Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, traktörün operasyonel sınırlarını ve gerçek arazi koşullarını esas alan CBS tabanlı yol ağı değerlendirmesinin, tam erişilebilirliği korurken gereksiz yol yoğunluğunu azaltabileceğini göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Odun hammaddesinin bölmeden çıkarılmasında traktörlerin etkin kullanımı, arazi eğimi, sürütme mesafesi ve mevcut orman yol ağının mekânsal dağılımıyla doğrudan ilişkilidir. Bu çalışmada, Artvin Tütüncüler Orman İşletme Şefliği’nin üretim alanında MB-Trac 900 orman traktörüyle bölmeden çıkarmaya uygun alanların belirlenmesi ve mevcut orman yol ağının makinenin çalışma sınırlarına göre yeniden düzenlenmesi amaçlanmıştır. 1/25.000 ölçekli topografik haritalardan üretilen 10 × 10 m çözünürlüklü Sayısal Arazi Modeli, sayısal meşcere haritaları ve mevcut yol ağı ArcGIS ortamında değerlendirilmiştir. Alt bölmeler alan ağırlıklı ortalama eğim, en kısa yola dik sürütme mesafesi ve MB-Trac 900’ün doğrudan sürütme ile kablo çekme sınırlarına göre sınıflandırılmıştır. Toplam 323.95 ha büyüklüğünde traktörle sürütme arazisi belirlenmiş; bu alanın %65.2’sinin %25–45 eğim grubunda, %24.2’sinin %0–25 eğim grubunda ve %10.6’sının %45’in üzerindeki eğim grubunda bulunduğu saptanmıştır. Traktörle sürütme alanındaki ortalama en kısa yola dik sürütme mesafesi 150.41 m olarak hesaplanmış ve alanın yaklaşık %89’unun doğrudan sürütme ile işletmeye açılabileceği belirlenmiştir. Eğim ve sürütme mesafesi sınır değerlerinin aşıldığı kesimlerde kablo çekimi ve düşük eğimli traktör yolları önerilmiştir. Mevcut yol ağının işlevsel değerlendirilmesi sonucunda üretim alanındaki 53.78 km yolun 31.11 km’sinin korunabileceği, 22.67 km’sinin ihtiyaç fazlası olduğu ve erişilemeyen kesimler için 14.79 km yeni güzergâh gerektiği belirlenmiştir. Düzenleme sonrasında toplam yol uzunluğu 45.90 km’ye, yol yoğunluğu ise 37.14 m/ha’dan 31.70 m/ha’ya düşmüş; 7.88 km yol tasarrufu ve yaklaşık 3.15 ha alan kazanımı sağlanmıştır. Bulgular, traktörün operasyonel sınırlarını ve gerçek arazi koşullarını esas alan CBS tabanlı yol ağı değerlendirmesinin, tam erişilebilirliği korurken gereksiz yol yoğunluğunu azaltabileceğini göstermektedir.
Abstract
Timber extraction by forest tractors depends heavily on terrain slope, skidding distance, and the forest road network. This study identified areas suitable for the MB-Trac 900 forest tractor. It also reassessed the existing road network based on the machine's operational limits in the production area of the Tütüncüler Forest Enterprise Chieftaincy (Artvin, Türkiye). A 10 × 10 m digital elevation model was derived from 1:25.000 topographic maps. This was combined with digital stand maps and the existing road network and analyzed in ArcGIS. Sub-compartments were classified using three criteria: area-weighted mean slope, maximum perpendicular distance to the nearest road, and the tractor's direct-skidding and cable-winching limits. A total of 323.95 ha was delineated as tractor-skidding terrain. Of this, 65.21% lay on 25–45% slopes, 24.19% on 0–25%, and 10.60% above 45%. The mean maximum perpendicular skidding distance was 150.41 m. About 89% of this terrain was accessible by direct skidding. Cable winching and low-gradient tractor roads were proposed where these thresholds were exceeded. Of the existing 53.78 km road network, 31.11 km could be retained and 22.67 km was redundant. An additional 14.79 km of new alignment was needed for unserved areas. After reorganization, total road length fell to 45.90 km, and road density dropped from 37.14 to 31.70 m ha⁻¹. This represents a net reduction of 7.88 km and a land recovery of about 3.15 ha. GIS-based assessment, grounded in tractor operating limits and actual terrain, can maintain full accessibility while reducing unnecessary road infrastructure.