KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Gençlik Araştırmaları Dergisi / 2025 / Cilt: 13 Sayı: 37

Eğitimden İstihdama: Sağlık Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Kariyer Engelleri ve Algıları

From Education to Employment: Career Barrier and Perceptions of Health Vocational Students

Harika Şen(SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3893-5587
Duygu Türkoğlu(SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ, HAMİDİYE SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU (İSTANBUL))0000-0003-0355-1169
Ugur Ugrak(SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ, GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU (ANKARA))0000-0002-6043-835X
Sayfa
184–201
Yayın Tarihi
2025-12-25
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Araştırma bulgularına göre, ileri yaşın (β = .118, p = .009) ve kadın olmanın (β = .192, p < .001) algılanan kariyer engellerini pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: İşsizlik, günümüzde ülkelerin en önemli sorunlarından biri olmaya devam etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmanın amacı, sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin kişisel özellikleriyle istihdam edilebilirlik algılarının, algılanan kariyer engelleri üzerindeki etkisini incelemektir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Araştırma bulgularına göre, ileri yaşın (β = .118, p = .009) ve kadın olmanın (β = .192, p < .001) algılanan kariyer engellerini pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sağlık İnsangücü · İstihdam · Mesleki Eğitim

Özet

Amaç: İşsizlik, günümüzde ülkelerin en önemli sorunlarından biri olmaya devam etmektedir. Bu nedenle, istihdam edilebilirlik ve kariyer engellerine ilişkin algılar, sağlık hizmetleri alanında önemli bir araştırma konusudur. Bu çalışmanın amacı, sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin kişisel özellikleriyle istihdam edilebilirlik algılarının, algılanan kariyer engelleri üzerindeki etkisini incelemektir. Yöntem: Bu araştırma, Ankara ilinde bulunan bir sağlık meslek yüksekokulunda öğrenim gören ve eşit olasılıklı örneklem yöntemi temel alınarak, kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan toplam 405 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde Kruskal-Wallis testi, Mann-Whitney U testi ve Hiyerarşik Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma bulgularına göre, ileri yaşın (β = .118, p = .009) ve kadın olmanın (β = .192, p < .001) algılanan kariyer engellerini pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Kamuya atanma olasılığının (β = -.093, p = .039) algılanan kariyer engelleri üzerinde negatif bir etkisi olduğu saptanmıştır. Ayrıca, dışsal istihdam edilebilirlik faktörlerinin, algılanan kariyer engelleri üzerinde içsel istihdam edilebilirlik faktörlerine kıyasla daha belirleyici olduğu görülmüştür (β = -.430, p < .001). Sonuç: Bu çalışma, demografik özelliklerin yanı sıra çevresel koşulların da kariyer engelleri algısı üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğunu ortaya koymaktadır. Sağlık meslek yüksekokulu öğrencileri arasında ileri yaşta olmak ve kadın olmak, algılanan kariyer engellerini artıran unsurlar olarak öne çıkmaktadır.

Abstract

Purpose: Unemployment continues to be one of the most critical challenges globally. In this context, perceptions of employability and career obstacles have gained importance, particularly in the field of healthcare services. This study investigates the impact of personal characteristics and employability perceptions on perceived career obstacles among students attending a health vocational school. Method:The study was conducted with 405 students from a vocational school in Ankara. Participants were selected through convenience sampling, based on the principle of equal probability. Data were collected via an online questionnaire and analyzed using the Kruskal-Wallis test, Mann-Whitney U test, and Hierarchical Linear Regression Analysis. Findings: Findings show that older age (β = .118, p = .009) and being female (β = .192, p < .001) are positively associated with perceived career obstacles. Conversely, expectations of public sector employment (β = -.093, p = .039) reduce these perceptions. External employability factors (β = -.430, p < .001) appear to have a stronger impact than internal ones. Conclusion: In conclusion, both demographic and environmental factors significantly shape career obstacle perceptions among health vocational students. Specifically, being older or female increases perceived barriers, while positive expectations regarding public employment may help mitigate them.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şen, H., Türkoğlu, D., Ugrak, U. (2025). Eğitimden İstihdama: Sağlık Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Kariyer Engelleri ve Algıları. Gençlik Araştırmaları Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 37, 184–201. https://doi.org/10.52528/genclikarastirmalari.1707674

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (37)

