Dergiler / Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 13

İklim davaları kapsamında Türkiye’de ormanın korunması: Kolombiya STC4360-2018 sayılı kararı ışığında bir değerlendirme

Protecting forest ecosystems in Türkiye within the framework of climate litigation: An assessment in light of Colombia's STC4360-2018 judgment

Nilay Tulukcu Yıldızbaş(ISTANBUL UNIVERSITY-CERRAHPASA, FACULTY OF FOREST, DEPARTMENT OF ENVIRONMENT AND FORESTRY LAW)0000-0003-1957-3469
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-10-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular Karşılaştırmada ele alınan altı ilkeden beşinin Türk hukukunda doğrudan veya dolaylı karşılığı bulunmuş, doğa hakları ilkesinin karşılığı bulunmamıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Giriş ve Hedefler İklim değişikliğinin etkileri karşısında ormanların korunması, orman hukukunun güncel sorunlarındandır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, ormanın hak öznesi olarak tanınmamasının Türkiye’de orman ve iklim korumasına yönelik bir yargısal talebin hangi aşamalarında belirleyici olduğu ve Kolombiya Yüksek Mahkemesinin Amazon’u hak öznesi olarak tanıyan STC4360-2018 sayılı kararındaki türden bir tanımanın bu aşamalardan hangilerini etkileyebileceği incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular Karşılaştırmada ele alınan altı ilkeden beşinin Türk hukukunda doğrudan veya dolaylı karşılığı bulunmuş, doğa hakları ilkesinin karşılığı bulunmamıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2018 Verileri
⚙️Değişkenler:İklim davası · doğa hakları · dava açma ehliyeti

Özet

Giriş ve Hedefler İklim değişikliğinin etkileri karşısında ormanların korunması, orman hukukunun güncel sorunlarındandır. Bu çalışmada, ormanın hak öznesi olarak tanınmamasının Türkiye’de orman ve iklim korumasına yönelik bir yargısal talebin hangi aşamalarında belirleyici olduğu ve Kolombiya Yüksek Mahkemesinin Amazon’u hak öznesi olarak tanıyan STC4360-2018 sayılı kararındaki türden bir tanımanın bu aşamalardan hangilerini etkileyebileceği incelenmiştir. Yöntemler Karşılaştırmalı hukuk yöntemi ilke, kurum ve sonuç düzeylerinde uygulanmıştır. Anayasa’nın 56, 169 ve 170. maddeleri, 2872 sayılı Çevre Kanunu, 6831 sayılı Orman Kanunu, 7552 sayılı İklim Kanunu, dava yolları ve Türkiye’de açılan bir iklim davası incelenmiştir. Bulgular Karşılaştırmada ele alınan altı ilkeden beşinin Türk hukukunda doğrudan veya dolaylı karşılığı bulunmuş, doğa hakları ilkesinin karşılığı bulunmamıştır. İklim davası, ehliyet ve esas aşamasına gelmeden dava konusu işlem aşamasında sonuçlanmıştır. Ormana izin veren işlemlere karşı açılacak davalarda ise ehliyet ve esas aşamasında güçlükler ortaya çıkmıştır. Sonuçlar Tanıma, dava konusu ve hüküm aşamalarındaki sınırları değiştirmese ve ehliyet bakımından çözüm olmasa da esas incelemesinde ormanın kendi hakları temelinde korunmasına dayanak sağlayabilir.

Abstract

Background and Aims Protecting forests against the climate crisis through the courts is a pressing issue. This study examined at which stages of a forest and climate protection claim in Türkiye the non-recognition of forests as rights-holders was decisive, and which stages a recognition like that in Colombian Supreme Court Judgment STC4360-2018, which declared the Amazon a rights-holder, could change. Methods The functional method of comparative law was applied at three levels: principles, institutions and outcomes. Articles 56, 169 and 170 of the Constitution, Environmental Law No. 2872, Forest Law No. 6831, Climate Law No. 7552, judicial remedies and the Turkish youth climate case were examined. Results Five of the judgment’s six principles had direct or indirect counterparts in Turkish law, whereas the rights of nature principle had none. The climate case ended at the reviewable-act stage, before standing and the merits were examined. In actions against non-forestry activity permits, the decisive barrier arose at the standing and merits stages. Conclusion Although recognition does not alter the limits on reviewable acts or judicial remedies and is not the only solution to standing barriers, it may provide a basis for protecting forests through their own rights when examining the merits.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yıldızbaş, N. T. (2026). İklim davaları kapsamında Türkiye’de ormanın korunması: Kolombiya STC4360-2018 sayılı kararı ışığında bir değerlendirme. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, Sayı: 13. https://doi.org/10.53516/ajfr.2046856

