Dergiler / Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 20 - Sayı: 1

TÜRK HUKUKUNDA ÇİFTE/ÇOK VATANDAŞLIKTAN KAYNAKLANAN SORUNLAR

Sayfa
239–264
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çifte/çok vatandaşlık durumları, birden çok devletin vatandaşlıkilişkisinden doğan hak ve yetkilerini aynı kişi üzerinde kullanmalarınaimkân sağladığı için diplomatik himaye hakkının ileri sürülmesi, yetkili mahkemeve uygulanacak hukukun tayini, askerlik yükümlülüğü ve nüfus kayıtlarınıntutulması gibi konularda çıkabilecek olumlu vatandaşlık uyuşmazlıklarınahukuki zemin hazırlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Vatandaşlık hukukuna hakim olan ilkelerden kabul edilen “herkesin sadecetek bir vatandaşlığı olmalıdır” ilkesi, kişinin birden fazla devletin vatandaşlığınaaynı anda sahip olması demek olan “çifte vatandaşlık” veya “çok vatandaşlık”hallerinin gün geçtikçe birçok devlet tarafından tanınarak vatandaşlıkkanunlarına girmesi ile birlikte neredeyse geçerliliğini kaybetmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Amerika BirleşikDevletleri’nde çifte/çok vatandaşlığı engelleyen kanuni bir düzenleme yoktur.Devletlerin vatandaşlık kazanma şartlarını birbirinden farklı veya birbirinebenzer şekilde düzenlemeleri ya da sonradan vatandaşlık kazanılmasına imkântanımaları, kişinin aynı anda birden fazla devletin vatandaşı olması sonucunudoğurabilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çifte/çok vatandaşlık durumları, birden çok devletin vatandaşlıkilişkisinden doğan hak ve yetkilerini aynı kişi üzerinde kullanmalarınaimkân sağladığı için diplomatik himaye hakkının ileri sürülmesi, yetkili mahkemeve uygulanacak hukukun tayini, askerlik yükümlülüğü ve nüfus kayıtlarınıntutulması gibi konularda çıkabilecek olumlu vatandaşlık uyuşmazlıklarınahukuki zemin hazırlamaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Çifte/çok vatandaşlık

Özet

Vatandaşlık hukukuna hakim olan ilkelerden kabul edilen “herkesin sadecetek bir vatandaşlığı olmalıdır” ilkesi, kişinin birden fazla devletin vatandaşlığınaaynı anda sahip olması demek olan “çifte vatandaşlık” veya “çok vatandaşlık”hallerinin gün geçtikçe birçok devlet tarafından tanınarak vatandaşlıkkanunlarına girmesi ile birlikte neredeyse geçerliliğini kaybetmiştir. Buna rağmen,bazı ülkeler, çifte/çok vatandaşlık konusunda muhafazakâr davranmaktadırlar.Almanya gibi bazı devletler, kişinin başka bir devletin vatandaşlığınıkazanabilmesi için yasal olarak (de jure) önceki vatandaşlığından çıkmasınıöngörürken bazıları, öngördükleri bu yasal gerekliliği hafifletecek bir fiili (defacto) uygulama geliştirmiştir. Diğer taraftan, Türk vatandaşlık hukuku, Türkvatandaşlarının Türk vatandaşlığı yanında yabancı bir devlet vatandaşlığınasahip olabilmesini anlayışla karşılamaktadır. “Avrupa Vatandaşlık Sözleşmesi”,çifte/çok vatandaşlığı reddetmeyen bir düzenlemeye sahiptir. Amerika BirleşikDevletleri’nde çifte/çok vatandaşlığı engelleyen kanuni bir düzenleme yoktur.Devletlerin vatandaşlık kazanma şartlarını birbirinden farklı veya birbirinebenzer şekilde düzenlemeleri ya da sonradan vatandaşlık kazanılmasına imkântanımaları, kişinin aynı anda birden fazla devletin vatandaşı olması sonucunudoğurabilmektedir. Çifte/çok vatandaşlık durumları, birden çok devletin vatandaşlıkilişkisinden doğan hak ve yetkilerini aynı kişi üzerinde kullanmalarınaimkân sağladığı için diplomatik himaye hakkının ileri sürülmesi, yetkili mahkemeve uygulanacak hukukun tayini, askerlik yükümlülüğü ve nüfus kayıtlarınıntutulması gibi konularda çıkabilecek olumlu vatandaşlık uyuşmazlıklarınahukuki zemin hazırlamaktadır.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARADEMİR, E. (2018). TÜRK HUKUKUNDA ÇİFTE/ÇOK VATANDAŞLIKTAN KAYNAKLANAN SORUNLAR. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 20 - Sayı: 1, 239–264. https://ajindex.com/articles/221877

