Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışmada 1990–2024 dönemine ait yıllık veriler kullanılmış; serilerin durağanlığı Phillips–Perron birim kök testi ile incelenmiş, uzun dönem ilişkisi ARDL sınır testi yaklaşımıyla değerlendirilmiş, elde edilen bulgular 2006 yılına ilişkin kukla değişken içeren sağlamlık analizi ve Wald testi ile desteklenmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Dünya mısır fiyatlarında meydana gelen değişimler, mısır ithalatçısı ülkelerde ithalat maliyetlerini ve tarımsal piyasalardaki fiyat oluşumunu önemli ölçüde etkileyebilmektedir. Türkiye'nin uluslararası mısır piyasasında ithalatçı konumda bulunması, dünya fiyatlarındaki değişimlerin ithalat birim değerine hangi ölçüde yansıdığının incelenmesini önemli hâle getirmektedir. Bu çalışmanın amacı, dünya mısır fiyatları ile Türkiye'nin mısır ithalat birim değeri arasındaki uzun dönem ilişkiyi ve fiyat geçişkenliğini ARDL sınır testi yaklaşımıyla analiz etmektir. Çalışmada 1990–2024 dönemine ait yıllık veriler kullanılmış; serilerin durağanlığı Phillips–Perron birim kök testi ile incelenmiş, uzun dönem ilişkisi ARDL sınır testi yaklaşımıyla değerlendirilmiş, elde edilen bulgular 2006 yılına ilişkin kukla değişken içeren sağlamlık analizi ve Wald testi ile desteklenmiştir. Bulgular, dünya mısır fiyatları ile Türkiye'nin mısır ithalat birim değeri arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisinin bulunduğunu göstermektedir. Nihai model sonuçlarına göre, dünya mısır fiyatlarında meydana gelen %1'lik artış Türkiye'nin mısır ithalat birim değerini uzun dönemde yaklaşık %0,86 oranında artırmaktadır. Hata düzeltme modeli sonuçları, kısa dönemde ortaya çıkan dengesizliklerin yaklaşık %73'ünün bir sonraki dönemde giderildiğini göstermektedir. Ayrıca Wald testi sonuçlarına göre, uzun dönem fiyat geçişkenliği katsayısının bire eşit olduğu sıfır hipotezi reddedilememiştir. Elde edilen bulgular, dünya mısır fiyatlarındaki değişimlerin Türkiye'nin mısır ithalat maliyetleri üzerinde belirleyici olduğunu ortaya koymakta; uluslararası piyasalardaki fiyat hareketlerinin izlenmesinin tarım ve dış ticaret politikalarının oluşturulması açısından önem taşıdığına işaret etmektedir.
Abstract
Fluctuations in world maize prices can significantly affect import costs and price formation in maize-importing countries. As Türkiye is a net importer in the international maize market, understanding the extent to which changes in world maize prices are transmitted to the country's import unit values is of considerable importance. The study aims to examine the long-run relationship and price transmission between world maize prices and Türkiye's maize import unit value using the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) bounds testing approach. Annual data covering the period 1990–2024 are employed. The stationarity properties of the variables are examined using the Phillips–Perron unit root test, while the long-run relationship is investigated through the ARDL bounds testing approach. In addition, the robustness of the findings is assessed by incorporating a dummy variable representing the extraordinary market conditions of 2006, and the hypothesis of complete price transmission was evaluated using the Wald test. The empirical findings reveal the existence of a long-run cointegration relationship between world maize prices and Türkiye's maize import unit value. According to the final model, a 1% increase in world maize prices leads to an approximately 0.86% increase in Türkiye's maize import unit value in the long run. The error correction model indicates that approximately 73% of short-run disequilibria are corrected within the following period. Furthermore, the Wald test results fail to reject the hypothesis of complete long-run price transmission. Overall, the findings demonstrate that changes in world maize prices are a key determinant of Türkiye's maize import unit value and highlight the importance of monitoring international price movements in the formulation of agricultural and foreign trade policies.