KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi / 2026 / Sayı: 6

EĞİTİM YÖNETİCİLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLERE GÖRE SOSYOTROPİ OTONOMİ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

COMPARISON OF SOCIOTROPIC AND AUTONOMIC PERSONALITY TRAITS OF EDUCATIONAL MANAGERS IN TERMS OF SOME VARIABLES

Fethi Kayalar
Sayfa
309–322
Yayın Tarihi
2016-02-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Eğitim yöneticilerinin kişilik özelliklerini belirlemek için, Beck ve arkadaşları tarafından geliştirilen, Şahin ve arkadaşları tarafından Türkçe’ye uyarlanan Sosyotropi otonomi ölçeği kullanılmıştır.SPSS ile yapılan istatistik analizleri sonucunda, okul müdürleri, müdür yardımcıları ve müfettişlerin sosyotropi otonomi puanları cinsiyet, medeni durum ve sanatla ilgilenme açısından aralarında bir fark olmadığını ortaya koyarken, görev süresi ve iş memnuyitei açısından ise aralarında önemli farklar olduğunu ortaya çıkarmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sosyotropi ve otonomi kişilik özellikleri, bireylerin başkalarıyla olumlu ilşkiler ve etkili iletişim kurabilmesi, yöneticilerin ise yönetim sorunlarıyla başa çıkabilmesi, doğru kararlar verebilmesi ve çalışanları yönetebilmesi açısından büyük öneme sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma betimsel tarama modeliyle yapılmış ve çalışma evrenini 60 okul müdürü, 80 okul müdür yardımcısı ve 13 eğitim müfettişi olmak üzere toplam 153 eğitim yöneticilerinden oluşmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Eğitim yöneticilerinin kişilik özelliklerini belirlemek için, Beck ve arkadaşları tarafından geliştirilen, Şahin ve arkadaşları tarafından Türkçe’ye uyarlanan Sosyotropi otonomi ölçeği kullanılmıştır.SPSS ile yapılan istatistik analizleri sonucunda, okul müdürleri, müdür yardımcıları ve müfettişlerin sosyotropi otonomi puanları cinsiyet, medeni durum ve sanatla ilgilenme açısından aralarında bir fark olmadığını ortaya koyarken, görev süresi ve iş memnuyitei açısından ise aralarında önemli farklar olduğunu ortaya çıkarmıştır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sosyotropi · Otonomi · Eğitim Yöneticileri

Özet

Sosyotropi ve otonomi kişilik özellikleri, bireylerin başkalarıyla olumlu ilşkiler ve etkili iletişim kurabilmesi, yöneticilerin ise yönetim sorunlarıyla başa çıkabilmesi, doğru kararlar verebilmesi ve çalışanları yönetebilmesi açısından büyük öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı cinsiyet, medeni durum, görev süresi, iş memnuniyeti ve bir sanatla ilgilenmesi gibi çeşitli değişkenler açısından eğitim yöneticilerinin sosyotropi otonomi kişilk özelliklerini karşılaştırmaktır. Çalışma betimsel tarama modeliyle yapılmış ve çalışma evrenini 60 okul müdürü, 80 okul müdür yardımcısı ve 13 eğitim müfettişi olmak üzere toplam 153 eğitim yöneticilerinden oluşmaktadır. Eğitim yöneticilerinin kişilik özelliklerini belirlemek için, Beck ve arkadaşları tarafından geliştirilen, Şahin ve arkadaşları tarafından Türkçe’ye uyarlanan Sosyotropi otonomi ölçeği kullanılmıştır.SPSS ile yapılan istatistik analizleri sonucunda, okul müdürleri, müdür yardımcıları ve müfettişlerin sosyotropi otonomi puanları cinsiyet, medeni durum ve sanatla ilgilenme açısından aralarında bir fark olmadığını ortaya koyarken, görev süresi ve iş memnuyitei açısından ise aralarında önemli farklar olduğunu ortaya çıkarmıştır.

Abstract

Sociotropic and autonomic personality traits are of great importance for individuals to establish positive relationships and effective communication with others, and for managers to cope with management problems, make right decisions, and manage employees. The aim of this study is to compare sociotropic and autonomic personality traits of educational managers in terms of such variables as gender, marital status, tenure of office, job satisfaction and interest in art. This study is a descriptive survey model, and consists of a total 153 educational managers, sixty of whom are school principals, eighty assistant principals and thirteen educational supervisors. To determine the personality traits of educational managers, we used Sociotropy Autonomy Scale (SAS) developed by Beck et al. and adapted to Turkish by Şahin et al. As a result of statistical evaluation through SPSS, sociotropic and autonomic scores of school principals, assistant principals and educational supervisors indicated that statistically significant difference was hardly observed between the groups in terms of gender, marital status and interest in art, while there were significant differences between the groups in terms of tenure of office and job satisfaction

