Birikim, Emek Gücünün Yeniden Üretiminin Ücretdışılaştırılması ve Sosyal Yardım: Kuramsal Bir Model Denemesi

Özet

Bu çalışma, üretim noktasının düzenlenmesi ile olgusal olarak üretim noktasına dışsal bir görünüme sahip olan sosyal yardımlar arasındaki kavramsal bağlantılar üzerine kuruludur. Literatürde sosyal yardımların varlığı ve artışı genellikle yoksulluk, gelir yetersizliği ve işsizlik gibi olgular temelinde ele alınırken, yoksulluğu ve sosyal yardımları açıklamak amacıyla piyasa kavramına başvurulduğu da görülmektedir. Bu kavrayış tarzı kategorik olarak yanlış olmamakla birlikte, sosyal yardımlar ile sermaye birikiminin düzenlenmesi ve üretim süreçlerine ait dinamikler arasındaki ilişkiyi görünmez kılan bir sonuca sahiptir. Çalışma, bu açıdan beş temel katkıda bulunmayı hedeflemektedir.İlk olarak, sosyal politika literatüründe daha ziyade teknik ve terimsel düzeyde tartışılmış olan sosyal yardımları kuramsal soyutlama düzeyine taşımak. Çalışma, kapitalist birikim ile sosyal yardım arasındaki ilişkiyi, Marksist politik iktisadın emek gücünün yeniden üretimi, yedek işgücü ordusu, emek gücünün değeri, ücret gibi kavramları temelinde açıklama iddiasındadır.İkinci olarak, Marksist politik iktisadın sözü edilen kavramları ve çalışmada yer kimi kavramlaştırma girişimleri aracılığıyla sosyal yardımları kuramsal ve olgusal düzeyde açıklayabilecek bir kuramsal model geliştirmeyi denemek.Üçüncü olarak, bu soyutlama sürecinde kullanılan kavramlar temelinde yeni ve alternatif bir sosyal yardım tanımı getirmek. Sosyal yardımları teknik ve terimsel düzeyde ele alış, kuramsal düzeyde ve kavramsal araçlarla açıklamaya dönük eksikliklerle içiçedir. Bu çalışma, sözü edilen eksikliği aşmak amacıyla, kimi kuramsal temeller atmaya dönük bir çabadır. Literatürdeki mevcut sosyal yardım tanımları, barındırdığı teknik ve terimsel çerçeve ile kavramsal bir yaklaşım temelinde yeniden yazılabilir.Dördüncü olarak, sosyal yardım alanlara ait olgular kümesini açıklayıcı ve analitik bir biçimde kavramaya olanak tanıyan uygun kavramsal araçların geliştirilmesini mümkün kılmak. Dolayısıyla, gözlem birimi ve analiz birimi ayrımı arasındaki kuramsal bağın hangi kavramsal araçlarla kurulabileceği sorusu da bu çalışmanın geri plan gündemindedir. Bu çerçevede çalışmada, sadece sosyal yardımları değil, çalışma ve geçim evreni sosyal yardım tanımlarında yer bulan yoksulluk, gelir yetersizliği, kendi kendine yeter hale gelme, işsizlik gibi olgularla çevrili olan sosyal yardım alanlara ait sosyal gerçekliği kavramaya dönük bir sosyal yardım tanımı önerisinde bulunulacaktır.Beşinci olarak ise, sosyal yardımları sınıfsal temellerine yerleştirme çabası ile siyasal alana içermeyi gündeme getirmek. Böylelikle çalışma, sosyal yardımların karşı siyasallaştırılması/siyaset alanına içerilmesinin kavramsal temelleri üzerine düşünmeyi amaçlamaktadır.