Dergiler / Gençlik Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 2026

18-25 Yaş Arası Bekâr Ön Lisans Öğrencisi Kadınların Aile ve Evlilik Kalıplarına Yönelik Görüşlerinin Psikososyal Bağlamda İncelenmesi

A Psychosocial Investigation Into Perspectives On Family And Marriage Patterns Among Single Female Associate Degree Students Aged 18-25

Fatma Güngörer(YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ)0000-0003-1621-3775
Fatih Kancınar(ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ, HINIS MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0002-9329-3281
Sayfa
150–174
Yayın Tarihi
2026-09-04
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, katılımcıların aileyi ağırlıklı olarak huzur, mutluluk ve duygusal paylaşım ekseninde tanımladıklarını; evlilik algılarının ise geleneksel normlar ile bireysel özgürlük ve eşitlik arayışı arasında çok katmanlı bir yapı sergilediğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, genç kadınların evlilik ve aile kavramlarına ilişkin algılarını, kültürel ve toplumsal bağlam içerisinde nitel bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle genç yetişkinlik döneminde bireylerin evlilik algıları, bir yandan geleneksel değerlerle şekillenirken diğer yandan bireysel özerklik, duygusal tatmin ve eşitlik beklentileriyle yeniden anlam kazanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, katılımcıların aileyi ağırlıklı olarak huzur, mutluluk ve duygusal paylaşım ekseninde tanımladıklarını; evlilik algılarının ise geleneksel normlar ile bireysel özgürlük ve eşitlik arayışı arasında çok katmanlı bir yapı sergilediğini göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2020 Verileri
⚙️Değişkenler:Aile · Evlilik · Bekar Kadın

Özet

Bu çalışma, genç kadınların evlilik ve aile kavramlarına ilişkin algılarını, kültürel ve toplumsal bağlam içerisinde nitel bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Aile ve evlilik bireyin psikososyal gelişiminde önemli bir yere sahiptir. Bununla birlikte bu kurum, cinsiyet rolleri ve kültürel ritüeller aracılığıyla yeniden üretilen dinamik yapılar olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle genç yetişkinlik döneminde bireylerin evlilik algıları, bir yandan geleneksel değerlerle şekillenirken diğer yandan bireysel özerklik, duygusal tatmin ve eşitlik beklentileriyle yeniden anlam kazanmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, genç kadınların evlilik, aile, evlilik öncesi ritüeller ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin algılarını derinlemesine ortaya koymak ve bu algıların arkasındaki psikososyal dinamikleri analiz etmektir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseniyle yürütülmüş; amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen ve Türkiye’nin farklı bölgelerinde ikamet eden 18–25 yaş aralığındaki 12 ön lisans öğrencisi genç kadın ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, MAXQDA 2020 nitel veri analiz yazılımı kullanılarak içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sürecinde görüşme verileri kodlanmış, kodlar benzer özellikleri doğrultusunda alt temalar altında birleştirilmiş ve “Evlilik Kalıpları”, “Sosyal Çevre ve Kültürün Etkisi” ile “Aile Kalıpları” olmak üzere üç ana tema altında kategorize edilmiştir. Bu temalar, genel olarak evlilik, aile, aile kalıpları ve bu dinamiklere yönelik bakış açısını etkileyen faktörler çerçevesinde yapılandırılmıştır. Bulgular, katılımcıların aileyi ağırlıklı olarak huzur, mutluluk ve duygusal paylaşım ekseninde tanımladıklarını; evlilik algılarının ise geleneksel normlar ile bireysel özgürlük ve eşitlik arayışı arasında çok katmanlı bir yapı sergilediğini göstermektedir. Evlilik öncesi ritüellerin bazı katılımcılar için duygusal ve kültürel anlam taşıdığı, bazıları için ise zorunlu bir unsur olarak görülmediği belirlenmiştir. Ayrıca ataerkil yapıların iletişim sorunlarını derinleştirdiği ve kadınların bireysel kimliklerini sınırlayabildiği yönünde eleştirel bir farkındalık dikkat çekmektedir. Sonuç olarak çalışma, genç kadınların evlilik ve aileye dair algılarında bireysel özerklik, eşitlik ve duygusal doyumun giderek daha fazla önem kazandığını ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, rehberlik ve psikolojik danışma uygulamalarında kültürel duyarlılığı gözeten, toplumsal cinsiyet eşitliğini ve psikososyal iyi oluşu destekleyen müdahalelerin geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract