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (76)

  1. Aktan, C.C., Ekinci, A., 2022. İhtiyatlı Anayasacılık ve Anayasal Bağlayıcılık: Suistimalci/İstismarcı Siyasi Düzenbazları Anayasanın Zincirlerine Bağlamaya Yönelik İhtiyati Tedbirlerin Önemi, in: Aktan, C.C., Ekinci, A. (Eds.), Lex Rex: Keyfî Devletten Anayasal Hukuk Devletine Doğru. Seçkin Yayınları, Ankara, pp. 1-43.
  2. Alves, F., Costa, P. M., Novelli, L., Vidal, D. G., 2023. The rights of nature and the human right to nature: an overview of the European legal system and challenges for the ecological transition. Frontiers in Environmental Science, 11, 1175143. https://doi.org/10.3389/fenvs.2023.1175143.
  3. Anayasa Mahkemesi. 2016a. Mehmet Kurt, B. No: 2013/2552. 25.02.2016. https://www.anayasa.gov.tr/media/3967/2013-2552.pdf (erişim 18.10.2026).
  4. Anayasa Mahkemesi. 2016b. Hüseyin Tunç Karlık ve Zahide Şadan Karluk, B. No: 2013/6587. 24.03.2016. https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/kbb/pages/search/BireyselBasvuru?id=a2JiOmZhMzg4Y2Y2LWY2MWUtMzc2My0xYjljLTI1YjU5NTA1OGE0OQ&type=BireyselBasvuru (erişim 18.10.2026).
  5. Anayasa Mahkemesi. 2019. Egeçep Derneği, B. No: 2015/17415. 17.04.2019. https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/kbb/pages/search/BireyselBasvuru?id=a2JiOmI0NjU4YmI4LTE2YmYtOGVlZC0xYzNjLTNlZWViNjZlM2M4Nw&type=BireyselBasvuru (erişim 18.10.2026).
  6. Anayasa Mahkemesi. 2023. Eşref Demir, B. No: 2020/12802. https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/kbb/pages/search/BireyselBasvuru?id=a2JiOjc5OTZhNWJkLTliNmYtNDNmYi02OTE4LWZmNWExNjBiNTliMg&type=BireyselBasvuru (erişim 18.10.2026).
  7. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. 2004. Öneryıldız/Türkiye [BD], Başvuru No. 48939/99 30.11.2004. HUDOC. https://hudoc.echr.coe.int/tur#{%22itemid%22:[%22001-162089%22. (erişim 18.10.2026).
  8. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. 2024a. Duarte Agostinho ve Diğerleri/Portekiz ve 32 Diğer Devlet [BD], Başvuru No. 39371/20. https://insanhaklari.gen.tr/Karar.aspx?m=H&b=39371%2f20&t=09.04.2024 (erişim 18.10.2026).
  9. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi [BD]. 2024b. Verein KlimaSeniorinnen Schweiz ve Diğerleri/İsviçre [BD], Başvuru No. 53600/20. HUDOC. https://hudoc.echr.coe.int/eng#{%22itemid%22:[%22001-233206%22]} (erişim 18.10.2026).
  10. Aydın, Y. 2021. Nesiller arası adalet probleminin J. Rawls’un adalet kuramı temelinde incelenmesi. Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 6(1), 81-100.
  11. Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi. 1992. Convention on Biological Diversity. United Nations Treaty Series, 1760, 79.
  12. BM (Birleşmiş Milletler) Çevre Programı. 2022. In historic move, UN declares healthy environment a human right. Erişim adresi: https://www.unep.org/news-and-stories/story/historic-move-un-declares-healthy-environment-human-right (erişim 19.10.2026).
  13. Boyd, D. R. 2018. Recognizing the rights of nature: lofty rhetoric or legal revolution? Natural Resources & Environment, 32(4), 13-17.
  14. Bozatay, Ş. A., Şahnagil, S., 2023. Çevre Temelli Kamu Politikası Oluşturmada Çevre Etiğinin Rolü: Yaklaşımlar Sorunlar ve Çevre Etiğinin Geleceği.İçinde M, Yaman, Ö, Önder (Eds.), Çevre Yönetimi ve Politikaları. Ekin Basım Yayın. Bursa. pp. 50-71.
  15. Constitución de la República del Ecuador, 2008. Registro Oficial No. 449 20.10.2008, arts. 71–74.
  16. Corte Constitucional de Colombia. 2016. Sentencia T-622/16: Río Atrato. 10.11.2016. https://www.corteconstitucional.gov.co/relatoria/2016/T-622-16.htm (erişim 19.10.2026).
