyi gerektiren ilmî ve aklî gerekçelerin neler olduğu, zannî bilginin terki durumunda bunun dinî alanda ne tür sonuçlara yol açacağı hususları açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dinî bilgi, kesin olup olmama açısından kat’î bilgi ve zannî bilgi şeklinde ikiye ayrılır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kat’î bilgi, kendisinde şüphe olmayan, dinî bir konuda kesin kanaat hâsıl eden bilgidir.
💡
Sonuç & Katkı:Meselenin aslının ortaya konması amacıyla bu çalışmada, İslam anlama geleneğinde zannî bilgiyle ne kast edildiği, amelî meselelerde zannî bilgiyle amel etmeyi gerektiren ilmî ve aklî gerekçelerin neler olduğu, zannî bilginin terki durumunda bunun dinî alanda ne tür sonuçlara yol açacağı hususları açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Zannî bilgi · kat’î bilgi · mütevâtir haber

Özet

Dinî bilgi, kesin olup olmama açısından kat’î bilgi ve zannî bilgi şeklinde ikiye ayrılır. Kat’î bilgi, kendisinde şüphe olmayan, dinî bir konuda kesin kanaat hâsıl eden bilgidir. Bu tür bilginin kaynağı sadık/mütevâtir haberdir. İnanç esasları, ibadetler, helal ve haramlarla ilgili pek çok dini ahkâm/bilgi kat’î bir şekilde sabittir. Ancak dinî bilginin önemli bir kısmı zannîdir. Zannî olmasının sebebi bize âhâd haber denilen bir yolla gelmiş olmasıdır. Âhâd haberin sübûtu, yani Hz. Peygamber’e nisbeti zannî olduğu için, içerdiği bilgi de zannîdir. Zannî bilgi, kesinlik ifade etmeyen bilgi demektir. Bununla beraber dini konularda, özellikle ameli meselelerde şartlarını haiz zannî bilgiyle amel edilebileceği hususunda bilginlerin ittifakı vardır. Günümüzde meselenin ilmi boyutundan habersiz bazı kesimlerin, dinde zannla ameli edilir mi? gibi anlamsız bir polemiğe giriştikleri görülmektedir. Meselenin aslının ortaya konması amacıyla bu çalışmada, İslam anlama geleneğinde zannî bilgiyle ne kast edildiği, amelî meselelerde zannî bilgiyle amel etmeyi gerektiren ilmî ve aklî gerekçelerin neler olduğu, zannî bilginin terki durumunda bunun dinî alanda ne tür sonuçlara yol açacağı hususları açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BEROJE, S. (2017). ZANNÎ BİLGİNİN MAHİYETİ, DİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Şarkiyat, Cilt: 9 - Sayı: 2, 951–974. https://ajindex.com/articles/25101

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. Bedran ed-Devmî, (öl.?), Abdulkadir b. Ahmet b. Mustafa, Nuzhetü’l-Hâtırı’l-Âtır, (Şerhu Ravdatu’n-Nazır), yy., ts. Beyhâkî, Ebû Bekr Ahmed b. Hüseyin b. Ali, (öl.458/1050) es-Sunenü'l-Kübrâ, Daru'l-Marife, Beyrut 1986. Buhârî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmail, (öl.256/870), el-Câmiu's-Sahîh, İstanbul, ts. Celaluddin el-Mahallî, Muhammed b. Ahmed, (öl.864/1460) ), Şerhu Metni’l-Verekât, Daru’l-Beyrûtî, Dımeşk 2006. Cürcânî, Seyyid Şerif, et-Ta’rifât, yy., ts. Darekutnî, Ali b. Ömer, (öl.385/995), Sünenu'd-Darekutnî, (Ta'lik, Ebû Tayyib Muhammed Abadî), Alemu'l-Kutub, Beyrut 1986. Dârimî, Abdullah b. Abdurrahman, (öl.255/869), Müsnedu’d-Dârimî, (Thk. S. Esed Dârânî), Daru’l-Muğaynî, Riyad 2000. Ebû Davûd, Süleyman b. Eş'as es-Sicistanî, (öl.275/888), Sunenu Ebî Davûd, (Thk. Mustafa Ebu’l-Muâtî. Elbanî’nin Tahrici ile), Daru’l-Ğaddi’l-Cedîd, Kahire 2014. Ebû Zîne, Yahya Abdulhadi, Menhecü’l-Kat’ ve Zann fî Usûli’l-Fıkh, (Risâletü’l-Macistır), Camiâtü’l-İslamyye, Külliyetü Şer’îa ve’l-Hukuk, Gazze 2010. Ebû’l-Bekâ, Eyyüb b. Mûsa el-Huseynî el-Kefevî, (öl.1094/1683), el-Külliyât, Müesesetü’r-Risâle, Beyrut 1993. Gazâlî, Ebû Hamid Muhammed b. Muhammed, (öl.505/1111), el Mustasfa min İlmi’l-Usûl, Daru İhyau Turasi’l-Arabî/Muessesetu’t-Tarihî’l-Arâbî, Beyrût 1997.
  2. Hansu, Hüseyin, Mütevâtir Haber, Bilge Adamlar, VAN 2008.
  3. İbn Kayyım, Muhammed b. Kayyim el-Cevziyye, (öl.751/1350), İ'lâmu'l-Muvakkı'în, Daru'l-Cîl, Beyrut, ts. İbn Kudâme, (Muvafakuddin) Ebû Muhammed Abdullah b. Ahmed, (öl.630/1233), Ravdatu’n-Nâzır ve Cennetu’l-Menâzır, baskı yer ve tarihi yok. İbn Mâce, Ebû Abdillah Muhammed b. Yezid el-Kazvînî, (öl.275/888), Sunenu İbn Mâce, (Thk. M. Fuad Abdulbaki), Daru İhyai’t-Turasi’l-Arabî, yy., 1975. İbnü’l Hümâm, Kemaluddin Muhammed b. Abdulvahid, (öl.861/1456), Şerhu Fethi’l-Kadir, Daru'l-Fıkr, Beyrut ts. İsfehânî, Rağıb, (öl.425/1034), Müfredâtu Elfazi’l-Kur’ân, (Thk. Safvan Adnan), Daru’l-Kalem, Dımeşk 2002. İsnevî, Cemaluddin Abdurrahman, (öl.776/1374), Nihâyetu’s-Sûl Şerhu Minhaci’l-Vusûl, Daru’l-Kutubi’l-İlmiyye, Beyrut 1999.
  4. Koçkuzu, Ali Osman, Rivâyet İlimlerinde Haber-i Vâhitlerin İtikad ve Teşri Yönlerinden Değeri, DİB Yay., Ankara 1988. Mâlik B. Enes, (öl.179/795), el-Muvatta’, (Thk ve Takdim, Arif el-Hâc ve diğ.), Daru’l-İhyâi’l-Ulûm, Beyrut 1990. Merğinânî, Burhanudin Ebi’l-Hasen Ali b. Ebî Bekr, (öl.593/1197), el-Hidaye, Daru’l-Kutbi’l-İlmiyye, Beyrut 1990.
  5. Müslim, Ebû'l-Hüseyin Müslim b. Haccac, (öl.216/831), Sahihu Müslim, Daru’l-Ma’rife, Beyr