Dergiler / Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2016 / Cilt: 25 - Sayı: 1

Hankâh-Vefâ İlişkisi Bağlamında İstanbul’daki Üç Medrese: Ka‘riye, Hâkâniye-i Vefâ ve Vefâ Medreseleri

Sayfa
1–49
Yayın Tarihi
2016-04-06
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Medreseler ve müderrisleri ana bölümlerinden oluşan çalışmamızda biyografilerin kronolojik olarak incelenmesiyle bilhassa “hankâh” kelimesinin bu medreselerin her biriyle ilgili kullanım farklılığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Osmanlı medreseleri, İstanbul Medreseleri, Hakaniye-i Vefâ (Hankâh-ı Vefâ, Hâkâniye Dârülhadisi), Ka‘riye (Hankâh) Medresesi, Vefâ (Şeyh Ebu’l-Vefâ) Medresesi.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı medrese tarihiyle ilgili bazı araştırmalarda İstanbul medreselerinden Hâkâniye-i Vefâ (Hankâh-ı Vefâ), Ka‘riye (Hankâh) ve Vefâ (Şeyh Ebu’l-Vefâ) medreseleri isim benzerliği dolayısıyla birbirlerine karıştırılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Medreseler ve müderrisleri ana bölümlerinden oluşan çalışmamızda biyografilerin kronolojik olarak incelenmesiyle bilhassa “hankâh” kelimesinin bu medreselerin her biriyle ilgili kullanım farklılığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Osmanlı medreseleri, İstanbul Medreseleri, Hakaniye-i Vefâ (Hankâh-ı Vefâ, Hâkâniye Dârülhadisi), Ka‘riye (Hankâh) Medresesi, Vefâ (Şeyh Ebu’l-Vefâ) Medresesi.
💡
Sonuç & Katkı:Hereby study essentially consists of chapters on madrasahs and their professors; the chronological examination on biographies has revealed differences about the use of word “khanqāh” for each of these madrasahs.Keywords: Ottoman madrasahs, Istanbul madrasahs, Hākāniye-i Vefā (Khanqāh al-Vefā, Hākāniye Dār al-Hadīth), Ka‘riye (Khanqāh) Madrasah, Vefā (Sheikh Abu’l-Vefā) Madrasah.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı medreseleri · İstanbul Medreseleri · Hakaniye-i Vefâ

Özet

Osmanlı medrese tarihiyle ilgili bazı araştırmalarda İstanbul medreselerinden Hâkâniye-i Vefâ (Hankâh-ı Vefâ), Ka‘riye (Hankâh) ve Vefâ (Şeyh Ebu’l-Vefâ) medreseleri isim benzerliği dolayısıyla birbirlerine karıştırılmıştır. Mevcut kavram kargaşasının en önemli sebeplerinden biri “Hankâh” ve “Vefâ” kelimelerinin bu medreselerin adlandırılmasında ortak kullanılmasıdır. Bu karışıklıklar, özellikle müderris biyografilerinde karşımıza çıkmaktadır. Medreseler ve müderrisleri ana bölümlerinden oluşan çalışmamızda biyografilerin kronolojik olarak incelenmesiyle bilhassa “hankâh” kelimesinin bu medreselerin her biriyle ilgili kullanım farklılığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Osmanlı medreseleri, İstanbul Medreseleri, Hakaniye-i Vefâ (Hankâh-ı Vefâ, Hâkâniye Dârülhadisi), Ka‘riye (Hankâh) Medresesi, Vefâ (Şeyh Ebu’l-Vefâ) Medresesi. Three Istanbul Madrasahs in the context of Khanqāh-Vefā Relation: Ka‘riye, Hākāniye-i Vefā and VefāAbstract In various studies about history of Ottoman madrasahs, three Istanbul madrasahs, namely, Hākāniye-i Vefâ (Khanqāh al-Vefā), Ka‘riye (Khanqāh) and Vefā (Sheik Abu’l-Vefā), are confused due to similarity of names. The primary reason behind the contradiction is the common use of words “Khanqāh” and “Vefā” in nomination of these madrasahs. The confusions become apparent particularly in biographies of madrasah professors. Hereby study essentially consists of chapters on madrasahs and their professors; the chronological examination on biographies has revealed differences about the use of word “khanqāh” for each of these madrasahs.Keywords: Ottoman madrasahs, Istanbul madrasahs, Hākāniye-i Vefā (Khanqāh al-Vefā, Hākāniye Dār al-Hadīth), Ka‘riye (Khanqāh) Madrasah, Vefā (Sheikh Abu’l-Vefā) Madrasah.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çiftçi, M. (2016). Hankâh-Vefâ İlişkisi Bağlamında İstanbul’daki Üç Medrese: Ka‘riye, Hâkâniye-i Vefâ ve Vefâ Medreseleri. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 25 - Sayı: 1, 1–49. https://ajindex.com/articles/171103

