Dergiler / Şarkiyat / 2018 / Cilt: 10 - Sayı: 4

14 NUMARALI ŞER‘İYYE SİCİL DEFTERİNE GÖRE VİDİN’DE İDARİ, EKONOMİK VE SOSYAL YAPI

ECONOMIC AND SOCIAL STRUCTURE AT VIDIN ACCORDING TO SHARIA REGISTRY NUMBERED 14

Sayfa
1566–1591
Yayın Tarihi
2018-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmanın giriş kısmında Vidin’in tarihine dair kısa bir bilgi verildikten sonra çalışmaya konu olan defterin içeriğine değinilmiş ve daha sonra da özellikle XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin Batı seferleri için oldukça önemli bir konumda bulunan ve yüzyılın başlarından itibaren “darü’l-cihad ve’l-mücahidin” olarak anılan Vidin’de 1699-1702 tarihleri arasında tutulmuş mahkeme kayıtlarına dayanarak, şehrin idari, ekonomik ve sosyal hayatı ortaya konulmaya çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Şer‘iyye Sicili veya Kadı Sicili olarak bilinen ve Osmanlı şehirlerinde görevli kadılar tarafından tutulan mahkeme kayıtlarını ihtiva eden defterler, bilhassa şehir tarihi çalışmalarının temel başvuru kaynaklarındandır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Günümüzde Bulgaristan Ulusal Kütüphanesi’nin Şark kısmında bulunan 14 Numaralı Vidin Şer‘iyye Sicili çalışmamızın ana kaynağını oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmanın giriş kısmında Vidin’in tarihine dair kısa bir bilgi verildikten sonra çalışmaya konu olan defterin içeriğine değinilmiş ve daha sonra da özellikle XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin Batı seferleri için oldukça önemli bir konumda bulunan ve yüzyılın başlarından itibaren “darü’l-cihad ve’l-mücahidin” olarak anılan Vidin’de 1699-1702 tarihleri arasında tutulmuş mahkeme kayıtlarına dayanarak, şehrin idari, ekonomik ve sosyal hayatı ortaya konulmaya çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Vidin · Şer‘iyye Sicili · Kadı

Özet

Şer‘iyye Sicili veya Kadı Sicili olarak bilinen ve Osmanlı şehirlerinde görevli kadılar tarafından tutulan mahkeme kayıtlarını ihtiva eden defterler, bilhassa şehir tarihi çalışmalarının temel başvuru kaynaklarındandır. Bu kayıtlar sayesinde Osmanlı toplumunun sosyal, siyasal ve ekonomik yapısını ortaya koymak mümkündür. Günümüzde Bulgaristan Ulusal Kütüphanesi’nin Şark kısmında bulunan 14 Numaralı Vidin Şer‘iyye Sicili çalışmamızın ana kaynağını oluşturmaktadır. Bu defterde daha ziyade tereke, evlenme, boşanma, nafaka takdiri, miras davaları, gayrimenkul satışları, vesayet, narh tespiti, görevli tayinleri, vergi ve mukataa kayıtları gibi konularda tutulmuş 245 belge bulunmaktadır. Ayrıca merkezden yazılan fermanlar ve emirler de bu deftere kaydedilmiştir. Bu çalışmanın giriş kısmında Vidin’in tarihine dair kısa bir bilgi verildikten sonra çalışmaya konu olan defterin içeriğine değinilmiş ve daha sonra da özellikle XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin Batı seferleri için oldukça önemli bir konumda bulunan ve yüzyılın başlarından itibaren “darü’l-cihad ve’l-mücahidin” olarak anılan Vidin’de 1699-1702 tarihleri arasında tutulmuş mahkeme kayıtlarına dayanarak, şehrin idari, ekonomik ve sosyal hayatı ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract

