Dergiler / Kent Akademisi / 2026 / Cilt: 19 Sayı: 4

Tarihi Kırsal Peyzajların İklim Değişikliğine Bağlı Adaptasyonunda Permakültür Odaklı Koruma Yaklaşımı: Barbaros Kırsal Yerleşimi

A Permaculture-Based Conservation Approach to the Climate Change Adaptation of Historic Rural Landscapes: The Case of the Barbaros Rural Settlement

Seda Öztekin(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, MİMARLIK FAKÜLTESİ, MİMARLIK BÖLÜMÜ)0009-0006-2602-6454
Nezihat Köşklük Kaya(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, MİMARLIK FAKÜLTESİ)0000-0002-2124-3314
Sayfa
1–41
Yayın Tarihi
2026-04-26
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmanın çıktılarını, seçilen yerleşimin iklim değişikliğine karşı adaptasyonunda, tarihi yapıların ekolojik restorasyonunu, mevcut tarımsal uygulamaların yenileyici ve onarıcı yöntemlerle ele alınmasını, doğal ekosistemleri iyileştiren ve koruyan bir anlayışa sahip koruma önerilerinin sunulması oluşturmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Küresel boyutta yaşanan iklim değişikliği ve etkilerinin tarihi yapılar ile kentsel ve kırsal bölgeler üzerinde yarattığı riskler kuşkusuzdur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda, insan-doğa etkileşim alanları olarak tanımlanan tarihi kırsal peyzajları oluşturan kültürel, tarımsal ve doğal çevreler, iklim değişikliği temelli ciddi zorluklarla karşı karşıyadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmanın çıktılarını, seçilen yerleşimin iklim değişikliğine karşı adaptasyonunda, tarihi yapıların ekolojik restorasyonunu, mevcut tarımsal uygulamaların yenileyici ve onarıcı yöntemlerle ele alınmasını, doğal ekosistemleri iyileştiren ve koruyan bir anlayışa sahip koruma önerilerinin sunulması oluşturmaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tarihi kırsal peyzaj · koruma · iklim değişikliği

Özet

Küresel boyutta yaşanan iklim değişikliği ve etkilerinin tarihi yapılar ile kentsel ve kırsal bölgeler üzerinde yarattığı riskler kuşkusuzdur. Bu bağlamda, insan-doğa etkileşim alanları olarak tanımlanan tarihi kırsal peyzajları oluşturan kültürel, tarımsal ve doğal çevreler, iklim değişikliği temelli ciddi zorluklarla karşı karşıyadır. Etkisinde olduğu ya da olacağı riskleri belirlemek ve iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini azaltmak için stratejiler geliştirmek kritik öneme sahiptir. Bu makale, iklim değişikliğinin artan etkileri karşısında kırılganlık gösteren bu alanların uyum kapasitesini güçlendirmeye yönelik bir koruma yaklaşımı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Tarihi kırsal peyzaj alanlarına yönelik olası risklerin hafifletilmesi adına ekolojik, sürdürülebilir ya da benzer tanımlamalarla anılan yaklaşımlardan faydalanmayı hedef alan bu makalenin kuramsal çerçevesinde çeşitliliği, ekolojik döngüleri ve yerel örgütlenmeyi vurgulayan tasarım ilkelerine sahip permakültür kavramına yer verilmiştir. Çalışmada sırasıyla; literatür taraması ile veri analizi yapılarak bir koruma yaklaşımı geliştirilmiş, ardından örneklem seçimi için alan araştırması ve belgeleme yöntemlerinden yararlanılmıştır. Koruma yaklaşımının örneklendirilmesi için İzmir İli Urla İlçesi sınırları içinde yer alan Barbaros Kırsal Yerleşimi seçilmiştir. Bu çalışmanın çıktılarını, seçilen yerleşimin iklim değişikliğine karşı adaptasyonunda, tarihi yapıların ekolojik restorasyonunu, mevcut tarımsal uygulamaların yenileyici ve onarıcı yöntemlerle ele alınmasını, doğal ekosistemleri iyileştiren ve koruyan bir anlayışa sahip koruma önerilerinin sunulması oluşturmaktadır.

Abstract

There is no doubt that the risks posed by global climate change and its impacts on historical structures, as well as urban and rural areas, are of significant concern. In this context, the cultural, agricultural, and natural environments that constitute historical rural landscapes—defined as areas of human-nature interaction—are facing considerable challenges due to climate change. Identifying these risks and developing strategies to mitigate the negative effects of climate change are crucial. This article aims to develop a conservation approach to enhance the adaptive capacity of these areas, which exhibit vulnerability in the face of the increasing impacts of climate change. In order to address potential risks to historical rural landscapes, the theoretical framework of this article incorporates the concept of permaculture, which emphasizes principles such as diversity, ecological cycles, and local organization. These principles align with ecological, sustainable, and similar approaches that aim to preserve both cultural and natural heritage. The study developed a conservation approach through a comprehensive literature review and data analysis, followed by the use of field research and documentation methods for sample selection. The Barbaros Rural Settlement, located within the Urla District of Izmir Province, was chosen to exemplify this conservation approach. The key outcomes of this study include the ecological restoration of historical structures as part of the selected settlement’s adaptation to climate change, the incorporation of regenerative and restorative practices into current agricultural methods, and the presentation of protection proposals that aim to enhance and preserve natural ecosystems.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Öztekin, S., Kaya, N. K. (2026). Tarihi Kırsal Peyzajların İklim Değişikliğine Bağlı Adaptasyonunda Permakültür Odaklı Koruma Yaklaşımı: Barbaros Kırsal Yerleşimi. Kent Akademisi, Cilt: 19 Sayı: 4, 1–41. https://doi.org/10.35674/kent.1699354