  17. Corte Suprema de Justicia de Colombia, 2018a. Sentencia STC4360-2018, Sala de Casación Civil, Radicación n. 11001-22-03-000-2018-00319-01. 05.04.2018. https://observatoriop10.cepal.org/sites/default/files/documents/stc4360-2018.pdf (Erişim: 12.11.2024).
  18. Corte Suprema. de Justicia de Colombia, 2018b.Corte Suprema ordena protección inmediata de la Amazonía Colombiana. https://cortesuprema.gov.co/corte/index.php/2018/04/05/corte-suprema-ordena-proteccion-inmediata-de-la-amazonia-colombiana/ (Erişim: 12.11.2024).
  19. Çetintaş, H., Türköz, K., 2017. İklim değişikliği ile mücadelede karbon piyasalarının rolü. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(37), 147-168. https://doi.org/10.31795/baunsobed.645182
  20. Çınarlı Özbilenler, G. 2025. Hukuk kurallarıyla doğanın “hak öznesi” olarak tanınması. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 74(4), 2075-2148. https://doi.org/10.33629/auhfd.1768637.
  21. Çiçek, E. 2012. İnsan hakkı olarak çevre ve çevre hukukuna hâkim olan bazı ilkeler. TBB Dergisi 2012 (103). 351-378.
  22. Danıştay 4. Dairesi. 2025. E. 2024/3648, K. 2025/6692, 16.12.2025.
  23. Danıştay 6. Dairesi. 2024. E. 2021/8994, K. 2024/7462, 09.12.2024.
  24. Danıştay 8. Dairesi. 2025. E. 2021/610, K. 2025/6198, 25.06.2025.
  25. Danıştay 10. Dairesi. 1997. E. 1997/1548, K. 1997/4387, 13.11.1997
  26. Danıştay 10. Dairesi. 2023. E. 2023/2600, K. 2023/3568, 14.06.2023. Kazancı İçtihat Bilgi Bankası.
  27. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 2024. E. 2024/84, K. 2024/1253, 04.06.2024. Kazancı İçtihat Bilgi Bankası.
  28. Danıştay 13. Dairesi. 2023. E. 2023/622, K. 2023/1799, 11.04.2023.
  29. Danıştay 13. Dairesi. 2024. E. 2023/2229, K. 2024/5732, 20.12.2024.
  30. Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu. 1979. E. 1971/1, K. 1979/1, 08.03.1979.
  31. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu. 2023. E. 2022/3613, K. 2023/117 sayılı karar.
  32. Demir, A., 2009. Küresel iklim değişikliğinin biyolojik çeşitlilik ve ekosistem kaynakları üzerine etkisi. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 1(2), 37-54. https://doi.org/10.1501/Csaum_0000000013.
  33. Durmaz Aksu, E. 2022. Doğanın Hakları: Çevre Hukukuna Alternatif Bir Kuram Doktora tezi, Galatasaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
  34. Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu. 1991. Ortak Geleceğimiz (Çev. T. Çorakçı). Türkiye Çevre Vakfı Yayını. (Orijinal çalışma 1987 yılında yayımlanmıştır). Ankara.
  35. Ediboğlu, E. 2015. Ekolojik hukuk bakış açısıyla ekosistem hakları. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, (121), 258–276.
  36. Elvan, O. D., Birben, Ü., Özkan, U. Y., Yıldırım, H. T., Türker, Y. Ö. 2021. Forest fire and law: an analysis of turkish forest fire legislation based on food and agriculture organization criteria. Fire Ecology, 17(1), 12. https://doi.org/10.1186/s42408-021-00102-7.
  37. Ergün, T., Çobanoğlu, N., 2012. Sürdürülebilir kalkınma ve çevre etiği. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 97-123. https://doi.org/10.1501/sbeder_0000000041.
  38. Ertan, B. 2004. 2000’li yıllarda çevre etiği yaklaşımları ve türkiye. Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(1), 93-108.
  39. ESCR-Net. (International Network for Economic, Social and Cultural Rights), 2019. STC 4360-2018: jurisprudencia, children's and Young Persons’ Rights. https://www.escr-net.org/es/caselaw/2019/stc-4360-2018-2/. (erişim: 21.11.2024).
  40. Falkner, R., 2016. The Paris Agreement and the new logic of ınternational climate politics. International Affairs, 92(5), 1107-1125. https://doi.org/10.1111/1468-2346.12708.
  41. Gençay, G., Birben, Ü. 2020. Çevre Korumada Hukukun Rolü. İn: Koyuncu, İ. Demir, İ., Debik E., Karan, H. (Eds.), Çevre ve Ahlak. Çevre Vakfı, İstanbul. 221-255.