  1. Abdelghany Mohamed, H., & Hosny Abdel-Hafez, K. (2021). Effects of nepotism on nursing staff job satisfaction, organizational commitment and intention to quit. Egyptian Journal of Health Care, 12(1), 1846-1855. https://doi. org/10.21608/ejhc.2021.274781
  2. Baduge, M. S. D. S. P., Garth, B., Boyd, L., Ward, K., Joseph, K., Proimos, J., & Teede, H. J. (2024). Barriers to advancing women nurses in healthcare leadership: A systematic review and meta-synthesis. EClinicalMedicine, 67, 102354. https://doi.org/10.1016/j.eclinm. 2023.102354
  3. Chowaniec, Z. M. (2024). The impact of career development interventions on mitigating perceived career barriers of higher education students: Literature review [Bachelor’s thesis, Tilburg University, Holland]. https://arno.uvt.nl/show. cgi?fid=172189
  4. Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd Edition). John Wiley & Sons.
  5. Endalamaw, A., Khatri, R. B., Erku, D., Zewdie, A., Wolka, E., Nigatu, F., & Assefa, Y. (2024). Barriers and strategies for primary health care workforce development: Synthesis of evidence. BMC Primary Care, 25(1), 99. https://doi. org/10.1371/journal.pone.0318244
  6. Gerçek, M., & Atay, S. E. (2017). Rothwell ve Arnold’ın algılanan istihdam edilebilirlik ölçeğinin türkçeye uyarlama, geçerlilik ve güvenirlik çalışması (Rothwell and Arnold’s perceived employability scale: Adaptation, validity, and reliability study in Turkish). Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (54), 91-103.
  7. Guggenberger, H., Keplinger, M., & Unger, M. (2011). Moving to the Bologna structure: Facing challenges in the Austrian higher education system. In H. Schomburg & U. Teichler (Eds.), Employability and mobility of bachelor graduates in Europe: Key results of the Bologna process (pp. 43-67). SensePublishers. https://doi.org/10.1007/978-94-6091- 570-3_2
  8. Kalafat, T. (2014). Kariyer geleceği algısını etkileyen kişisel faktörlerin belirlenmesine yönelik bir model çalışması (A Model Study on Identifying Personal Factors Affecting the Perception of Career Future) [Unpublished Doctoral Dissertation, Ankara University, Turkiye].
  9. Karaferis, D., Aletras, V., Raikou, M., & Niakas, D. (2022). Factors influencing motivation and work engagement of healthcare professionals. Materia Socio-Medica, 34(3), 216. https://doi.org/10.5455/msm.2022.34.216-224
  10. Kaur, N., & Mittal, E. (2022). Is the glass ceiling a myth or reality? A systematic review in the healthcare sector. Eurasian Journal of Business and Economics, 15(30), 1-24. https://doi.org/10.17015/ejbe.2022.030.01?
  11. Kellermann, P. (2007). Acquired competencies and job requirements. In U. Teichler (Ed.), Careers of university graduates: Views and experiences in comparative perspectives (pp. 115–130). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4020- 5926-1_7
  12. Khan, K. I., Jamil, B., Muhammad, M., Mohsin, S., Khan, A. H., & Javed, M. Q. (2025). Gender inequality in healthcare leadership: The challenges women face in breaking through the glass ceiling. BMC Health Serv Res, 25(1), 190. https://doi.org/10.1186/s12913-025-12347-y
  13. Luzzo, D. A., & McWhirter, E. H. (2001). Sex and ethnic differences in the perception of educational and career-related barriers and levels of coping efficacy. Journal of Counseling & Development, 79(1), 61–67. https://doi. org/10.1002/j.1556-6676.2001.tb01944.x
  14. Marginson, S. (2019). Limitations of human capital theory. Studies in Higher Education, 44(2), 287–301. https://doi.org/ https://doi.org/10.1080/03075079.2017.1359823
  15. Merrell, K. B., Edwards, J. F., Swisher, M. N., & Chu, Y. J. (2019). College student career barriers: Brief O*NET exposure changes CBI-R scores [Unpublished manuscript, Southwestern Oklahoma State University]. https://doi.org/10.18060/27917
  16. Mousa, M., Boyle, J., Skouteris, H., Mullins, A. K., Currie, G., Riach, K., & Teede, H. J. (2021). Advancing women in healthcare leadership: A systematic review and meta-synthesis of multi-sector evidence on organisational interventions. EClinicalMedicine, 39, 101084. https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2021.101084
  17. Murdoch, J., & Paul, J.-J. (2007). Study content and process, competencies upon graduation and employment. In U. Teichler (Ed.), Careers of university graduates: Views and experiences in comparative perspectives (pp. 41–54). Springer. https:// doi.org/10.1007/978-1-4020-5926-1
  18. Nair, R. S. (2024). Understanding the impact of student’s careers on fulfilling parental dreams [Master’s dissertation, University of Kerala]. Loyola College of Social Sciences. https://doi.org/10.34293/sijash.v11i4.7228
