Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAkademik çalışmalar, resmî raporlar, kanun metinleri, Resmî Gazete kararları, bütçe gerçekleşmeleri ve istatistiksel veriler belge incelemesi yoluyla değerlendirilmiş; elde edilen bulgular karşılaştırmalı tarihsel analiz ve betimsel analiz yöntemleriyle incelenmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışmada, 1929 Büyük Buhranı ve 2008 Küresel Finans Krizi dönemlerinde Türkiye’de uygulanan vergi ve maliye politikalarının vergi adaleti ve ekonomik etkinlik açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve iki kriz ayrı tarihsel olgular olarak ele alınmıştır. Akademik çalışmalar, resmî raporlar, kanun metinleri, Resmî Gazete kararları, bütçe gerçekleşmeleri ve istatistiksel veriler belge incelemesi yoluyla değerlendirilmiş; elde edilen bulgular karşılaştırmalı tarihsel analiz ve betimsel analiz yöntemleriyle incelenmiştir. Bulgular, 1929 krizinde bütçe dengesini korumaya yönelik olağanüstü vergiler ile dolaylı vergilerin özellikle ücretliler ve düşük gelirli kesimler üzerindeki vergi yükünü artırdığını göstermektedir. 2008 krizinde ise vergi indirimleri, yatırım ve istihdam teşvikleri ile kamu harcamaları ekonomik daralmanın sınırlandırılmasına katkı sağlamış, ancak bu politikalardan toplumun farklı kesimleri aynı ölçüde yararlanamamış ve uygulamalar bütçe dengesi üzerinde ek maliyet oluşturmuştur. Sonuç olarak, kriz dönemlerinde maliye politikalarının başarısının yalnızca ekonomik büyüme, üretim veya bütçe dengesi gibi göstergelerle değil, vergi yükünün toplum kesimleri arasında nasıl dağıldığı ve uygulamaların vergi adaleti üzerindeki etkileriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Abstract
This study aims to compare the tax and fiscal policies implemented in Türkiye during the Great Depression of 1929 and the 2008 Global Financial Crisis in terms of tax equity and economic efficiency. A qualitative research approach was adopted, and the two crises were treated as separate historical cases. Academic studies, official reports, legal texts, decisions published in the Official Gazette, budget realizations, and statistical data were evaluated through document analysis; the findings were examined using comparative historical analysis and descriptive analysis. The findings indicate that, during the 1929 crisis, extraordinary taxes and indirect taxes introduced to preserve budgetary balance increased the tax burden particularly on wage earners and low-income groups. During the 2008 crisis, tax reductions, investment and employment incentives, and public expenditures contributed to limiting the economic contraction; however, different segments of society did not benefit from these policies to the same extent, and the measures created additional costs for the budget balance. In conclusion, the success of fiscal policies during crisis periods should be assessed not only through indicators such as economic growth, production, or budget balance, but also by considering how the tax burden is distributed among different segments of society and how these policies affect tax equity.