Dergiler / Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 4

Çerkeş İlçesi Orman Köylerinin Kırsal Kalkınma Potansiyelinin Paydaş Görüşleriyle Değerlendirilmesi

Assessment of the Rural Development Potential of Forest Villages in Çerkeş District Based on Stakeholder Perspectives

Damla Yıldız(KARABÜK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6809-0538
Zeynep Özkaya(ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ, ORMAN FAKÜLTESİ)0009-0009-4945-0372
Sayfa
1–13
Yayın Tarihi
2026-11-08
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Desteklenmesi önerilen başlıca gelir getirici faaliyetler ise tarımsal ürün çeşitliliği, arıcılık, hayvansal ürünlerin işlenmesi ve modern hayvancılık teknikleri olmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kırsal kalkınma, kırsal toplumların ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan güçlendirilmesini, aynı zamanda yöresel kaynakların devamlılığını gözeten bir anlayışla kullanılmasını kapsayan çok boyutlu bir süreçtir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, Çankırı ili Çerkeş ilçesindeki orman köylerinin kırsal kalkınma potansiyelinin paydaş görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Desteklenmesi önerilen başlıca gelir getirici faaliyetler ise tarımsal ürün çeşitliliği, arıcılık, hayvansal ürünlerin işlenmesi ve modern hayvancılık teknikleri olmuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2020 Verileri
⚙️Değişkenler:Çerkeş · Kırsal kalkınma · Orman köyü

Özet

Kırsal kalkınma, kırsal toplumların ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan güçlendirilmesini, aynı zamanda yöresel kaynakların devamlılığını gözeten bir anlayışla kullanılmasını kapsayan çok boyutlu bir süreçtir. Bu çalışmada, Çankırı ili Çerkeş ilçesindeki orman köylerinin kırsal kalkınma potansiyelinin paydaş görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında, ilçenin ve köylerin kırsal yapısı hakkında bilgi sahibi olan farklı ilgi ve çıkar gruplarını temsil eden 22 paydaşla yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın veri toplama aracı, literatür incelemesi ve ön görüşmeler doğrultusunda araştırmacılar tarafından geliştirilen görüşme formudur. Görüşmelerden elde edilen nitel veriler MAXQDA 2020 programı kullanılarak kodlanmış, kategorilere ayrılmış, analiz edilmiş ve görselleştirilmiştir. Katılımcı görüşleri; kırsal kalkınma kavramının anlamı, yörede kırsal kalkınma için yapılması gerekenler, süreçte aktif rol alması beklenen kişi ve kurumlar, kırsal kalkınma çalışmalarının etkililiğine ilişkin değerlendirmeler, yörenin öne çıkan kırsal kalkınma değerleri ve desteklenmesi gereken gelir getirici faaliyetler olmak üzere altı tema altında incelenmiştir. Katılımcı görüşlerinde kırsal kalkınma ağırlıklı olarak tarımsal faaliyetler ve hayvancılıkla ilişkilendirilmiştir. Yörenin kırsal kalkınması için öncelikle hayvancılığın ve tarımın desteklenmesi ile eğitim faaliyetlerinin geliştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, belediye, kaymakamlık, Orman İşletme Müdürlüğü ve ziraat odaları sürecin başlıca aktörleri olarak gösterilmiştir. Katılımcıların %86.4’ü kırsal kalkınma çalışmalarının yörede etkili olacağına inanmaktadır. Katılımcı görüşlerine göre hayvancılık, arıcılık ve tarım yörenin öne çıkan kırsal kalkınma değerleri arasında yer almıştır. Desteklenmesi önerilen başlıca gelir getirici faaliyetler ise tarımsal ürün çeşitliliği, arıcılık, hayvansal ürünlerin işlenmesi ve modern hayvancılık teknikleri olmuştur.