  42. Gerçek, C., 2016. Üniversite öğrencilerinin çevre etiğine yönelik algıları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(59). 1100-1107. https://doi.org/10.17755/esosder.263217.
  43. Güneş, A., 2012. Uluslararası Çevre Hukuku Üzerine Bir İnceleme. Journal of Istanbul University Law Faculty, 70(1), 83-114.
  44. Hawkins, C. A., 2010. Sustainability, human rights, and environmental justice: critical connections for contemporary social work. critical social work, 11(3). 68-81. https://doi.org/10.22329/csw.v11i3.5833.
  45. Hirschl, R., 2005. The question of case selection in comparative constitutional law. The American Journal of Comparative Law, 53(1), 125–156. https://doi.org/10.1093/ajcl/53.1.125.
  46. Ilık Bilben, M. S., 2018. Yeni bir toplumsal düzenin doğum sancısı: iklim adalet(sizliğ)i ve hak temelli yaklaşımın önemi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 8(1), 213-226. https://doi.org/10.13114/MJH.2018.392.
  47. IPCC, 2022. Summary for Policymakers, in: Pörtner, H.-O., Roberts, D.C., Tignor, M., Poloczanska, E.S., Mintenbeck, K., Alegría, A., Craig, M., Langsdorf, S., Löschke, S., Möller, V., Okem, A., Rama, B. (Eds.), Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press, Cambridge and New York, pp. 3–33. https://doi.org/10.1017/9781009325844.001.
  48. İDB (İklim Değişikliği Başkanlığı). 2022. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi. https://iklim.gov.tr/bm-iklim-degisikligi-cerceve-sozlesmesi-i-33 (Erişim: 18.11.2024).
  49. İDB (İklim Değişikliği Başkanlığı). 2024. İklim Değişikliği Azaltım Stratejisi ve Eylem Planı (2024-2030). https://iklim.gov.tr/db/turkce/icerikler/files/İklim%20Değişikliği%20Azaltım%20Stratejisi%20ve%20Eylem%20Planı%20(2024-2030).pdf (Erişim: 18.11.2024).
  50. İklim Kanunu, 2025. 7552 sayılı Kanun. Resmî Gazete, 09.07.2025, Sayı 32951.
  51. İzol, R., Kaval, F., 2023. Kopenhag Okulu Bağlamında Türkiye’deki Siyasi Aktörlerin İklim Değişikliğine Yönelik Söylemlerinin Analizi. Akdeniz İİBF Dergisi, 23(1), 18-32. https://doi.org/10.25294/auiibfd.1130854.
  52. Karakaya, E. 2016. Paris İklim Anlaşması: İçeriği ve Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1), 1-12. https://doi.org/10.30803/adusobed.188842.
  53. Karakaya, E., Özçağ, M. 2004. Sürdürülebilir Kalkınma ve İklim Değişikliği: Uygulanabilecek İktisadi Araçların Analizi. Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi I. Maliye Konferansı: Geçiş Ekonomilerinde Mali Politikalar. Bişkek. pp. 1-7.
  54. Kasalak, M. A., Yurcu, G., Akıncı, Z. 2018. Üniversite Öğrencilerinin Ekosentrik, Antroposentrik ve Çevreye Yönelik Antipatik Tutumlarının Değerlendirilmesi: Akdeniz Üniversitesi İİBF Örneği. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 1(2), 24-33.
  55. Kauffman, C. M., Martin, P. L., 2023. How Ecuador’s courts are giving form and force to rights of nature norms. Transnational Environmental Law, 12(2), 366–395. https://doi.org/10.1017/S2047102523000080.
  56. Kayaer, M., 2013. Çevre ve etik yaklaşımlar. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 63-76.
  57. Kaypak, Ş. 2012. Çevre hukukunun ulusal ve uluslararası boyutları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10, 205-242. https://doi.org/10.14520/adyusbd.256.
  58. Keleş, R., 2023. Dünyada ve Türkiye’de çevre politikaları ve sürdürülebilir kalkınma. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, 2(3), 24-30.
  59. Keskin, Z., 2024. As new class of administrative cases: climate change and the ıssue of legal standing [Yeni bir idari dava türü olarak iklim değişikliği ve menfaat ihlali sorunu]. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 7(2), 463-480. https://doi.org/10.51120/NEUHFD.2024.126.