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (49)

  1. Aktürk, G., & Fluck, H. (2023). Vernacular heritage as a response to climate: Lessons for future climate resilience from Rize, Turkey. Land, 12(3), Article 456. https://doi.org/10.3390/land12030456.
  2. Araştırma Dairesi Başkanlığı Klimatoloji Şube Müdürlüğü. (2015). Yeni senaryolar ile Türkiye iklim projeksiyonları ve iklim değişikliği. Meteoroloji Genel Müdürlüğü. https://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/iklim-degisikligi-projeksiyon2015.pdf(erişim:18.02.2026).
  3. Baldy, C., Bellon, S., & Diakon, N. (2018). Agroecological approaches to the management of Mediterranean cultural landscapes. Agriculture, Ecosystems & Environment.
  4. Bell, S., & Morse, S. (2013). Permaculture as a tool for sustainable heritage management. Journal of Environmental Management, 120, 1–9.
  5. Çamalan, G., Ayvacı, H., Akgündüz, A. S., Çetin, S., Arabacı, H., & Coşkun, M. (2018). Ege Bölgesi kuraklık projeksiyonları. Türkiye Ulusal Jeodezi ve Jeofizik Birliği Bilimsel Kongresi (TUJJBBK 2018), 30 Mayıs–2 Haziran 2018, İzmir, Türkiye.
  6. Engelbrecht, F. & Willem L. (2012). A brief description of South Africa’s present day climate in the South African Risk and Vulnerability Atlas, Department of Science and Technology, Republic of South Africa: Pretoria.
  7. Ercanlı, Ç. (2022). Kıyı kentlerinde iklim değişikliğine bağlı deniz seviyesi yükselme riskine karşı kentsel kıyı alan kullanımları için adaptasyon stratejileri: İzmir örneği (Doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
  8. Eres, Z., ve Güler, K. (2022). İklim krizi karşısında kırsal mirastan alınabilecek dersler. Mimarist, 75, 51–64.
  9. Everett, E. (2025). The sense of hope and possibility in environmentally conscious professionals after the experience of learning about permaculture (Doctoral dissertation, Northumbria University.
  10. Ferguson, R.S. & Lovell, S.T. (2014). Permaculture for agroecology: Design, movement, practice, and worldview. A review. Agron. Sustain. Dev., 251–274.
  11. Ferguson, R. S., & Lovell, S. T. (2018). Permaculture—Scientific evidence of principles for the agroecological design of farming systems. Sustainability, 10(9), 3218.
  12. Fowler, P. J. (2003). World Heritage Cultural Landscapes 1992-2002. World Heritage Papers 6. Paris: UNESCO World Heritage Centre.
  13. Gençer, C. İ. (2017). Kültürel mirasın korunmasında iklim değişikliğinin oluşturduğu tehditler. Mimarist, 58, 24–30.
  14. Gençer, C.İ. (2022). İklim Krizi ve Kültürel Mirasın Korunması Konusunda Uluslararası Yaklaşımlar. Mimarist, Sayı: 75, 36-40.
  15. Google Earth. https://earth.google.com/web / (erişim: 25 Nisan 2025).
  16. Güler, A.C. (2018). Gökçeada’nın kültürel peyzaj değerlerinin belirlenmesi ve korunmasına yönelik ilkeler, [Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi], YÖK Tez Merkezi.
  17. Güler, A.C. (2016). Tarihi kırsal peyzaj kavramının getirdiği yeni açılımlar. Mimarist, (66), 30–35.
  18. Holmgren, D. (2002). Permaculture—Principles and Pathways beyond Sustainability; Holmgren Design Services: Victoria, Australia.
  19. ICOMOS ve IFLA (2017). Principles Concerning Rural Landscapes as Heritage.
  20. ICOMOS TR (2013). ICOMOS Türkiye Millî Komitesi Türkiye Mimari Mirası Koruma Bildirgesi, İstanbul.
  21. ICOMOS. (2017). Resolutions of the General Assembly: 19th General Assembly of ICOMOS, New Delhi, India, 11–15 December 2017. International Council on Monuments and Sites.
  22. ICOMOS. (2021). Kültürel miras ve sürdürülebilir değişim hedefleri: Politika beyanı ve tavsiyeler. International Council on Monuments and Sites.
  23. ICOMOS. (2019). The future of our pasts: Engaging cultural heritage in climate action. International Council on Monuments and Sites 2019. https://www.icomos.org/en/focus/climate-change
  24. Intergovernmental Panel on Climate Change, AR4 Climate Change: Synthesis Report, Valencia, Spain: 2007, 30.
  25. Kaçmaz, G. (2021). İklim değişikliği ile mücadelede doğa temelli çözümler. PEYZAJ - Eğitim, Bilim, Kültür ve Sanat Dergisi, 3(2), 82–92. https://doi.org/10.53784/peyzaj.1022369