The records known as Sharia Register or Kadi Register kept by the Kadis include court records and they are fundamental reference guides for city history studies. It is possible to put forth the social, political and economic structure of the Ottoman society with the help of these records. The Sharia Registry of Vidin Numbered 14, presently exist at Oriental Department of National Library of Bulgaria, is the main resource of our study. There are a total of 245 documents in this registry on the issues ranging from inheritance, marriage, divorce, alimony appointment, real estate sales, custody, price fixing, officer appointments, tax collection, mukataa records etc. In addition, the edicts and orders issued from the capital have also been recorded in these records. At the beginning of this study, a brief history of Vidin is presented. Afterwards the administrative, economic and social life of Vidin, which had an important position for the eastern campaigns of the Ottoman Empire and also called as “dar al-jihad wa-l-mujahidin” since early stages of the century, is introduced with regard to the court records kept between the dates from 1699 to 1702.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KOÇAK, Z. (2018). 14 NUMARALI ŞER‘İYYE SİCİL DEFTERİNE GÖRE VİDİN’DE İDARİ, EKONOMİK VE SOSYAL YAPI. Şarkiyat, Cilt: 10 - Sayı: 4, 1566–1591. https://ajindex.com/articles/25014

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. Kaynakça1. Arşiv KaynaklarıOriental Department of National Library of Bulgaria (NLB), Vidin S 14. 2. Kaynak ve İnceleme EserleriAMEDOSKİ, Dragana, “Osmanska žena na Centralnom Balkanu izmedu stereotipa i stvarnosti (16-18. vek)”, Glasnik Etnografskog Instituta SANU, V. 66, N. 1, ss. 119-137.ATAR, Fahrettin, “Nikâh”, Diyanet İslâm Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı Yay., İstanbul 2007, XXXIII, ss. 112-117.AYDIN, M. Akif, Muhammed Hamidullah, “Köle”, Diyanet İslâm Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı Yay., Ankara 2002, XXVI, ss. 237-246.AYDIN, Mahir, Vidin Kalesi Tuna Boyu’ndaki İnci, Ötüken Yay., Ankara 2015.BILGE, Sadık Müfit, “Macaristan’da Osmanlı Hâkimiyetinin ve İdari Teşkilatının Kuruluşu ve Gelişmesi”, Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, S. 11, (Ankara 2000), ss. 33-81.ÇAĞATAY, Neşet, “Osmanlı İmparatorluğu’nda Reayadan Alınan Vergi ve Resimler, Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, C. 5, S. 5, ss. 483-511.ÇAKIR, Baki, Osmanlı Mukataa Sistemi (XVI-XVIII. Yüzyıl), Kitabevi Yay., İstanbul 2003.ÇAKIR, İbrahim Etem, “Zimmî Kadınlar Kadı Mahkemesinde: Sofya XVII. Yüzyıl”, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S. 21(2014), ss. 41-66.ÇİÇEK, Kemal, “Cemaat Mahkemesinden Kadı Mahkemesine Zimmîlerin Yargı Tercihi”, Pax Ottoman a Studies in Memoriam Prof. Dr. Nejat Göyünç, Yeni Türkiye Yay., 2001 Ankara, ss. 31-49.DEFTERDAR Sarı Mehmed Paşa, Zübde-i Vekayiât Tahlil Metin (1066-1116/1656-1704), (haz. Abdülkadir Özcan), Türk Tarih Kurumu Yay., Ankara 1995.DEMİRTAŞ, Mehmet, Osmanlı Esnafında Suç ve Ceza, Birleşik Yay., Ankara 2010.DEMİRTAŞ, Mehmet, Osmanlıda Fırıncılık (17.Yüzyıl) İstanbul Örneği, Atıf Yay., Ankara 2014.Evliya Çelebi Seyahatnamesi, C. VI/ I, (haz. Seyit Ali Kahraman), Yapı Kredi Yay., İstanbul 2010.GÖÇEK, F. Müge, Mark David Bear, “18. Yüzyılda Galata Kadı Sicillerinde Osmanlı Kadınlarının Toplumsal Sınırları”, Modernleşmenin Eşiğinde Osmanlı Kadınları, (ed. Madeline C. Zılfi), Tarih Vakfı Yurt Yay., İstanbul 2000, ss. 48-63.GRADEVA, Rosita, “Orthodox Christians in the Kadi Courts: The Practice of the Sofia Sheriat Court. Seventeenth Century”, Islamic Law and Society, V. IV (1), ss. 37-69.GRADEVA, Rossıtsa, “Between Hinterland and Frontier: Ottoman Vidin, Fifteenth to EigheenthCenturies”,https://www.academia.edu/241051/Between_Hinterland_and_Frontier_Ottoman_Vidin_Fifteenth_to_Eighteenth_Centuries, 20.12.17, ss. 331-352.GÜMÜŞ, Ercan, Veysel Gürhan, “18. Yüzyılın İkinci Yarısına Ai