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kayalar, F. (2016). EĞİTİM YÖNETİCİLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLERE GÖRE SOSYOTROPİ OTONOMİ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, Sayı: 6, 309–322. https://ajindex.com/articles/1662224

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (41)

  1. Açıkgöz, K. (1990). Malatya, Mardin, Diyarbakır Illerinde Görevli Ilköğretim Müfettişlerinin Çağdaş Denetim Etkinliklerini Uygulama Dereceleri ve Denetim Sürecinde Karşılaşılan Güçlükler. İnönü Üniversitesi Araştırma Raporu. Malatya.
  2. Adams, D, Miller, B. K. (2001). Professionalism in Nursing Behaviors of Nurse Practitioners, Journal of Professional Nursing, 17( 4): 203-210
  3. Allen, N. B, Ames, D., Layton, T., Bennetts, K., Kingston, K., (1997). The Relationship Between Sociotropy Autonomy and Patterns of Symptomatology in The Depressed Elderly. Br J Clin Psychol. 1997 Feb; 36 (Pt 1):121-32.
  4. Ateş, B. (2015). Öğretmen Adaylarının Sosyal Kaygı Puanlarının Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi, Mediterranean Journal of Humanities, V/2 (2015) 61-70
  5. Beck, A. T., Epstein, N., Harrison, R., Emery, G. (1983). Development of the Sociotropy- Autonomy Scale: A measure of personality factors in psychopathology. Philadelphia: University of Pennsylvania; 1983.
  6. Bieling P. J., Beck A. T., Brown GK, (2000). The Sociotropy-Autonomy Scale: Structure and implications. Cog Ther Res 2000, 24:763-780.
  7. Campbell, D. G., Kwon, P., Reff, R. C., Williams, M. G. (2003). Sociotropy and Autonomy: an Examination of Interpersonal and Work Adjustment. Journal of Personality Assessment. 80(2): 206-207; 2003.
  8. Clark D. A., Beck A. T., (1991). Personality Factors in Dysphoria: A psychometric Refinement of Beck's Sociotropy-Autonomy Scale. J Psychopath Beh Ass 1991, 13:369-388.
  9. Clark, D. A, Steer, R. A, Beck, A. T, Ross, L (1995). Psychometric Characteristics Of Revised Sociotropy And Autonomy Scales İn College Students. Behav Res Ther. Mar;33 (3):325- 34 Volume:13
  10. Çetin, A. (2008), Yaşlılarda Sosyotropi-Otonomi Kişilik Özellikleri İle Depresyon, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  11. Dikerel, M. (2008). Resmi İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Liderlik Davranışları ile Karar Verme Stratejileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi (Kartal İlçesi Örneği). Unpublished Master Thesis. Yeditepe Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü.2008, İstanbul.
  12. Fairbrother, N., Moretti, M. (1998). Sociotropy, Autonomy and Self-discrepancy: Status in depressed, Remitted Depressed and Control Participants, Cognitive Therapy and Research, 22(3), 279-296
  13. Glickman, C. D., Gordon, S. P., Ross-Gordon, J.M. (2004). Supervision and Instructional Leadership: A developmental Approach (6th ed.).Allyn and Bacon, Boston.
  14. Kabakçı, E. (2001), Üniversite Öğrencilerinde Sosyotropik Otonomik Kişilik Özellikleri, Yaşam Olayları ve Depresif Belirtiler, Türk Psikiyatri Dergisi, 12(4): 273-282.
  15. Kaya N, Aştı T, Acaroğlu R, Kaya H, Şendir M., (2006), Hemşire Öğrencilerin Sosyotropik Otonomik Kişilik Özellikleri ve İlişkili Faktörlerin İncelenmesi, Cumhuriyet Üniversitesi, Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 10 (3)
  16. Kayalar F., (2016). Comparison of the Views of Novice and Veteran Teachers over Classroom Management. Int. J. Adv. Multidiscip. Res. 3(2): 21-29.
  17. Kelleci, M., Gölbaşı, Z., (2004). Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin Problem Çözme Becerilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi, C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 8 (2): 1-8.
  18. Kirsch G. A., Kuiper N. A., (2002). Individualism And Relatedness Themes in the of Depression, Gender, And a Self-Schema Model of Emotion”, Canadian Psychology, 43, 2002, s. 76.
  19. Koichi, O., Akihito, S., Masanori, E. (2012). Parental Overprotection Increases Sociotropy with Gender Specificity in Parents and Recipients. Journal of Affected Disorders 136(3): 4
