Dergiler / Sosyoekonomi / 2026 / Cilt: 34 Sayı: 70

T.C. Sağlık Bakanlığı’nın Entropi Tabanlı TOPSIS Yöntemiyle Finansal Performansının Değerlendirilmesi

Evaluation of Financial Performance of the Ministry of Health with Entropy-Based TOPSIS Method

Tuğba Şahin Çiçek(ISTANBUL AYDIN UNIVERSITY)0000-0001-9246-9647
Fatma Benk(SAKARYA UNIVERSITY)0000-0002-8401-1385
Sayfa
131–154
Yayın Tarihi
2026-10-27
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, en yüksek performansın 2015’te (Ci = 0,6839), en düşük performansın ise 2023’te (Ci = 0,3105) görüldüğünü göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı’nın 2015-2023 dönemindeki finansal performansını değerlendirmek amacıyla, bilanço ve faaliyet tablolarından elde edilen verilere dayalı 13 finansal oran kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yıllar arasındaki performans farklarını belirlemek için Entropi ağırlıklı TOPSIS yöntemi uygulanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, en yüksek performansın 2015’te (Ci = 0,6839), en düşük performansın ise 2023’te (Ci = 0,3105) görüldüğünü göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2015-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Sağlık Bakanlığı · Finansal Performans · Finansal Analiz

Özet

Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı’nın 2015-2023 dönemindeki finansal performansını değerlendirmek amacıyla, bilanço ve faaliyet tablolarından elde edilen verilere dayalı 13 finansal oran kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yıllar arasındaki performans farklarını belirlemek için Entropi ağırlıklı TOPSIS yöntemi uygulanmıştır. Bulgular, en yüksek performansın 2015’te (Ci = 0,6839), en düşük performansın ise 2023’te (Ci = 0,3105) görüldüğünü göstermektedir. Performans dalgalanmaları, tahsilat yavaşlaması, artan kısa vadeli borçlar, zayıflayan likidite ve azalan faaliyet verimliliği ile ilişkilendirilmiştir. Sonuçlar, sürdürülebilir kamu sağlık finansmanı için tahsilat süreçlerinin ve borç yapısının daha sistematik bir biçimde yönetilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Abstract

This study evaluates the financial performance of the Ministry of Health of the Republic of Türkiye for 2015-2023 using 13 financial ratios derived from balance sheets and activity statements. The Entropy-weighted TOPSIS method ranked annual performance. The findings show that 2015 (Ci = 0.6839) had the highest performance, whereas 2023 (Ci = 0.3105) had the lowest. Performance fluctuations were linked to slower receivables collection, rising short-term liabilities, weakened liquidity, and reduced operational efficiency. The results indicate that sustainable public health financing requires systematic management of collection processes and debt structure, highlighting collection performance as critical.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çiçek, T. Ş., Benk, F. (2026). T.C. Sağlık Bakanlığı’nın Entropi Tabanlı TOPSIS Yöntemiyle Finansal Performansının Değerlendirilmesi. Sosyoekonomi, Cilt: 34 Sayı: 70, 131–154. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2026.04.06

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (64)

