İkiz Açıklar Hipotezi: Teorik Yaklaşımlar ve Türkiye Üzerine Ampirik Literatür İncelemesi

Özet

Bir ekonomide hem bütçe açığı hem de cari işlemler (ya da dış ticaret) açığı olması, iktisat literatüründe “ikiz açıklar” durumu olarak ifade edilmektedir. Bütçe ve cari işlemler değişkenleri arasında etkileşim olup olmadığının bilinmesi, eğer etkileşim varsa yönünün ve etki düzeyinin saptanması, ayrıca bu etkileşim üzerinde belirleyici olan diğer değişkenlerin tespit edilmesi, ikiz açıklar problemini gidermek üzere uygulanacak iktisat politikaları bakımından önemlidir. Bu çalışmada ilk olarak ikiz açıklar hipotezinin genel çerçevesine değinilmiştir. Bunun ardından hipoteze yönelik teorik yaklaşımlar ve ikiz açıklar olgusunu etkileyen faktörler üzerinde ayrıntılı biçimde durulmuştur. Daha sonra Türkiye açısından hipotezin geçerliliğini araştıran ampirik literatür geniş bir perspektifle incelenmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde bütçe açığı-cari işlemler açığı ilişkisi Türkiye’ye ilişkin ampirik literatür bağlamında tartışılmıştır. Türkiye ekonomisi üzerine yapılan ampirik çalışmaların çoğunda geleneksel ikiz açıklar hipotezini destekleyen sonuçlara ulaşıldığı görülmektedir.