  20. Krey, R. D., Burke P. J. (1989). A Design for Instructional Supervision. Charles C. Thomas Publisher, Limited, 1989 - 487 ps
  21. McBride, C.; Zuroff, D. C.; Bacchiochi, J.; Bagby, R. M., (2004) Gender Differences in The Manifestation of Sociotropy And Autonomy Personality Traits, Personality and Individual Differences, p. 2.
  22. McBride, C., Bacchiochi, R., Bagby, R. M., (2005). Gender Differences in the Manifestation of Sociotropy and Autonomy Personality Traits, Journal Of Abnormal Psychology,129-136
  23. Memişoğlu, S. P. (2007). The Supervision of Information Technology Classrooms in Turkey: A Nationwide Survey. Australasian Journal of Educational Technology, 23 (4), 529-541. 28
  24. Neagley, L., Evans, H. D. (1980). Handbook for Effective Supervision of Instruction. (3th.ed) Engle-Wood Cliffs, Prentice Hall.New Jersey.
  25. Olivia, P. F., Pawlas, G. E. (2001). Supervision for Today’s School. (6th.ed).John Wiley & Sons, Inc. New York
  26. Otani K, Suzuki A, Kamata M, Matsumoto Y, Shibuya N, Sadahiro R. (2012). Interpersonal Sensitivity is Correlated With Sociotropy but Not With Autonomy in Healthy Subjects. J Nerv Ment Dis. 2012 February; 200(2):153-5.
  27. Robins C. J., Block P., Peselow E. D. (1989). Relations of Sociotropic and Autonomic Personality Characteristics to Specific Symptoms in Depressed Patients. J Abn Psychol 1989, 98:86-88.
  28. Sato T, Gonzalez M. A. (2009) Interpersonal Patterns in Close Relationships: The Role Of Sociotropy Autonomy. Br J Psychol. 2009 May;100 (Pt 2): 327-45.
  29. Şahin, A. (2003). Yöneticilerin İş Tatmini ve Memnuniyeti, SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Sayı 5, 2003, Konya.
  30. Şahin, N., Ulusoy, M., Şahin, N. (2003). Exploring the Sociotropy Autonomy Dimensions in a Sample of Turkish Psychiatric Inpatiens. Journal of Clinical Psychology, 59(10), 1055- 1068.
  31. Shih, Josephine H. (2006). Sex Differences in Stress Generation: An Examination of Sociotropy Autonomy, Stress, and Depressive Symptoms. Personality and Social Psychology Bulletin. 32(4): 434-446; 2006.
  32. Tok, T. N. (2013). Türkiye’de Eğitim Denetmenlerinin Profili, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı 33 (Ocak 2013/I), ss. 119-138
  33. Ulupınar Y. (2004), Obez Hastaların Bağımlı-Özerk Kişilik Özelliklerinin ve Problem Çözme Yeteneklerinin Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Afyon.
  34. Ünal, A., Gürsel, M. (2007). İlköğretim Denetçilerinin Öğrenen Organizasyon Yaklaşımı Açısından Değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (18), 463-482.
  35. Yaman, S., Evcek, E., İnandı, Y. (2008). Inspection in ELT: The Attitudes of English Language Teachers Towards Inspectors. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(35), 38- 49.
  36. Yavuz, Y. (1995). Öğretmenlerin Denetim Etkinliklerini Klinik Denetim Ilkeleri Açısından Değerlendirmeleri. Unpublished Master Thesis, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
  37. Yüncü Z., Azman M., Çelik Y., Aydın C. (2006), Ücretsiz Bağımlılık Danışma Hattının Dört Aylık Değerlendirmesi. 3. Ulusal Bağımlılık Kongresi, 76 Etkinlikleri Haftası, 14–17 Aralık 2006, İstanbul. Kongre özet kitabı, s.58
  38. Clark, D. A, Steer, R. A, Beck, A. T, Ross, L (1995). Psychometric Characteristics Of Revised Sociotropy And Autonomy Scales İn College Students. Behav Res Ther. Mar;33 (3):325- 34 Volume:13
  39. Fairbrother, N., Moretti, M. (1998). Sociotropy, Autonomy and Self-discrepancy: Status in depressed, Remitted Depressed and Control Participants, Cognitive Therapy and Research, 22(3), 279-296
  40. Kaya N, Aştı T, Acaroğlu R, Kaya H, Şendir M., (2006), Hemşire Öğrencilerin Sosyotropik Otonomik Kişilik Özellikleri ve İlişkili Faktörlerin İncelenmesi, Cumhuriyet Üniversitesi, Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 10 (3)
  41. Kirsch G. A., Kuiper N. A., (2002). Individualism And Relatedness Themes in the of Depression, Gender, And a Self-Schema Model of Emotion”, Canadian Psychology, 43, 2002, s. 76.