Abstract

Rural development is a multidimensional process that encompasses the economic, social, and cultural empowerment of rural communities, together with the use of local resources in a manner that safeguards their continuity. This study aimed to assess the rural development potential of forest villages in Çerkeş District, Çankırı Province, based on stakeholder perspectives. Face-to-face interviews were conducted with 22 stakeholders representing different interest groups who had knowledge of the rural structure of the district and its villages. The interview form used as the data collection instrument was developed by the researchers based on a review of the relevant literature and preliminary interviews. The qualitative data obtained from the interviews were coded, categorized, analyzed, and visualized using MAXQDA 2020. Stakeholder views were examined under six themes: perceptions of rural development, actions required for rural development in the area, individuals and institutions expected to play an active role, perceptions of the effectiveness of rural development initiatives, prominent local values with rural development potential, and income-generating activities that should be supported. In the participants’ accounts, rural development was primarily associated with agricultural activities and livestock production. Supporting livestock and agriculture and improving educational activities were identified as the main priorities for rural development in the area. The District Directorate of Agriculture and Forestry, the Municipality, the District Governor’s Office, the Forest Management Directorate, and the Chamber of Agriculture were identified as the principal actors in the process. Of the participants, 86.4% believed that rural development initiatives would be effective in the area. According to the participants’ views, livestock farming, beekeeping, and agriculture were among the prominent local values for rural development. The main income-generating activities suggested for support were agricultural diversification, beekeeping, animal-product processing, and modern livestock-production techniques.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yıldız, D., Özkaya, Z. (2026). Çerkeş İlçesi Orman Köylerinin Kırsal Kalkınma Potansiyelinin Paydaş Görüşleriyle Değerlendirilmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 4, 1–13. https://doi.org/10.17474/artvinofd.2009701

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (38)

