Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAnaliz sonuçları, Alevi bireylerin kolektif benlik saygısı ile sosyal baskınlık eğilimleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğunu (r:0,452, p:0,001<0,05) ortaya koymuştur.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, Alevi kimliği bağlamında kolektif benlik saygısı ile sosyal baskınlık eğilimleri arasındaki içsel ilişkiyi ve bu dinamiklerin tezahür biçimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye gibi inançsal çeşitliliğe sahip bir toplumda Alevi kimliği, tarihsel kökenleri ve çağdaş toplumsal algılarla şekillenen önemli bir boyutu temsil etmektedir. Kolektif benlik saygısı, bireylerin mensup oldukları sosyal grubun değerine ilişkin inançları ve bu üyelikten duyulan gurur hissiyatı olarak tanımlanırken, sosyal baskınlık eğilimi, gruplar arası hiyerarşilerin sürdürülmesine yönelik bireysel motivasyonu ifade eder. İlişkisel tarama modelini kullanan varsayımsal bir araştırmada, Türkiye genelinden 557 Alevi bireyden veri toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Kolektif Benlik Saygısı Ölçeği ve Sosyal Baskınlık Eğilimi Ölçeği kullanılmıştır. Analiz sonuçları, Alevi bireylerin kolektif benlik saygısı ile sosyal baskınlık eğilimleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğunu (r:0,452, p:0,001<0,05) ortaya koymuştur. Basit doğrusal regresyon analizi, kolektif benlik saygısının sosyal baskınlık eğilimleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu (β=0,356;p<0,001) ve kolektif benlik saygısı düzeyi arttıkça sosyal baskınlık eğilimlerinin de yükseldiğini göstermiştir. Aynı zamanda sosyal baskınlık eğilimleri de kolektif benlik saygısı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahiptir (β=0,574;p<0,001). Demografik analizlerde kolektif benlik saygısı düzeylerinin yaş, eğitim durumu ve anadili değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği; cinsiyet ve aile yapısına göre ise farklılık göstermediği belirlenmiştir. Sosyal baskınlık eğilimleri ise incelenen tüm demografik değişkenlere (cinsiyet, yaş, eğitim, anadil, aile yapısı) göre anlamlı farklılıklar sergilemiştir. Bulgular, kolektif kimlik temelli benlik algısının, sosyal hiyerarşi yönelimleri üzerinde önemli bir belirleyici rol oynadığını ve azınlık kimliklerinin toplumsal baskılar karşısında nasıl şekillendiğini anlamak için önemli bir çerçeve sunduğunu göstermektedir
Abstract
This study aims to investigate the intrinsic relationship between collective self-esteem and social dominance orientation (SDO) within the context of Alevi identity and how these dynamics manifest. In a society with diverse beliefs, such as Turkey, Alevi identity carries a significant dimension shaped by deep historical roots and contemporary societal perceptions. Collective self-esteem is defined as individuals' beliefs about the value of their social groups and the resulting personal pride derived from this membership, while SDO reflects an individual motivation towards maintaining intergroup hierarchies. Utilizing a correlational survey model, hypothetical data were collected from 557 Alevi individuals across Turkey. Results indicated a statistically significant positive relationship between Alevi individuals’ collective self-esteem and SDO (r=0.452, p<0.05). Simple linear regression analysis revealed that collective self-esteem has a statistically significant and positive effect on SDO (β=0.356;p<0.001), suggesting that as collective self-esteem increases, social dominance tendencies also increase. Conversely, SDO also significantly and positively influenced collective self-esteem (β=0.574;p<0.001). Demographic analyses showed that collective self-esteem levels significantly differed based on age, education, and mother tongue, but not by gender or family structure. SDO levels exhibited significant differences across all examined demographic variables (gender, age, education, mother tongue, family structure). These findings suggest that self-perception based on collective identity plays a crucial role in social hierarchy orientations and offers an important framework for understanding how minority identities are shaped in the face of societal pressures.