  1. Akay, A.C. & E. Ilıman-Yaltagil (2024), “Sağlık Çalışanlarının Beyaz Reform ile Gelen Ek Ödeme Sistemi Hakkında Görüşleri ve Adalet Algıları”, Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, (15), 295-315.
  2. Akgün, A. & A. Ahmadzadab (2022), “COVİD 19 Salgını Döneminde Borsa İstanbul’da İşlem Gören İlaç Firmalarının Finansal Performanslarının Analizi”, Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi, 5(2), 97-114.
  3. Akgün, A.İ. & B. Günay (2021), “Entelektüel Sermaye Etkinliğinin Önceliklendirilmesinde Çok Kriterli Karar Verme Modellerinin Kullanılması: Bir Sağlık Hizmetleri Sektörü Örneği”, Sosyoekonomi, 29(47), 337-365.
  4. Akın, H. & T. Aktan (2024), “Gri İlişkisel Analiz ve Entropi Yöntemiyle Halka Açık Sağlık Kuruluşlarının Finansal Performanslarının Analizi”, Sosyoekonomi, 32(62), 293-312.
  5. Al Awadh, M. (2022), “Utilizing Multi-Criteria Decision Making to Evaluate the Quality of Healthcare Services”, Sustainability, 14(19), 12745.
  6. Altan, İ.M. & C. Akça (2024), “Is There A Relationship Between Financial Performance And Health Services Performance? Evidence From Selected Countries”, Alanya Akademik Bakış, 8(1), 300-309.
  7. Avcı, K. (2018), “Ankara İl Merkezindeki Bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinin Finansal Performansının TOPSIS Yöntemi ile Değerlendirilmesi”, İşletme Bilimi Dergisi, 6(2), 25-44.
  8. Ayçin, E. (2019), Çok Kriterli Karar Verme: Bilgisayar Uygulamalı Çözümler, Ankara: Nobel Yayıncılık.
  9. Aydemir, İ. (2018), “Hastanelerde Finansal Performansın Değerlendirilmesi: Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Hastane Hizmetleri Sektör Bilançolarında Bir Uygulama”, Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 4(2), 133-149.
  10. Babacan, A. & N. Akca (2024), “Kamu Hastanelerinin Finansal Performansının Oran Analizi ile Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (101), 21-44.
  11. Balcı, N. (2017), “TOPSIS Tekniği ile Finansal Performans Analizi: Türkiye’deki Devlet Üniversitesi Hastanelerinin Örnek Bir İncelemesi”, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 15(1), 155-176.
  12. Başaran, G. & M. Özdemir (2022), “Türkiye’de Hastane Hizmetleri Sektöründeki Firmaların Finansal Performanslarının Covid-19 Dönemiyle Birlikte Oran Analizi ve Waspas Yöntemi ile Belirlenmesi”, Social Mentality And Researcher Thinkers Journal, 8(59), 887-901.
  13. Behzadian, M. et al. (2012), “A State-Of The-Art Survey of TOPSIS Applications”, Expert Systems with Applications, 39(17), 13051-13069.
  14. Bozdoğan, C. & A. Odabaş (2020), “Analysis of Financial Performances of Hospital Services Subsector by ELECTRE Method”, New Challenges in Accounting and Finance, 3, 29-39.
  15. Böker, Z. & O. Çetin (2020), “Sağlık Sektöründe ABC-VED AHP ve TOPSIS Yöntemleri Kullanılarak Çok Kriterli Stok Sınıflandırması”, Öneri Dergisi, 15(53), 178-208.
  16. Chakraborty, S. (2022), “TOPSIS and Modified TOPSIS: A Comparative Analysis”, Decision Analytics Journal, 2, 100021.
  17. Chen, C.T. (2000), “Extensions of the TOPSIS for Group Decision-Making Under A Fuzzy Environment”, Fuzzy Sets and Systems, 114(1), 1-9.
  18. Chen, P. (2019), “Effects of Normalization on The Entropy-Based TOPSIS Method”, Expert Systems with Applications, 136, 33-41.
  19. Chen, P. (2021), “Effects of The Entropy Weight on TOPSIS”, Expert Systems with Applications, 168, 114186.
  20. Corrente, S. & M. Tasiou (2023), “A Robust TOPSIS Method For Decision Making Problems With Hierarchical and Non-Monotonic Criteria”, Expert Systems with Applications, 214, 119045.
  21. Çil-Koçyiğit, S. & N. Kocakoç (2021), “Ankara İli Kamu Hastanelerinin 2008-2017 Dönemi Finansal Performans Analizi”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(2), 1280-1293.