The current study aims to examine young women’s perceptions of marriage and family within a cultural and social context through a qualitative approach. Family and marriage occupy a significant place in individuals’ psychosocial development and emerge as dynamic structures that are continuously reproduced through social norms, gender roles and cultural rituals. Particularly during young adulthood, perceptions of marriage are shaped by traditional values while simultaneously being redefined through expectations of individual autonomy, emotional fulfillment and equality. In this context, the purpose of the study is to explore in depth young women’s perceptions of marriage, family, premarital rituals and gender roles in depth, and to analyze the psychosocial dynamics underlying these perceptions. The study employed a qualitative case study design. Semi-structured interviews were conducted with 12 female associate degree students aged between 18 and 25 years, who were selected through purposive sampling and resided in different regions of Türkiye. The data were analyzed using content analysis with the support of the MAXQDA 2020 qualitative data analysis software. During the analysis process, the interview transcripts were coded, and similar codes were grouped into subthemes and subsequently categorized under three main themes: “Marriage Patterns,” “The Influence of Social Environment and Culture,” and “Family Patterns.” These themes were organized within a broader framework encompassing marriage, family, family patterns, and the factors influencing perceptions of these dynamics. The findings indicated that the participants primarily defined the concept of family in terms of peace, happiness, and emotional sharing, while their perceptions of marriage reflected a multidimensional structure shaped by the interplay between traditional norms and the pursuit of individual autonomy and gender equality. Premarital rituals were perceived by some participants as carrying emotional and cultural significance, whereas others did not consider them to be essential components of marriage. Furthermore, the findings revealed a critical awareness among participants that patriarchal social structures may exacerbate communication problems within marriage and restrict women’s individual identities. In conclusion, the study reveals that individual autonomy, equality and emotional satisfaction are becoming increasingly prominent in young women’s perceptions of marriage and family. Accordingly, it is recommended that guidance and psychological counseling practices develop interventions that support psychosocial well-being and gender equality while maintaining cultural sensitivity.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güngörer, F., Kancınar, F. (2026). 18-25 Yaş Arası Bekâr Ön Lisans Öğrencisi Kadınların Aile ve Evlilik Kalıplarına Yönelik Görüşlerinin Psikososyal Bağlamda İncelenmesi. Gençlik Araştırmaları Dergisi, Sayı: 2026, 150–174. https://doi.org/10.52528/genclikarastirmalari.1808734

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (39)

