Dergiler / Kebikeç İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi / 2013 / Sayı: 36

Mayıs 1920 Tramvay Grevi Türkiye Sosyalist Fırkası ve İşçi Hareketi Üzerine Bir Değerlendirme

Tram Strike of May 1920: An Assessment on the Turkish Socialist Party and the Labor Movement

Sayfa
243–258
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Mevcut kaynaklar, tramvay işçileri arasında radikal unsurlar bulunduğunu ve İstanbul'da faaliyet gösteren bir komünist grubun bu unsurlar üzerinde belirgin bir etkinlik kazandığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu yazı, 11 Mayıs 1920 tarihinde İstanbul'da başlayan ve yaklaşık olarak beş gün devam eden tramvay işçileri grevini konu almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tramvay işçileri arasındaki örgütlenme sürecinde Mart 1919'dan sonra işe alınan yedek ve muvazzaf subay kökenli işçilerin önemli bir rol oynadığına işaret edilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Mevcut kaynaklar, tramvay işçileri arasında radikal unsurlar bulunduğunu ve İstanbul'da faaliyet gösteren bir komünist grubun bu unsurlar üzerinde belirgin bir etkinlik kazandığını göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu yazı, 11 Mayıs 1920 tarihinde İstanbul'da başlayan ve yaklaşık olarak beş gün devam eden tramvay işçileri grevini konu almaktadır. Tramvay işçileri arasındaki örgütlenme sürecinde Mart 1919'dan sonra işe alınan yedek ve muvazzaf subay kökenli işçilerin önemli bir rol oynadığına işaret edilmektedir. Hüseyin Hilmi liderliğindeki Türkiye Sosyalist Fırkası'nın bu süreçteki rolü son derece kısıtlı olmuştur. Mevcut kaynaklar, tramvay işçileri arasında radikal unsurlar bulunduğunu ve İstanbul'da faaliyet gösteren bir komünist grubun bu unsurlar üzerinde belirgin bir etkinlik kazandığını göstermektedir.

Abstract

This paper deals with the strike movement of the Istanbul tram workers that began on 11 May 1920 and lasted five days. It is argued that a group of former reserve and commissioned officers, employed by the Tramway Company after March 1919, played an important role in the unionization movement among the tram workers. Led by Hüseyin Hilmi, the Turkish Socialist Party had a limited influence on this process. The available sources suggest that there were radical elements among the tram workers and a communist group active in Istanbul had a considerable effect on these radical elements.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÜLKER, E. (2013). Mayıs 1920 Tramvay Grevi Türkiye Sosyalist Fırkası ve İşçi Hareketi Üzerine Bir Değerlendirme. Kebikeç İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı: 36, 243–258. https://ajindex.com/articles/209133

Kaynakça (5)

  1. Archives du Ministère des Affaires Étrangères (AMAE), Paris E - Levant, 1918-1929, Belge No: 38/1 Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), İstanbul Dahiliye Vekaleti (DH), Kalem-i Mahsus Müdüriyeti Belgeleri (KMS) Belge No: 52-4/35; 61-2/63 Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA), Ankara Belge No: 230.108.98.5; 230.87.17.2 Public Record Office, Foreign Office Catalogs (FO), Londra Belge No: 371/6577; 371/5293 Service Historique de l'Armée de Terre (SHAT), Paris 20 N 421, 3e Bureau Belge No: 310/5 Société des Tramways de Contantinople, Rapport du Conseil d'Administration à l'Assemblèe Générale Ordinaire du 25 Mai/7 Juin 1916. Tramways et Electricité de Constantinople, Rapport du Conseil D'Administration à l'Assemblée Generale Ordinaire du 28 Novembre 1918, Rapport du College des Commisaires, Exercice 1917-1918. Tramways et Electricité de Constantinople, Rapport du Conseil d'Administration à l'Assemblée Generale Ordinaire du 27 Novembre 1919, Rapport du College des Commisaires, Exercice 1918-1919. Tramways et Electricité de Constantinople, Rapport du Conseil D'Administration à l'Assemblée Generale Ordinaire du 23 Novembre 1922, Rapport du College des Commisaires, Exercice 1921-1922. Alemdar "Grev Devam Ediyor," 13 Mayıs 1920, s. 4. "Grev Arefesi Mi?" 20 Ocak 1921, s. 2. "Grev Var Mı?" 22 Ocak 1921, s. 2. "Grev Başlıyor," 23 Ocak 1921, s
  2. İkdam "Tramvayların Tatili: Yalnız Tenvirat," 12 Aralık 1918, s. 2. "Tramvaylar İşlemeyecek mi? Yeni Teklif," 2 Şubat 1919, s. 2. "Tramvay Meselesi ve Şehremaneti," 19 Şubat 1919, s. 2. "Tramvayın Tesiratı," 20 Mart 1919, s. 2. "Tramvay Amelesi: Tatil-i Eşgal Edeceklerini Söylüyorlar," 10 Nisan 1920, s. 2. "Tramvay Amelesi Bugün Tatil-i Eşgal Ediyor," 11 Mayıs 1920, s. 3. "İstanbul Tramvay ve Tüneli'nin Tatili," 12 Mayıs 1920, s. 1. "Tramvay Amelesinin Grevi Devam Ediyor," 13 Mayıs 1920, s. 1. "Tramvay ve Tünel Grevinin Devamı," 14 Mayıs 1920, s. 1. "Tramvay ve Tünel Grevi'nin Hitamı," 16 Mayıs 1920, s. 1. "Amelenin Umumi Grevi Mümkün müdür?" 10 Ağustos 1921, s. 3. "Tramvay Amelesinin Grevi ve Şirket," 29 Ocak 1922, s
  3. İleri "Menfi ve Sosyalist Arkadaşlara," 8 Şubat 1919, s. 3. "Türkiye Sosyalist Fırkası," 10 Mart 1919, s. 4. "Artık Tramvaylar İşliyor," 20 Mart 1919, s
  4. Meslek "Tramvay Amelesi," 28 Nisan 1925, s
  5. Akal, Emel, Moskova-Ankara-Londra Üçgeninde İştirakiyuncular, Komünistler ve Paşa Hazretleri, İstanbul: İletişim Yayınları, 2013. Aksoy, Asu (der.), Silahtarağa Elektrik Santrali, 1910-2004, İstanbul: İstanbul Bilg