Dergiler / Şarkiyat / 2018 / Cilt: 10 - Sayı: 4

NEFS-BEDEN İLİŞKİSİ PROBLEMİNE YENİ BİR BAKIŞ: MOLLA SADRÂ’NIN TEKÂMÜLÎ NEFS TASAVVURU

Sayfa
1492–1513
Yayın Tarihi
2018-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ardından, Sadra psikolojisinde nefsin tanımı, mahiyeti, bedenle ilişkisi ve varoluşsal tekâmülü, zihinsel bir insicam içerisinde ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Nefsin mahiyeti ve bedenle ilişkisi, Antik gelenekten itibaren üzerinde söz söylenen ve hakkında cevap aranan problematiklerin başında gelir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Platon’dan başlayarak günümüze gelinceye değin pek çok filozof ve fikir adamı, nefs ve beden arasındaki etkileşimi oldukça farklı kuramlarla açıklamaya çalışmışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Ardından, Sadra psikolojisinde nefsin tanımı, mahiyeti, bedenle ilişkisi ve varoluşsal tekâmülü, zihinsel bir insicam içerisinde ele alınacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Molla Sadrâ · Nefs-Beden İlişkisi · Din Felsefesi

Özet

Nefsin mahiyeti ve bedenle ilişkisi, Antik gelenekten itibaren üzerinde söz söylenen ve hakkında cevap aranan problematiklerin başında gelir. Platon’dan başlayarak günümüze gelinceye değin pek çok filozof ve fikir adamı, nefs ve beden arasındaki etkileşimi oldukça farklı kuramlarla açıklamaya çalışmışlardır. Düşünce tarihinin ciddi açmazları içerisinde yer alan bu mesele, çözüm bekleyen en önemli sorunsallardan biri olma özelliğini halen korumaktadır. Nefsin mahiyeti ve bedenle etkileşimine ilişkin felsefi mirastaki öğretileri yakından takip eden Molla Sadrâ, nefsin ‘içkinliği’ ile ‘aşkınlığını’, eklektizmin çelişki ve karşıtlığına düşmeden sistemli bir yapı içerisinde birleştirmektedir. Onun özel bir retorikle; ‘nefsin cismânî hudûsü-rûhânî bekâsı’ şeklinde formüle ettiği nefs kuramı, nefsin tedrici bir dönüşümle cismânî yaratılışından psişik-akli realitesine evrimine dayanır. Böylece salt ‘hilomorfik’ ile salt ‘dualist’ nefs teorileri arasında sıkışıp kalan İslam psikolojisi ve din felsefesi için de üçüncü bir alternatif şık olarak belirir. Bu çalışmada, Molla Sadrâ’nın özgün bir perspektifle inşa ettiği tekâmülî nefs tasavvurunun geniş bir analizine yer verilecektir. Bu amaçla, ilk olarak nefsin mahiyeti ve bedenle ilişkisi sorunsalının düşünce tarihindeki yansımaları incelenecektir. Ardından, Sadra psikolojisinde nefsin tanımı, mahiyeti, bedenle ilişkisi ve varoluşsal tekâmülü, zihinsel bir insicam içerisinde ele alınacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KAVŞUT, M. S. (2018). NEFS-BEDEN İLİŞKİSİ PROBLEMİNE YENİ BİR BAKIŞ: MOLLA SADRÂ’NIN TEKÂMÜLÎ NEFS TASAVVURU. Şarkiyat, Cilt: 10 - Sayı: 4, 1492–1513. https://ajindex.com/articles/25010

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. AKTÜRK, Eyüb, Eskatolojik Açıdan Kişisel Özdeşlik Sorunu, Araştırma Yayınları, Ankara 2014.
  2. ARİSTOTELES, De Anima -Ruh Üzerine-, (çev. Zeki Özcan), Birleşik Yayınevi, Ankara 2011.
  3. AYDIN, Hüseyin, “Kutsa b. Luka ve Ruh ile Nefs Arasındaki Ayrım Adlı Kitabı”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (1999), C.XL, s.387-402. AYNÎ, M. Ali, “Nefs Kelimesinin Manaları”, Darü’l-Fünûn İlahiyat Fakültesi Mecmuası, (1930),
  4. C.IV, Sa.14, s.46-52.
  5. BOLAY, Süleyman H., Aristo Metafiziği ile Gazâli Metafiziğinin Karşılaştırması, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1976.
  6. BURNET, John, Greek Philosophy: Thales To Plato, Macmillan, London 1964. CEVÂRDİHİ, M. Müderrisi, Târihu Felâsife-i İslam, İlmi Press, Tahran 1336. CEVİZCİ, Ahmet, İlkçağ Felsefesi Tarihi, Asa Yay., Bursa 2006.
  7. CONFORD, Francis M., Before and After Socrates, Cambridge University Press, Cambridge 1965.
  8. DALKILIÇ, Mehmet, İslam Mezheplerinde Ruh, İz Yayıncılık, İstanbul 2012.
  9. DERBEDER, Fazıl, Platon ve Aristoteles’te Ruh-Beden Problemi ve Karşılaştırılması, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli 2007, “Basılmamış Yüksek Lisans Tezi”. EMİN, Osman, el-Felsefetü’r-Revâkiyye, Kahire t.y. FÂRÂBÎ, Ebu Nasr Muhammed b. Muhammed, Risale fî Mesâil’il-Müteferrika, Haydarabad 1344. --------, ‘Uyunu’l-Mesâil -Felsefenin Temel Meseleleri-, (çev. Mahmut Kaya, Felsefe Metinleri içinde), Klasik Yayınları, İstanbul 2017.
  10. GÜNALTAY, M. Şemseddin, Felsefe-i Ûla: İsbât-ı Vâcib ve Ruh Nazariyeleri, İstanbul 1937-1941.
  11. HASAN, Ali Hac, el-Hikmetü’l-Müteâliye inde Sadri’l-Müteellihîn eş-Şîrâzî, Dârü’l-Hâdî, Beyrut 1426/2005. HÂŞİM, Ebu’l-Hasan, el-İnsan inde Sadrâddîn Şirâzî, Mektebetü’s-Sikâfeti’d-Dîniyye, Kahire 2009. KÂDÎ ABDÜLCEBBAR, el-Muğnî fî Ebvâbi’t-Tevhîd ve’l-‘Adl, Dârü’l-Mısriyye, Kahire 1962.
  12. KAVŞUT, Muhammet Sait, el-Hikmetü’l-Müteâliye: Molla Sadrâ’nın Felsefi-Kelâmi Düşüncesi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2018, “Basılmamış Doktora Tezi”. KOÇ, Turan, Ölümsüzlük Düşüncesi, İz Yayıncılık, İstanbul 2005.
  13. İBN SİNA, Ebû Ali Hüseyn b. Abdullah, el-İşârat ve’t-Tenbîhât -İşaretler ve Tenbihler-, (çev. Durusoy Ali vdğ.), Litera Yayıncılık, İstanbul 2005. --------, el-Kasîdetü’l-Ayniyyetü’r-Rûhiyye fi’n-Nefs -Ruh Kasîdesi-, (çev. Mahmut Kaya, Felsefe ve Ölüm Ötesi içinde), Klasik Yayınları, İstanbul 2011. --------, el-Mebde ve’l-Meâd, (tsh. Abdullah Nurânî), Müessesetü’d-Dirâsâti’l-‘İslâmiyye, Tahran 1404. --------, en-Necât mine’l-Farki fî Bahri’d-Delâlâti, (tsh. Muhammed Tâkî D