  22. Dayı, F. & E. Akdemir (2013), “Sağlık İşletmelerinde Finansal Risk Analizi: Kastamonu Kamu Hastaneleri Örneği”, Yönetim ve Eğitim Bilimleri Dergisi, (3), 41-59.
  23. Değirmenci, N. & T. Yakıcı-Ayan (2020), “OECD Ülkelerinin Sağlık Göstergeleri Açısından Bulanık Kümeleme Analizi ve TOPSIS Yöntemine Göre Değerlendirilmesi”, Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 38(2), 229-241.
  24. Deng, H. et al. (2000), “Inter-Company Comparison Using Modified TOPSIS With Objective Weights”, Computers & Operations Research, 27(10), 963-973.
  25. Durmuş, A. & E. Durmuş (2023), “Üniversite Hastanesi Finansal Performansının Oran Analiziyle Değerlendirilmesi”, İzmir Yönetim Dergisi, 4(1), 50-63.
  26. Ekinci, G. & İ. Bakır (2021), “Sağlık Kurumlarında Finansal Performans Analizi A1 Dal Hastanesi Örneği”, Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 7(1), 1-18.
  27. Eriçok, R.E. (2023), “Sağlık Sisteminde Mali Sürdürülebilirlik Tartışmaları: Türkiye Örneği”, in: U. Selen & A. Gerçek (eds.), Maliye Araştırmaları - 6 (110-131), Ekin Basım Yayın Dağıtım.
  28. Erkılıç, C.E. (2021), “Hastane Hizmetleri Sektörünün Critic Temelli TOPSIS Yöntemi ile Finansal Performansının Değerlendirilmesi”, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (46), 63-84.
  29. Ersoy, M. (2022). “Entropi Tabanlı TOPSIS Yöntemiyle Finansal Performans Analizi: COVID-19 Etkisinde Borsa İstanbul Kimya, İlaç, Petrol, Lastik ve Plastik Ürünler Sektörü Üzerine Bir Uygulama”, Master’s Thesis, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı Finans Programı.
  30. Fanaei, S. et al. (2023), “Determining the Key Performance Indicators of Human Resource Management of Military Hospital Managers; A TOPSIS Study”, BMC Primary Care, 24, 47.
  31. Gapenski, L.C. & G.H. Pink (2015), Understanding Healthcare Financial Management (7th ed.), Health Administration Press.
  32. Güler, A. & M. Polatgil (2023), “Critic-TOPSIS Yöntemi ile Üniversite Hastanelerinin Hizmet Yönünden Sıralanması”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(88), 1828-1848.
  33. Işıkçelik, F. & İ. Ağırbaş (2022), “Sağlık Kurumları Finansal Performansının Gri İlişkisel Analiz ile Değerlendirilmesi”, Alanya Academic Review, 6(3), 2565-2582.
  34. Işıkçelik, F. (2024), “Özel Sağlık Sektöründe Finansal Durum Değerlendirmesi: Tanımlayıcı Araştırma”, Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(4), 875-885.
  35. İstanbul Planlama Ajansı (2025), Sağlıkta Dönüşüm ve Özelleştirmeler: İstanbul’daki Sağlık Hizmetleri Üzerine Bir Değerlendirme, Kent Gündemine Bakış, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. Yayını, ISBN: 978-625-6762-65-7
  36. Kabak, S. & M. Yurttadur (2023), “Türkiye’deki Hastane Alt Sektörünün Finansal Performansının Değerlendirilmesi”, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(3), 1076-1085.
  37. Kar, A. et al. (2019), “Türkiye’deki Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerinin Finansal Performans Değerlendirmesi”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 60, 87-99.
  38. Karaçadır, V. (2025), “Covid-19 Etkisiyle Türkiye Sağlık Hizmetleri Sektöründeki Karlılık Değişimi: Dupont Analizi ile Finansal Performansın İncelenmesi”, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(2), 509-523.
  39. Kayalı, C.A. & İ. Aktaş (2018), “BİST’te Hisse Senetleri İşlem Gören Otomotiv Sektöründeki Firmaların TOPSIS Yöntemine Göre Performans Değerlemesi ve Analizi”, Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 43-59.
  40. Kefe, İ. (2023), “COVID-19 Pandemisinde Dupont Analizi ile Sağlık Sektörünün Finansal Performansının İncelenmesi”, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 26(2), 461-478.
