Dergiler / Journal of Mosaic Research / 2026 / Sayı: 19

X-Duetto Esem-Edx ve Ftır Yöntemleri İle Bahattin Samanlığı Kilisesi Duvar Resimlerinin Pigment Karakterizasyonu

Pigment Characterization of Bahattin Samanligi Church Wall Paintings Using X-Duetto Esem-EDX And FTIR Methods

Hande Günözü(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
605–622
Yayın Tarihi
2026-11-12
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

X-DUETTO, ESEM-EDX ve FTIR sonuçları bir araya getirildiğinde; kullanılan pigmentlerin ağırlıklı olarak hematite (hematit), cinnabar (sinebar), cuproriavite (kuprovit) mısır mavisi ve glauconite (glukonit) toprak yeşili-green earth olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada; Kapadokya Bölgesi, Ihlara Vadisi, Bizans Dönemi, Bahattin Samanlığı Kilisesi (MS 10-11.
📊
Temel Bulgular & Veri:YY) duvar resimlerinden alınan boya örnekleri, parlak kesit ve toz halinde; ESEM-EDX (Philips-FET XL 30-ESEM-FEG OXFORD XMAX 80 mm2 Xray detector/ INCA software), X-DUETTO (inXitu Inc./XRD-XRF) XRD ( X Ray Diffraction/ X Işınımı Kırınımı), XRF (X Ray Fluorescence/ X-Işınları Floresans Spektrumu) aletli analiz metotları kullanılarak, boya tabakalarının stratigrafisi ve pigment karakterizasyonu açığa çıkartılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:X-DUETTO, ESEM-EDX ve FTIR sonuçları bir araya getirildiğinde; kullanılan pigmentlerin ağırlıklı olarak hematite (hematit), cinnabar (sinebar), cuproriavite (kuprovit) mısır mavisi ve glauconite (glukonit) toprak yeşili-green earth olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:2012 Verileri
⚙️Değişkenler:X-DUETTO (XRD-XRF) · ESEM-EDX · pigment karakterizasyonu

Özet

Bu çalışmada; Kapadokya Bölgesi, Ihlara Vadisi, Bizans Dönemi, Bahattin Samanlığı Kilisesi (MS 10-11. YY) duvar resimlerinden alınan boya örnekleri, parlak kesit ve toz halinde; ESEM-EDX (Philips-FET XL 30-ESEM-FEG OXFORD XMAX 80 mm2 Xray detector/ INCA software), X-DUETTO (inXitu Inc./XRD-XRF) XRD ( X Ray Diffraction/ X Işınımı Kırınımı), XRF (X Ray Fluorescence/ X-Işınları Floresans Spektrumu) aletli analiz metotları kullanılarak, boya tabakalarının stratigrafisi ve pigment karakterizasyonu açığa çıkartılmıştır. Organik içerik araştırmasında FTIR (Fourier Transform Infrared Spectroscopy/Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi) metodu kullanılmıştır. X-DUETTO, ESEM-EDX ve FTIR sonuçları bir araya getirildiğinde; kullanılan pigmentlerin ağırlıklı olarak hematite (hematit), cinnabar (sinebar), cuproriavite (kuprovit) mısır mavisi ve glauconite (glukonit) toprak yeşili-green earth olduğunu göstermektedir. Kırmızı boya örnekleri üzerinde yapılan ayrıntılı analizlerde kırmızı tonlarının sinebar ve hematit birlikte kullanılarak oluşturulduğu saptanmıştır. Bej tonları hematit, sinebar, gypsum (jips) ve kalsit katkılı karışım ile oluşturulmuştur. Bahattin Samanlığı Kilisesi mimari boyalı yüzeylerinin FTIR analizlerinde herhangi bir organik içerik saptanmamıştır. Organik bağlayıcı varlığının araştırılması için ileri analiz metotlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Tüm analizler 2012 yılında Amerika Birleşik Devletleri, Los Angeles’taki Getty Konservasyon Enstitüsü (GCI) Bilim Departmanı laboratuvarlarında Prof. Dr. Giacomo Chiari gözetiminde gerçekleştirilmiştir.

