Dergiler / Kebikeç İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi / 2012 / Sayı: 33

Türkçeye Robinson tercümeleri

Robinson translations in Turkish

Sayfa
353–421
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Robenson tercümeleri, bundan başka, tercüme târihimize, asrî Türk nesrinin inşâ târihine, cebrî müdâhalelerle dilimizin istikrârsızlaştırılıp -yarım asırdır devâm eden- fetret devrine sürüklenmesine ve- bir nebze de- iktidârdaki dünyâ görüşü değişikliğine ışık tutmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tercüme bilimi çerçevesinde yapılacak bir tercüme tedkîk veyâ tahlîli, öncelikle, ““tercümenin keyfiyeti””ni, dîğer tâbirle ““tercüme hattı”” üzerindeki mevkiini tâyin etmelidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu anlayışla 1864 senesinden başlıyarak günümüze kadar yapılan onlarca farklı Robenson tercümesinden bazılarının ““sahîh tercüme””, bâzılarının ise ““tercümemsi uyarlama”” oldukları, ayrıca tercümeler içinde ““harfiyen temâyüllü tercüme”” ile ““serbest temâyüllü tercüme””, uyarlamalar içinde de ““tâdilen uyarlama”” ile ““tahvîlen uyarlama”” çeşitlerinin tefrîk edilebildiği görülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Robenson tercümeleri, bundan başka, tercüme târihimize, asrî Türk nesrinin inşâ târihine, cebrî müdâhalelerle dilimizin istikrârsızlaştırılıp -yarım asırdır devâm eden- fetret devrine sürüklenmesine ve- bir nebze de- iktidârdaki dünyâ görüşü değişikliğine ışık tutmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Tercüme bilimi çerçevesinde yapılacak bir tercüme tedkîk veyâ tahlîli, öncelikle, ““tercümenin keyfiyeti””ni, dîğer tâbirle ““tercüme hattı”” üzerindeki mevkiini tâyin etmelidir. Bu anlayışla 1864 senesinden başlıyarak günümüze kadar yapılan onlarca farklı Robenson tercümesinden bazılarının ““sahîh tercüme””, bâzılarının ise ““tercümemsi uyarlama”” oldukları, ayrıca tercümeler içinde ““harfiyen temâyüllü tercüme”” ile ““serbest temâyüllü tercüme””, uyarlamalar içinde de ““tâdilen uyarlama”” ile ““tahvîlen uyarlama”” çeşitlerinin tefrîk edilebildiği görülmektedir. Bunlara, bir de ““intihâl tercümeler”” ilâve olmaktadır. Robenson tercümeleri, bundan başka, tercüme târihimize, asrî Türk nesrinin inşâ târihine, cebrî müdâhalelerle dilimizin istikrârsızlaştırılıp -yarım asırdır devâm eden- fetret devrine sürüklenmesine ve- bir nebze de- iktidârdaki dünyâ görüşü değişikliğine ışık tutmaktadır.

Abstract

An examination or analysis of a translation along with the rules of the science of translation would determine, before all else, modalities of the translation. Since the very first translation of Robinson into Turkish in 1864, several translations of the book were published. These translations can be categorised as ““precise translations”” and ““adapted translation”” and there are also subcategories like ““word-by-word translations”” or ““free translations””, ““moderated adaptations”” or ““transformed adaptations””. Besides these translations there are also few plagiarised ones. An analysis of the Robinson translations would throw a new light on the one hand on how the history of Turkish translation and prose evolved and on the other hand on how the tendencies and forced interferences of political authorities affected the continuity of translation or language policies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YASA, A. (2012). Türkçeye Robinson tercümeleri. Kebikeç İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı: 33, 353–421. https://ajindex.com/articles/209263

Kaynakça (11)