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Ahunbay, Zeynep, “Mimar Sinan’ın Eğitim Yapıları: Medreseler, Darulkurralar, Mektepler”, Mimarbaşı Koca Sinan Yaşadığı Çağ ve Eserleri (ed. Sadi Bayram), I-II, Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları 1988, s. 239-309.
  2. Arpaguş, Hatice Kelpetin, “Kara Dâvud İzmitî”, TDV İslam Ansiklopedisi (DİA), XXIV, 359-360. Atâî, Nev’îzâde, eş-Şekâiku’n-Nu‘mâniye ve Zeyilleri: Hadâiku’l-hakâik fî tekmileti’ş-Şekâik (nşr. Abdülkadir Özcan), II, İstanbul: Çağrı Yayınları 1989.
  3. Aydın, Bilgin, “Meşihat Arşivi’nde Şeyhülislamlık Merkez Kalemlerine Ait Bazı Defterler”, Arşiv Araştırmaları Dergisi, 2 (2000), s. 113-122. Ayvansarayî Hüseyin Efendi, Hadîkatü’l-Cevâmi‘, I-II, İstanbul 1281. Ayvansarayî Hüseyin Efendi ve dğr., Hadîkatü’l-cevâmi‘: İstanbul Camileri ve Diğer Dinî-Sivil Mimari Yapılar (haz. Ahmed Nezih Galitekin), İstanbul: İşaret Yayınları 2001.
  4. Ayverdi, Ekrem Hakkı, Osmanlı Mimarisinde Fatih Devri (855-886/1451-1481),
  5. III, İstanbul: İstanbul Fetih Cemiyeti İstanbul Enstitüsü 1973.
  6. Baltacı, Cahit, “Hürrem Sultan”, TDV İslam Ansiklopedisi (DİA), XVIII, 498-500. __, XV-XVI. Yüzyıllarda Osmanlı Medreseleri, I-II, 2. Baskı, İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı (İFAV) Yayınları 2005. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Evkâf-ı Harameyn Muhasebesi Defterleri (Ev.Hmh.d.), nr. 1045 (9 Ş. 1110/10 Şubat 1699). __, Kamil Kepeci Defterleri (K.K.d.), nr. 6589/1 (Nüfus defteri, tarih: 1206 [1791-92]), 7518 (Vazife defteri, Dîvân-ı Hümâyun Ruûs Kalemi, tarih: 1157/1744-45). __, Maliyeden Müdevver Defterler (MAD.d.), nr. 111 (20 Ramazan 1055/9 Kasım 1645), 994 (10 M. 1086/6 Nisan 1675), 3911 (25 L. 1057/23 Kasım 1647), 15871 (17 M. 1055/15 Mart 1645). Canatar, Mehmet, “Cenâbî Mustafa Efendi”, TDV İslam Ansiklopedisi (DİA), VII, 352-353.
  7. Çetin, Atilla, “İstanbul’daki Tekke, Zâviye ve Hankâhlar Hakkında 1199 (1784) Tarihli Bir Vesika”, Vakıflar Dergisi, 13 (1981), s. 583-590.
  8. Çiftçi, Mehdin, Süleymaniye Dârülhadisi, İstanbul: Kitabevi Yayınları 2012.
  9. Değirmençay, Veyis- Özkan, Ahmet, “Tuhfe-i Nâilî’de Konyalı Şairler”, Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 54 (2015), s. 49-86.
  10. Doğanay, Aziz, “Şeyh Vefa Külliyesi”, TDV İslam Ansiklopedisi (DİA), XXXIX, 72-74.
  11. Erdoğan, Abdülkadir, Şeyh Vefa: Hayatı ve Eserleri [Fatih Mehmed devrinde İstanbul’da Bir Türk Mütefekkiri], İstanbul: Ahmed İhsan Basımevi 1941.
  12. Eyice, Semavi, “Kariye Camii”, TDV İslam Ansiklopedisi (DİA), XXIV, 495-498. __, “Cami [Mimari Tarihi]”, TDV İslam Ansiklopedisi (DİA), VII