Abstract

This study investigates the characterization of the wall paint layers and pigments of Bahattin Samanligi Church wall paintings (10th-11th c. AD), a Byzantine-period rock-cut structure located in the Peristrema area of Ihlara Valley, Cappadocia. To identify the paint layers, the stratigraphy and composition of cross-sections and powdered samples were analyzed using X-DUETTO (inXitu Inc. &GCI XRD-XRF), ESEM-EDX (Philips- FET XL 30-ESEM-FEG OXFORD XMAX 80 mm2 Xray detector/ INCA software) and Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FTIR). The ESEM-EDX, X-Duetto and FTIR results indicate that the pigments used are predominantly hematite, cinnabar, cuproriavite and glauconite. A detailed examination of the red paint sample reveals a various red hues achieved by mixing hematite and cinnabar. Hematite, cinnabar, gypsum and calcite was used for the achieve beige hues. FTIR analyses of the architectural painted surfaces of Bahattin Samanligi Church did not reveal any organic content, indicating that further analyses are needed to investigate potential organic binding media. All analyses were conducted in 2012 at the laboratories of the Science Department of the Getty Conservation Institute (GCI) in Los Angeles, United States. The selection of samples, methods was supervised by Prof. Dr. Giacomo Chiari.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Günözü, H. (2026). X-Duetto Esem-Edx ve Ftır Yöntemleri İle Bahattin Samanlığı Kilisesi Duvar Resimlerinin Pigment Karakterizasyonu. Journal of Mosaic Research, Sayı: 19, 605–622. https://doi.org/10.26658/jmr.2072533

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Berggren 1931 E. L. R. Berggren, “The Phosphorus Content of Casein”, The Journal of Biological Chemistry XCV, 2, 451-460.
  2. Chiari - Sarrazin 2008 G. Chiari - P. Sarrazin, “Portable Non-Invasive XRD/XRF Instrument: A New Way of Looking at Objects Surface”, A. Notea (ed.), 9th International Conference on NDT of Art, Jerusalem, 1-6.
  3. Günözü 2014 H. Günözü, Kapadokya Bölgesi Duvar Resmi Sıvalarının Korunmasında Kullanılan Enjeksiyon Malzemelerinin Araştırılması ve Geliştirilmesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
  4. Günözü 2016 H. Günözü, “Kapadokya Bölgesi, Ihlara Vadisi (Peristrema) Bizans Dönemi Bahattin Samanliği Kilisesi, Saint George (Kırkdamaltı) Kilisesi ve Direkli Kilise Duvar Resimlerinin Taşıyıcı (Sıva-Duvar) Karakterizasyonu”, Art-Sanat 5, 25-46.
  5. Jolivet-Lévy 1991 C. Jolivet-Lévy, Les Églises Byzantines de Cappadoce: Le Programme Iconographique de L’Abside et de ses Abords, Paris.
  6. Jolivet-Lévy 2009 C. Jolivet-Lévy, “The Bahattin Samanlığı Kilisesi at Belisırma (Cappodocia) Revisited”, C. Hourihane (ed.), Byzantine Art Recent Studies, Revisited, Arizona, 81-110.
  7. Lafontaine-Dosogne 1963 J. Lafontaine-Dosogne, “Nouvelles Notes Cappadociennes”, Byzantion 33, 121-183.
  8. Restle 1967a M. Restle, Byzantian Wall Painting in Asia Minor, Text I, Germany.
  9. Restle 1967b M. Restle, Byzantian Wall Painting in Asia Minor, Plates III, Germany.
  10. Sarrazin 2009 P. Sarrazin - G. Chiari - M. Gailhanou, “A Portable Non-Invasive XRD-XRF Instrument for the Study of Art Objects”, Denver X-ray Conference (DXC) on Applications of X-ray Analysis 52, 175-186.
  11. Thierry 2002 N. Thierry, “La Cappadoce de l’Antiquité au Moyen Age”, Bibliothéque de l’Antiquité tardive 4, 158-159.
  12. Ulusoy Günözü 2016 H. Ulusoy Günözü, “Kapadokya Bölgesi Ihlara Vadisi Kireç Bağlayıcılı Duvar Resmi Yapım Teknikleri Üzerine Bir Araştırma”, F. Turan – E. Temel – H. Korkmaz (eds.), Ölümünün 50. Yılında Uluslararası M. Fuad Köprülü Türkoloji ve Beşerî Bilimler Sempozyumu (21-22 Kasım 2016) Bildirileri, İstanbul, 271-294.
  13. Ulusoy Günözü 2021 H. Ulusoy Günözü, “Ihlara Vadisi (Peristrema) Bizans Dönemi Duvar Resmi Yapım Teknikleri”, İ. Çeşmeli - C. Berkant (eds.), Doğudan Batıya Yükselen Eski Uygarlıklarda Arkeolojik ve Sanatsal Yansımalar ile Etkileşimler, Ankara, 139-179.
  14. Ulusoy Günözü 2024 H. Ulusoy Günözü, “Ihlara Vadisi Direkli Kilise Duvar Resimlerinin ESEM-EDX Metodu ile Boya Stratigrafisinin Belirlenmesi”, A. Erkan vd. (eds.), 1. Uluslararası Marmaris Sanat ve Tasarım Sempozyumu, Muğla, 494-505.
  15. Ulusoy Günözü 2025 H. Ulusoy Günözü, “Analyses of Saint George (Kirk Dam Alti) Church Paint Layers Using ESEM-EDX&FTIR Methods”, Lycus Dergisi 11, 52-70.