  1. Akın, M.Ş., & Yılancı, A. (2022). Kırsal kalkınma için arıcılığın önemi: Refahiye örneği. Çekmece İZÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 9(19), 33–48. https://izlik.org/JA98LU59WU
  2. Akyürek, S., Özdemir, Ö., & Çeken, H. (2018). Gümüşhane ilinin kırsal turizm potansiyeli ve yerel halkın kırsal turizm hakkındaki görüşleri (Zigana köyü örneği). International Rural Tourism and Development Journal (IRTAD), 2(2), 10–19. https://turizmvekalkinma.org/index.php/irtadjournal/article/view/83
  3. Alkan, H., & Demir, E. (2013). Orman köylerinde kooperatifçiliğin gelişimine etki eden etmenler. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 14, 1–9. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/195831
  4. Anríquez, G., & Stamoulis, K. (2007). Rural development and poverty reduction: Is agriculture still the key? (ESA Working Paper No. 07-02). Agricultural Development Economics Division. http://www.fao.org/3/a-ah885e.pdf
  5. Ata, A.Y., & Dallı, T. (2024). Kırsal kalkınma üzerine bir literatür araştırması. Journal of Economics and Research, 5(1), 1–19. https://doi.org/10.53280/jer.1456210
  6. Aydın, İ.Z., & Türker, M.F. (2011). Socio-economic effects on the forest villagers of ecotourism potential (Case of Artvin-Camili Biosphere Reserve Area). Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 11(1), 43-51. https://izlik.org/JA72XN52HL
  7. Baş, T., & Akturan, U. (2017). Sosyal bilimlerde bilgisayar destekli nitel araştırma yöntemleri (Güncellenmiş ve genişletilmiş 3. baskı). Seçkin Yayıncılık.
  8. Başer, T., & Karagel, E. (2024). Dörtyol ilçesi (Hatay) kırsal yerleşmelerinin kuruluş ve gelişmesinde nüfus faktörü. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 7(13), 140–164. https://doi.org/10.35235/uicd.1453595
  9. Başıbüyük, A. (2004). Coğrafi açıdan Türkiye’de kırsal kalkınma sorunu. Doğu Coğrafya Dergisi, 12, 43–66. https://izlik.org/JA28GA57DN
  10. Civelek, M., Dalgın, T., & Çeken, H. (2014). Agro-turizm ve kırsal kalkınma ilişkisi: Muğla yöresindeki agro-turizm alanlarında bir araştırma. Turizm Akademik Dergisi, 1(1), 15–28. https://izlik.org/JA62NM84UK
  11. Çelikoğlu, Ş. (2011). Çerkeş ilçesinin beşerî ve ekonomik coğrafyası (Doktora tezi). Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Erzurum.
  12. Demirci, U., & Aydın, İ.Z. (2022). Kırsal kalkınma desteklemeleri üzerine bir değerlendirme: Artvin ili örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 53–68. https://doi.org/10.22466/acusbd.1163953
  13. Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107–115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
  14. Elo, S., Kääriäinen, M., Kanste, O., Pölkki, T., Utriainen, K., & Kyngäs, H. (2014). Qualitative content analysis: A focus on trustworthiness. SAGE Open, 4(1), 1–10. https://doi.org/10.1177/2158244014522633
  15. Haydari, A. (2020). Kırsal kalkınmada kırsal potansiyellerden yararlanma olanakları: Kütahya örneği (Yüksek Lisans Tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı, Isparta.
  16. İlter, M.S. (2019). Kırsal kalkınmada tarım ve hayvancılığın kırsal yoksulluğu azaltmadaki etkileri: Yatağan’ın sosyo-ekonomik yapısı ve tarımsal nitelikleri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 19(44), 629–654. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/819893
  17. Kalkan, M. (2022). Türkiye’de uygulanan kırsal kalkınma politikalarının sürdürülebilirliğinde denetimin yeri ve önemi: Çanakkale ili IPARD-II programı üzerine bir analiz (Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Çanakkale.
  18. Kaypak, Ş. (2012). Ekolojik turizm ve sürdürülebilir kırsal kalkınma. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 14(22), 11–29. https://izlik.org/JA73ZG53LC
  19. Kızılaslan, N., & Ünal, T. (2014). Tokat ilinin ekoturizm/kırsal turizm potansiyeli ve SWOT analizi. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, 9, 45–61. https://izlik.org/JA93GD72EE
  20. Koçar Uzan, H. (2023). Kırsal kalkınma kavramı ile ilgili çalışmaların bibliyometrik analizi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 10(4), 1442–1455. https://izlik.org/JA92YL75AM
  21. Kubay, M. (2024). Orman köylerine yapılan desteklerin sosyal hayat üzerindeki etkilerinin araştırılması: Gümüşhane ili örneği (Yüksek Lisans Tezi). Gümüşhane Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman ve Çevre Bilimleri Anabilim Dalı, Gümüşhane.
  22. Lorcu, F. (2020). Örneklerle veri analizi: SPSS uygulamalı (Güncellenmiş 2. baskı). Detay Yayıncılık.
  23. Ökde, F. (2025). Sürdürülebilir kırsal kalkınmada örnek bir model incelemesi: Kars Boğatepe köyü. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 60(3), 3148–3165. https://doi.org/10.63556/tisej.2025.1521
  24. Özcan, H.N. (1995). Tekirdağ ili Saray ilçesi kırsal kalkınma projesi (Yüksek Lisans Tezi). Trakya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Tekirdağ.
  25. Özden, F. (2022). Kırsal kalkınmada etkili sosyo-ekonomik değişkenlerin analizi ve mekânsal farklılaşması. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 19(1), 121–130. https://doi.org/10.25308/aduziraat.1058858
  26. Özkan, E. (2007). Türkiye’de kırsal kalkınma politikaları ve kırsal turizm (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi (Kent ve Çevre Bilimleri) Anabilim Dalı, Ankara.
  27. Özsan, M. (2011). Beypazarı orman köylerinde kırsal kalkınma araştırmaları (Yüksek Lisans Tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Kahramanmaraş.
  28. Planlama Atölyesi. (t.y.a). Potansiyelini değere dönüştüren Çerkeş. Çerkeş Belediyesi.
  29. Planlama Atölyesi. (t.y.b). Ekonomisi canlanan Çerkeş. Çerkeş Belediyesi.
  30. Planlama Atölyesi. (t.y.c). Bölgesinde fark oluşturan Çerkeş. Çerkeş Belediyesi.
  31. Planlama Atölyesi. (t.y.d). Sınırlarını aşan Çerkeş. Çerkeş Belediyesi.
  32. Planlama Atölyesi. (t.y.e). Yaşanabilir kent Çerkeş. Çerkeş Belediyesi.
  33. Sındır, A. (2022). Türkiye’de kırsal kalkınma politikaları ve 2007–2013 dönemi hibe desteği sağlanan kırsal kalkınma projelerinin etki analizi (Doktora Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Antalya.
  34. TÜİK. (2023). Türkiye İstatistik Kurumu Kent-kır nüfus istatistikleri, 2022 (Haber Bülteni No. 49755). https://data.tuik.gov.tr/bulten/index?p=kent-kir-nufus-istatistikleri-2022-49755
  35. Uzun, H., Bekiroğlu Öztürk, S., & Kalkan Balcı, K.K. (2023). ORKÖY ferdi proje uygulamalarının orman köylüsüne sosyoekonomik katkısı (Sakarya Orman Bölge Müdürlüğü örneği). Ormancılık Araştırma Dergisi, 10(2), 152–167. https://doi.org/10.17568/ogmoad.1281975
  36. VERBI Software. (2020). MAXQDA 2020 manual. VERBI Software.
  37. Yenigül, S.B. (2017). Kırsal kalkınma politikalarında yeni yaklaşımlar ve bu yaklaşımların Türkiye’nin kırsal kalkınma politikalarına etkisi. Planning, 27(1), 16–25. https://doi.org/10.14744/planlama.2016.47450
  38. Yıldız, D., & Özkaya, Z. (2025). Çerkeş ilçesi orman köylerinin kırsal kalkınma potansiyellerinin belirlenmesi. İçinde S. Türk Çulha (Ed.), Tarım, orman ve su bilimlerinde kuram ve uygulamalı çalışmalar (ss. 1–26). Duvar Yayınları.