  41. Kıymık, H. & V. Karaçadır (2024), “Covid-19 Salgınının Finansal Başarı Durumuna Etkileri: BIST Sağlık Sektöründe Listelenen Şirketlerin Altman Z Skoru ile Analizi”, Journal of Current Researches on Business and Economics, 13(1), 89-108.
  42. Koçyiğit, S.Ç. & N. Kocakoç (2019), “Ankara İli Kamu Hastanelerinin 2008-2017 Dönemi Finansal Performans Analizi”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(2), 1280-1293.
  43. Mikhailov, L. (2004), “A Fuzzy Approach to Deriving Priorities From Interval Pairwise Comparison Judgements”, European Journal of Operational Research, 159(3), 687-704.
  44. Mojtahedi, M. et al. (2021), “Developing Hospital Emergency and Disaster Management Index Using TOPSIS Method”, Sustainability, 13(9), 5213.
  45. Morovati-Sharifabadi, A. & F. Asadian-Ardakani (2014), “A Model for Health Tourism Development Using Fuzzy TOPSIS and Interpretive Structural Modeling in Yazd Province”, Journal of Health Administration, 17(55), 73-88.
  46. OECD (2023), Health at a Glance 2023: OECD Indicators - Full Report,, 25.05.2025.
  47. Pourmohammadi, K. et al. (2018), “Evaluating The Health System Financing of The Eastern Mediterranean Region (EMR) Countries Using Grey Relation Analysis and Shannon Entropy”, Cost Effectiveness and Resource Allocation, 16, 31.
  48. Qu, W. et al. (2022), “Entropy-Weight-Method-Based Integrated Models for Short-Term Intersection Traffic Flow Prediction”, MDPI Journal, 24, 849-864.
  49. Rajak, M. & K. Shaw (2019), “Evaluation and Selection of Mobile Health (mHealth) Applications Using AHP and Fuzzy TOPSIS”, Technology in Society, 59, 101186.
  50. Shannon, C.E. (1948), “A Mathematical Theory of Communication”, The Bell System Technical Journal, 27(3), 379-423.
  51. Sonğur, C. et al. (2016), “Türkiye Kamu Hastane Birlikleri Hastanelerinin Finansal Performanslarının Değerlendirilmesi: Finansal Tablo Analizleri”, Sayıştay Dergisi, (100), 1-26.
  52. Taş, C. et al. (2018), “AHP-TOPSIS Yöntemleri Entegrasyonu ile Poliklinik Değerlendirilmesi: Ankara’da Bir Uygulama”, Sağlık Yönetimi Dergisi, 2(1), 1-17.
  53. TÜİK Türkiye İstatistik Kurumu (2016), İstatistiklerle Türkiye 2015, Ankara: TÜİK Yayınları.
  54. TÜİK Türkiye İstatistik Kurumu (2023), “Sağlık Harcamaları İstatistikleri, 2022”, Haber Bülteni, Ankara.
  55. Ulutaş, A. (2019), “Entropi Tabanlı Edas Yöntemi ile Lojistik Firmalarının Performans Analizi”, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (23), 53-66.
  56. World Health Organization (2020), Global Health Expenditure Report: Rising to the challenge of COVID-19, WHO Press.
  57. Yang, S. et al. (2013), “Evaluating the Transformation of China’s Industrial Development Mode During 2000-2009”, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 20, 585-594.
  58. Yazdani-Chamzini, A. et al. (2013), “Selecting The Optimal Renewable Energy Using Multi Criteria Decision Making”, Journal of Business Economics and Management, 15(5), 957-972.
  59. Yeşiltaş, A. (2020), “Sağlık Sektöründe Kamu Özel Ortaklığı: Şehir Hastaneleri Üzerine Bir Değerlendirme”, Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 6(1), 15-28.
  60. Yiğit, A. (2019), “Türkiye’de Eğitim ve Araştırma Hastaneleri Performansının TOPSIS Yöntemi ile Analizi”, Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(2), 72-85.
  61. Yiğit, V. (2020), “Hastane Hizmetleri Alt Sektörünün Finansal Performans Analizi”, Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 6(3), 609-624.
  62. Yöyen, H.T. (2023), “100. Yılında Türkiye Ekonomisi: Makroekonomik Performans Üzerinden Bir Değerlendirme”, Fiscaoeconomia, 7(Özel Sayı), 283-309.
  63. Zaidan, A.A. et al. (2015), “Evaluation and Selection of Open-Source EMR Software Packages Based on Integrated AHP and TOPSIS”, Journal of Biomedical Informatics, 53, 390-404.
  64. OECD (2023), Health at a Glance 2023: OECD Indicators - Full Report,, 25.05.2025.