  1. Akbaş, A. (2024). Türkiye toplumunda evlilik ve aile: Sosyolojik-psikolojik perspektiften yakın ilişkiler. NOSYON: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, (13), 131-153. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3803084
  2. Amato, P. R. (2007). Alone together: How marriage in America is changing. Harvard University Press.
  3. Bandura, A. ve Walters, R. H. (1977). Social learning theory (Vol. 1, pp. 33-52). Prentice-Hall.
  4. Beck, U. ve Beck-Gernsheim, E. (2018). The normal chaos of love. John Wiley & Sons.
  5. Butler, J. (2004). Undoing gender. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203499627
  6. Chambers, D. (2013). Social media and personal relationships: Online intimacies and networked friendship. Palgrave Macmillan.
  7. Cherlin, A. J. (2004). The deinstitutionalization of American marriage. Journal of Marriage and Family, 66(4), 848–861. https://doi.org/10.1111/j.0022-2445.2004.00058.x
  8. Connell, R. W. (2002). Gender: Short introductions. Polity Press.
  9. Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (2000). The “What” and “Why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01
  10. Durutürk, C. (2007). Gelenek, tüketim toplumu ve törensel tüketim: Türkiye’deki evlilik törenleri üzerine sosyolojik bir araştırma. [Yayımlanmamış Yüksel Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
  11. Eidelson, R. J. ve Epstein, N. (1982). Cognition and relationship maladjustment: Development of a measure of dysfunctional relationship beliefs. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 50(5), 715–720. https://doi.org/10.1037//0022-006x.50.5.715
  12. Erdoğan, Ö. ve Anık, C. (2018). Aile iletişim kalıpları ölçeğinin Türkçe formunun geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (29), 21-46. https://izlik.org/JA72LB27EJ
  13. Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and crisis. Norton.
  14. Festinger, L. (1954). A theory of social comparison processes. Human Relations, 7(2), 117–140. https://doi.org/10.1177/001872675400700202
  15. Fincham, F. D. ve Bradbury, T. N. (Eds) (1990). The psychology of marriage: Basic issues and applications. Guilford Publications.
  16. Fitzpatrick, M. A ve Ritchie, L. D. (1994). Communication schemata within the family: Multiple perspectives on family interaction. Human Communication Research, 20(3), 275–301. https://doi.org/10.1111/j.1468-2958.1994.tb00324.x
  17. Giddens, A. (2013 a). The transformation of intimacy: Sexuality, love and eroticism in modern societies. John Wiley & Sons.
  18. Giddens, A. (2013 b). Sociology (7th ed.). Polity Press.
  19. Gökler, M. S. (2021). Change in social values and marriage. Journal of Social Policy and Social Work Studies, 2(2), 216–229. https://izlik.org/JA78GG87KA
  20. Greenhalgh, S. (1985). Sexual stratification: The other side of “growth with equity” in East Asia. Population and Development Review, 11(2), 265–314. https://doi.org/10.2307/1973489
  21. Inglehart, R. ve Baker, W. E. (2000). Modernization, cultural change, and the persistence of traditional values. American Sociological Review, 65(1), 19–51. https://doi.org/10.2307/2657288
  22. Inglehart, R. ve Norris, P. (2003). Rising Tide: Gender equality and cultural change around the world. Cambridge University Press.
  23. Kağıtçıbaşı, Ç. (2005a). Yeni İnsan ve İnsanlar. Evrim Yayınları.
  24. Kağıtçıbaşı, Ç. (2005b). Autonomy and relatedness in cultural context: Implications for self and family. Journal of Cross-Cultural Psychology, 36(4), 403–422. https://doi.org/10.1177/00220221052759
  25. Kağıtçıbaşı, Ç. (2007). Family, self, and human development across cultures: Theory and applications (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
  26. Kağıtçıbaşı, Ç. (2017). Benlik, Aile ve İnsan Gelişimi: Kültürel Psikoloji. Koç Üniversitesi Yayınları.
  27. Kandiyoti, D. (1988). Bargaining with Patriarchy. Gender & Society, 2(3), 274–290. Erişim adresi: https://www.jstor.org/stable/190357
  28. Kornrich, S., Brines, J. ve Leupp, K. (2013). Egalitarianism, housework, and sexual frequency in marriage. American Sociological Review, 78(1), 26-50. https://doi.org/10.1177/0003122412472340
  29. Olson, D. H. (2000). Circumplex Model of Marital and Family Systems. Journal of Family Therapy, 22(2), 144–167. https://doi.org/10.1111/1467-6427.00144
  30. Park, İ. H. ve Cho, L. J. (1995). Confucianism and the Korean family. Journal of Comparative Family Studies, 26(1), 117–134. https://www.jstor.org/stable/41602370
  31. Perel, E. (2017). The state of affairs: Rethinking infidelity. HarperCollins.
  32. Tezcan, M. (2000). Türk ailesi antropolojisi. İmge Kitabevi.
  33. Thornton, A. ve Lin, H. (1994). Social Change and the Family in Taiwan. University of Chicago Press.
  34. Vogel, E. A., Rose, J. P., Roberts, L. R. ve Eckles, K. (2014). Social comparison, social media, and self-esteem. Psychology of Popular Media Culture, 3(4), 206–222. https://doi.org/10.1037/ppm0000047
  35. West, C. ve Zimmerman, D. H. (1987). Doing gender. Gender & Society, 1(2), 125–151. https://doi. org/10.1177/0891243287001002002
  36. Whyte, M. K. (Ed.) (2020). China’s revolutions and intergenerational relations. University of Michigan Press.
  37. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
  38. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
  39. Yin, R. K. (2014). Case study research: Design and methods (5th ed.). Sage Publications.