  26. Krebs, J. ve Bach S. (2018). Permaculture—Scientific Evidence of Principles for the Agroecological Design of Farming System, Sustainability.
  27. Mater, B. (1982). Urla Yarımadasında Arazinin Sınıflandırılması ile Kullanılışı Arasındaki İlişkiler, İstanbul: Edebiyat Matbaası.
  28. Meeus, J.H.A., Wijermans, M.P. ve Vroom, M.J. (1990). Agricultural landscapes in Europe and their transformation. Landsc. Urban Plan.18, 289–352.
  29. Meteoroloji Genel Müdürlüğü. (2024, Temmuz). Sıcaklık ve yağış değerlendirmesi: Temmuz 2024. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İklim ve Ziraî Meteoroloji Dairesi Başkanlığı; Araştırma Dairesi Başkanlığı. https://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/yillikiklim/2024/2024-Temmuz-S%C4%B1cakl%C4%B1k-ve-Ya%C4%9F%C4%B1%C5%9F-De%C4%9Ferlendirmesi.pdf (erişim: 18.01.2026).
  30. Mollison, B. (1998). Permaculture—A Designers’ Manual; Tagari Press: Stanley, Australia.
  31. Najafidashtape, A., & Hamamcıoğlu, C. (2018). Sorumlu üretim ve tüketim bağlamında permakültür ve kentsel açık ve yeşil alan ilişkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi. 3(1):1-17.
  32. O’Brien, G., O’Keefe, P., Jayawickrama, J., & Jigyasu, R. (2015). Developing a model for building resilience to climate risks for cultural heritage. Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development, 5(3), 214–229.
  33. OECD. (2001). Multifunctionality: Towards an Analytical Framework; Organisation for Economic Co-operation and Development: Paris, France.
  34. Öztekin, S. ve Köşklük Kaya, N. (2023). Küresel İklim Krizine Karşı Tarihî Kırsal Peyzajların Korunmasında Ekolojik Yaklaşımların Rolü. Başkent Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi 5. Uluslararası Sanat ve Tasarım Eğitimi Sempozyumu.
  35. Plieninger, T. Höchtl, F. ve Spek, T. (2006). Traditional land-use and nature conservation in European rural landscapes. Environ. Sci. Policy 9, 317–321.
  36. Renda, S. (2019). Sosyal değişim için yeni bir yaklaşım: Sosyal permakültür. Yeşilist.
  37. Rigyasu, J. (2019). Managing Cultural Heritage in the Face of Climate Change, Journal of International Affairs.
  38. Santa Cruz Permaculture. https://santacruzpermaculture.com/2021/02/zone-and-sector-analysis / (erişim: 25 Nisan 2025).
  39. Sarıbekiroğlu, Ş. (2017). Understand¬ing cultural landscape characteristics: the case of barbaros settlement, urla, [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi], İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü.
  40. Schmidt, J., & Kotsch, C. (2015). Sustainable farming practices in Germany: A permaculture case study. Journal of Ecological Agriculture, 12(3), 45-58.
  41. Stockdale, A.; Barker, A. (2009). Sustainability and the multifunctional landscape: An assessment of approaches to planning and management in the Cairngorms National Park. Land Use Policy, 26, 479–492.
  42. Tanrıkulu, A., Guner, U., & Bahar, E. (2024). The assessment of precipitation and droughts in the Aegean Region using stochastic time series and standardized precipitation index. Atmosphere, 15(8), 1001.
  43. The Landworkers’ Alliance. (2020). Annual Report.
  44. UNESCO (2009). World Heritage Cultural Landscapes, A Handbook For Conservation and Management. World Heritage Papers, 26. Paris: UNESCO World Heritage Centre.
  45. UNESCO (2015). Operational Guidelines for the Implementation of the World Heritage Convention. Paris: UNESCO World Heritage Centre.
  46. Versus. Heritage for tomorrow. Vernacular Knowledge for Sustainable Architecture / Correia, Mariana; Dipasquale, Letizia; Mecca, Saverio. - STAMPA. - (2014), pp. 1-288.
  47. World Heritage Centre. (2007). Climate change and World Heritage (World Heritage Reports No. 22). UNESCO World Heritage Centre. https://whc.unesco.org/en/activities/474/ (erişim: 18.01.2026).
  48. World Rural Landcapes: A Worldwide Intiative for Global Conservation and Management of Rural Landscapes. http://www.worldrurallandscapes.org/ (erişim: 19 Kasım 2025).
  49. Yaka, A. (2016). Ege'de Bir Köy Barbaros Monografik Araştırma, İzmir: Hürriyet Matbaası.