  60. Kırkpınar Özsoy, N., Çini, P., 2020. Antroposentrik küresel çevre politikalarının ekosentrik çevre etiği görüşü çerçevesinde değerlendirilmesi. Alternatif Politika, 12(1). pp. 20-49.
  61. Kim, M.L.,2025. Solving standing is simply the start: climate litigation lessons learned from the evolution of rights of nature, 34. The Minnesota Journal of International Law. Pp. 307-331. https://doi.org/10.24926/19441992.767.
  62. Kocalar, A. C., 2020. Özgürlük ve eşitlik temelinde çevre koruma hakları. Kent Akademisi, 13(2), 244-262. https://doi.org/10.35674/kent.692973.
  63. Koçak, T. K., Karaca, G., Acar, İ., Kırbaş, İ., Erez, E., Şahan, M., 2021. Türkiye’nin çevre mevzuatına tüm politikalarda sağlık merceğinden bir bakış. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 4(2), 82-98. https://izlik.org/JA49WA64JZ.
  64. Macpherson, E., Torres Ventura, J., Clavijo Ospina, F. (2020). Constitutional law, ecosystems, and indigenous peoples in Colombia: Biocultural rights and legal subjects. Transnational Environmental Law, 9(3), 521–540. https://doi.org/10.1017/S204710252000014X.
  65. Michaels, R. (2006). The functional method of comparative law. In M. Reimann, R. Zimmermann (Eds.), The Oxford handbook of comparative law (pp. 338–382). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199296064.013.0011
  66. Natural Justice, 2020. Environmental Court Cases Across the World: Future Generations case summary. https://naturaljustice.org/wp-content/uploads/2020/04/Environmental-Court-Case-Series_Future-Generations-Case-Summary_Natural-Justice-2020.pdf (erişim: 8.11.2024).
  67. Özçelik, Ö., Barut, A., 2017. Uluslararası çevre hukukunun gelişimi ve türkiye’deki atık yönetimi düzenlemeleri ve türkiye’nin avrupa birliği mevzuatına uyum süreci. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 2(4), 1-32.
  68. Öztaş, C., Zengin, E., 2011. Yerel yönetimler ve çevre. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi (54), 181-200. Paris Anlaşması. 2015. 7335 sayılı Paris Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun. Resmî Gazete, 07.10.2021. Sayı: 31621.
  69. Pelizzon, A., 2020. An ıntergenerational ecological jurisprudence: the supreme court of colombia and the rights of the amazon rainforest. law, Technology and Humans, 2(1), 33–44. https://doi.org/10.5204/lthj.v2i1.1476.
  70. Rajamani, L., 2016. Ambition and differentiation in the 2015 Paris Agreement: ınterpretative possibilities and underlying politics. International & Comparative Law Quarterly, 65(2), 493-514. https://doi.org/10.1017/S0020589316000130.
  71. Siew, J. G., 2020. Facing the future: the case for a right to a healthy environment for future generations under ınternational law. Groningen Journal of International Law, 8(1), 30-47. https://doi.org/10.21827/GroJIL.8.1.30-47.
  72. Stone, C. D., 1972. Should trees have standing? — toward legal rights for natural objects. Southern California Law Review, 45, 450–501.
  73. Suarez, J., 2024. Can rights of nature contribute to enhanced environmental protection in Ireland?', The Boolean: Snapshots of Doctoral Research at University College Cork, 7, pp. 48-54. https://doi.org/10.33178/boolean.2024.1.9.
  74. Sulak, H., 2018. İnsan-Doğa ilişkisinin dönüşümü: tarihsel bir perspektif. Kent Akademisi, 11(1), 117-124. https://izlik.org/JA55RA56ES.
  75. Şahin, İ., 2009. Değişen toplum-çevre ilişkisinin bir göstergesi: iklim değişikliği. Bilimname, 16(1), 107-139.
  76. Şirin, T., 2014. Gelecek Kuşaklardan Doğanın Haklarına: Bolivya ve Ekvador Anayasaları, in: Çoban, A., Şirin, T., Atay, H., Taşkın, O.E. (Eds.), Doğanın Hakları Bağlamında Ekoloji ve Hukuk. Türkiye Barolar Birliği Yayınları, Ankara, pp. 50–69.