  1. Adıvar, Adnan (1987), ““İbn Tufeyl””, İslâm Ansiklopedisi, İstanbul: Millî Eritim Bak. Yl., c. 5/II, ss. 829-831
  2. Ahmed Cevdet Paşa (1991), Tezâkir. 40-Tetimme, Hazırlayan: Cavid Baysun, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yl. “ “Ambroise Rendu””, Wikipedia, (http://fr.wikipedia.org/wiki/Ambroise_Rendu) (1.2.2012)
  3. Ataç, Nurullah (1941), ““Tercümeye Dair””, Tercüme, 19 Mart 1941, c. I, sayı: 6, ss. 505-507
  4. Balcı, Sezai (2006), Osmanlı Devleti’’nde Tercümanlık ve Bâb-ı Âlî Tercüme Odası, Doktora Tezi (Tez Danışmanı: İlknur Haydaroğlu), Ankara Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, 198 s. Bayar, Nevnihal (2006),
  5. Açıklamalı Yeni Kelimeler Sözlüğü, Ankara: Akçaş Ye. “ “Charte du traducteur”” de la FIT (2008), (http://www.fit-ift.org/fr/charte.php) (15.2.2008) “ “Daniel Defoe””, Wikipedia Ansiklopedisi, (http://fr.wikipedia.org/wiki/Daniel_Defoe) (11.11.2011)
  6. Defoe, Daniel (1836), Robinson Crusoé. Vie et aventures de Robinson Crusoé écrites par lui-même, traduites par Petrus Borel, Paris: Francisque Borel et Alexandre Varenne, (http://www.ebooksgratuits.com/html/defoe_robinson_crusoe_1.html) (2.2.2008) Defoe/Ş. Kaya (1923),
  7. Robenson Krüzoe, Müt.: Şükrü Kaya, İstanbul: Tanin’’in İlâvesi, ““İngilizce aslından tercüme edilmiştir””, 425 s. Defoe /Ş. Kaya (1923/1950),
  8. Robinson Crusoe, Müt.: Şükrü Kaya, İstanbul: Hilmi Ke., 2 cild (İbrahim Hilmi Çığıraçan’’ın ““Hayatı ve Eserleri”” başlıklı takdîm yazısıyle; ilk baskısı: 1923), 578 s., 20 cm, resimli Defoe /Y. Nabi (1938), Robinson Crusoe: Issız Adada 28 Yıl, ““Daniel De Foë’’den tercüme eden: Yaşar Nabi””, İstanbul: Kanaat Ke., 150 s., 18 cm, resimli (Dîğer Kanaat Ke. Baskıları: 4. baskısı: 1946, 146 s.; 9. baskısı: 1965, 125 s.; Varlık Yl.: 1970; 1977: 15. b.) Defoe /Özbay (1965), Robenson Kruzoe. Hayatı ve Maceraları, Tercüme Eden: M. Doğan Özbay, İstanbul: İyigün Yayınevi, resimli, 14x19,5cm, 128 s. Defoe /Göktürk (1969/2010),
  9. Robinson Crusoe, Müt.: Akşit Göktürk, İstanbul: Yapı Kredi Yl., 631 s., 19 cm (5. baskı; ilk baskısı 1969’’da, Kök Yl.’’da, 2 cild hâlinde. 1969’’da TDK ““Çeviri Ödülü””nü kazandı.) Defoe /Dokuman (1969),
  10. Robinson Crusoe, Müt.: Öz Dokuman, İstanbul: Sanat Neşriyat A.Ş., 310 s. (1971’’de Sanat Neşriyat, 244 s.; 1975’’de 312 s.) Defoe /Bulur (1979), Robinson Crusoe (Yaşamı ve Maceraları), ““Dilimize Çeviren: M. İhsan Bulur, İstanbul: Arda Yl., 182 s. Defoe/Tanya Can (2002),
  11. Robinson Crusoe, Müt.: Tanya Can, İstanbul: Akyüz Ye., 603 s. > Akşit Göktürk’’ün Tercümesinden İntihâl! Defoe/Öner (2006), Robinson Crusoe,