  19. Pak, K., Furunes, T., & De Lange, A. H. (2022). Age discrimination and employability in healthcare work: A doubleedged sword for older workers? Sustainability, 14(9), 5385. https://doi.org/10.3390/su14095385
  20. Palaščáková, L., & Palaščáková, D. (2020). The relationship between education, employment and income. Education of Economists and Managers, 55(1), 7–21. https://doi.org/10.33119/EEIM.2020.55.1
  21. Psacharopoulos, G., & Patrinos, H. A. (2018). Returns to investment in education: A decennial review of the global literature. Education Economics, 26(5), 445-458. https://doi.org/10.1080/09645292.2018.1484426
  22. Punch, R., Creed, P. A., & Hyde, M. B. (2006). Career barriers perceived by hard-of-hearing adolescents: Implications for practice from a mixed-methods study. Journal of Deaf Studies and Deaf Education, 11(2), 224–237.https://doi.org/ https://doi.org/10.1093/ deafed/enj023
  23. Rothwell, A., & Arnold, J. (2007). Self-perceived employability: Development and validation of a scale. Personnel Review, 36(1), 23-41. https://doi.org/10.1108/00483480710716704
  24. Savul, G. (2009). Güvencesiz istihdam ve istihdam gerilimi modeli (Precarious employment and the employment strain model). TTB Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, 9(33), 7-11. https://dergipark.org.tr/en/pub/msg/issue/ 49229/628459
  25. Schilpzand, P., Lagios, C., & Restubog, S. L. D. (2025). Family first: An integrative conceptual review of nepotism in organizations. Human Resource Management, 64(1), 157-180. https://doi.org/https://doi.org/10.1002/hrm.22253
  26. Schultz, T. W. (1961). Investment in human capital. The American Economic Review, 51(1), 1-17. http://www.jstor.org/ stable/1818907. https://www.jstor.org/stable/1818907
  27. Singh, P. M., & Vinci, I. M. (2024). Career development and employee performance. Study of the Public Sector in Indonesia. JBMI Insight, 1(2), 20 -29. https://www.jbmij.org/system/index.php/home/article/view/17
  28. Smith, A. (2002). An inquiry into the nature and causes of the wealth of nations. In N. W. Biggart (Ed.), Readings in economic sociology (pp. 6–17). Blackwell. (ISBN: 9781848705647)
  29. Sobacı, F. (2022). Sağlık profesyonellerinin bakış açısıyla özel ve kamu sektörlerinin karşılaştırılması: Covid-19 bağlamında nitel bir araştırma (Comparison of private and public sectors from the perspective of healthcare professionals: A qualitative research in the context of Covid-19). TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3), 275-289. https:// dergipark.org.tr/tr/pub/ togusagbilderg/issue/ 72864/1160565
  30. Turbin, J., Alison, F., & Wintrup, J. (2014). Apprenticeship and progression in the healthcare sector: Can labour market theory illuminate barriers and opportunities in contrasting occupations? Journal of Vocational Education & Training, 66(2), 156-174. https://doi.org/10.1080/13636820.2014.894553
  31. TURKSTAT. (2023). Annual industry and service statistics, 2023. Access Date: 12.02.2025, https://data.tuik.gov.tr/ Bulten/Index?p=Annual-Industry-and-Service-Statistics.2023-53782&dil=2
  32. Urbanaviciute, I., Pociute, B., Kairys, A., & Liniauskaite, A. (2016). Perceived career barriers and vocational outcomes among university undergraduates: Exploring mediation and moderation effects. Journal of Vocational Behavior, 92, 12–21. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2015.11.001
  33. Wang, Y. (2023). The influence of overparenting on college students’ career indecision: A moderated mediation analysis. Psychology Research and Behavior Management, 16, 4569–4582. https://doi.org/https://doi.org/10.2147/PRBM. S436675
  34. Williams, S., Hatala, A. J., & Brown, P. (2003). Employability in a knowledge-driven economy. Journal of Education and Work, 16(2), 107–126. https://doi.org/10.1080/13639080305562
  35. Yavaş, E. N. (2022). Türkiye’de eğitim ve istihdam ilişkisi ile genç işsizliği sorunu (The relationship between education and employment in Turkey and the problem of youth unemployment) [Unpublished Doctoral Dissertation, Bursa Uludag University, Turkiye]. https://acikerisim.uludag.edu.tr/entities/publication/2849b50f-7fe0-4875-aacb-dca7146a8afe
  36. TURKSTAT. (2023). Annual industry and service statistics, 2023. Access Date: 12.02.2025, https://data.tuik.gov.tr/ Bulten/Index?p=Annual-Industry-and-Service-Statistics.2023-53782&dil=2
  37. Wang, Y. (2023). The influence of overparenting on college students’ career indecision: A moderated mediation analysis. Psychology Research and Behavior Management, 16, 4569–4582. https://doi.org/https://doi.org/10.2147/PRBM. S436675