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Akıncı, Ziya/Demir Gökyayla, Cemile: Milletlerarası Aile Hukuku, Vedat Kitapçılık, İstanbul 2010.
  2. Aybay, Rona: “Türk Hukukunda Çifte Vatandaşlık Bir Hak Mıdır?”, Vatandaşlık, Göç, Mülteci ve Yabancılar Hukukundaki Güncel Gelişmeler, (Ed. Hailbronner, Kay/Tiryakioğlu, Bilgin/Küçük, Esin/ Schneider, Katja), 2. bs., Türkiye Barolar Birliği Yayınları, No. 175, Ankara 2013, s. 156-163.
  3. Aygün, Mesut: “Askerlik Hizmetinin Türk Vatandaşlığı Açısından Değerlendirilmesi”, (Ed. Hailbronner, Kay/Tiryakioğlu, Bilgin/ Küçük, Esin/Schneider, Katja), 2. bs., Türkiye Barolar Birliği Yayınları, No. 175, Ankara 2013, s. 231-251.
  4. Bayraktaroğlu Özçelik, Gülüm: “Kanunlar İhtilafı Hukukunda Olumlu Vatandaşlık İhtilaflarının Çözümü ve MÖHUK m. 4 (1) (b) ve (c) Hükümlerinin Değerlendirilmesi”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, S. 1, C. 19, Y. 2015, s. 111-150.
  5. De Vido, Sara: “The Relevance of Double Nationality To Conflict Of Law Issues Relating To Divorce And Legal Seperation In Europe”, Cuadernos de Derecho Transnacional, V. 4, No. 1, Marzo, 2012, s. 222- 232. Doğan, Vahit: Türk Vatandaşlık Hukuku, 13. bs., Savaş Yayınevi, Ankara 2016.
  6. Ekşi, Nuray: Askerliğin Vatandaşlık Üzerindeki Etkisi ve Özellikle Çifte Vatandaşlığa Sahip Kişilerin Askerlik Yükümlülüğü, 2. bs., Beta Basım, İstanbul 2005.
  7. Erdem, Bahadır: Türk Vatandaşlık Hukuku, 5. bs., Beta Basım, İstanbul 2016.
  8. Ekşi, Nuray: 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’a İlişkin Yargıtay Kararları, Beta Basım, İstanbul 2010.
  9. Goodman, Sara Wallace: “Dual/Multiple Citizenship”, Encyclopedia of Migration (Ed. Bean, Frank/Brown, Susan), Springer, Amsterdam 2014, s. 1-4.
  10. Güngör, Gülin: Tabiiyet Hukuku, 4. bs., Yetkin Yayınları, Ankara 2016.
  11. Güngör, Gülin: “Avrupa Vatandaşlık Sözleşmesi (“AVS”)”, Prof. Dr. Yılmaz Altuğ’a Armağan, Milletlerarası Hukuk ve Özel Hukuk Bülteni, S. 1-2, C. 17-18, Y. 1997-1998, s. 229-250.
  12. Göğer, Erdoğan: “Çifte Vatandaşlık”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 44, S. 1-4, Y. 1995, s. 127-181.
  13. Martin, Philip: “US Experience With Double Citizenship”, Vatandaşlık, Göç, Mülteci ve Yabancılar Hukukundaki Güncel Gelişmeler, (Ed. Hailbronner, Kay/Tiryakioğlu, Bilgin/Küçük, Esin/Schneider, Katja), 2. bs., Türkiye Barolar Birliği Yayınları, No. 175, Ankara 2013, s. 186-195.
  14. Nomer, Ergin: Türk Vatandaşlık Hukuku, 22. bs., Filiz Kitabevi, İstanbul 2016.
  15. Nomer, Ergin: “Türk Devletler Özel Hukukunda Çifte Vatandaşlık” (“Çifte Vatandaşlık”), Milletlerarası Hukuk ve Özel Huk