KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Kamu Ekonomisi ve Kamu Mali Yönetimi Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 1

YENİLENEBİLİR ENERJİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

RELATIONSHIP BETWEEN RENEWABLE ENERGY AND ECONOMIC GROWTH: THE CASE OF TÜRKİYE

Sibel Keskinkılıç(Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi)0000-0002-3797-0903
İclal Ünüvar(Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi)0000-0002-5541-7925
Sayfa
71–84
Yayın Tarihi
2026-03-23
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, yenilenebilir enerji üretiminin ekonomik büyüme üzerinde uzun dönemde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Fosil yakıt kullanımına olan bağımlılık, teknolojik gelişmelerle birlikte artmakta ve uzun vadede enerji arz güvenliği açısından riskler oluşturmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türkiye, yüksek yenilenebilir enerji potansiyeline sahip bir ülke olarak, bu kaynakları etkin bir şekilde kullanarak hem enerji arz güvenliğini güçlendirebilir hem de cari açığın azaltılmasına katkıda bulunabilir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, yenilenebilir enerji üretiminin ekonomik büyüme üzerinde uzun dönemde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2017 Verileri
⚙️Değişkenler:Yenilenebilir Enerji Üretimi · Ekonomik Büyüme · FMOLS

Özet

Fosil yakıt kullanımına olan bağımlılık, teknolojik gelişmelerle birlikte artmakta ve uzun vadede enerji arz güvenliği açısından riskler oluşturmaktadır. Türkiye, yüksek yenilenebilir enerji potansiyeline sahip bir ülke olarak, bu kaynakları etkin bir şekilde kullanarak hem enerji arz güvenliğini güçlendirebilir hem de cari açığın azaltılmasına katkıda bulunabilir. Bu çalışma, 1960-2017 döneminde Türkiye’de yenilenebilir enerji üretimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Serilerin durağanlığı Genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) testleri ile değerlendirilmiş, uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi Johansen testi ile analiz edilmiştir. Uzun dönem katsayı tahminleri ise FMOLS ve DOLS yöntemleriyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular, yenilenebilir enerji üretiminin ekonomik büyüme üzerinde uzun dönemde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğunu göstermektedir. Bu sonuç, Türkiye’de enerji ve ekonomik politika planlamasında yenilenebilir kaynakların büyüme hedefleri ile uyumlu şekilde değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.

Abstract

Dependence on fossil fuels has been increasing alongside technological advancements, posing long-term risks to energy supply security. Turkey, with its significant renewable energy potential, can enhance energy security and reduce the current account deficit by utilizing these resources efficiently. This study examines the relationship between renewable energy production and economic growth in Turkey over the period 1960–2017. The stationarity of the series was assessed using the Augmented Dickey-Fuller (ADF) and Phillips-Perron (PP) unit root tests, while long-term cointegration was analyzed through the Johansen test. Long-run coefficients were estimated using FMOLS and DOLS methodologies. The findings indicate that renewable energy production has a positive and significant impact on economic growth in the long run. These results underscore the importance of aligning renewable energy policies with economic growth objectives in Turkey’s energy and economic planning.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Keskinkılıç, S., Ünüvar, İ. (2026). YENİLENEBİLİR ENERJİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Kamu Ekonomisi ve Kamu Mali Yönetimi Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 1, 71–84. https://doi.org/10.71284/jpepfm.2026615

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (51)

  1. Acaravcı, A., & Erdoğan, S. (2018). Yenilenebilir enerji, çevre ve ekonomik büyüme ilişkisi: Seçilmiş ülkeler için ampirik bir analiz. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 13(1), 53–64.
  2. Alper, F. Ö. (2018). Yenilenebilir enerji ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: 1990–2017 Türkiye örneği. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(2), 223–242.
  3. Akpolat, A. G., & Altıntaş, N. (2013). Enerji tüketimi ile reel GSYİH arasındaki eşbütünleşme ve nedensellik ilişkisi: 1961–2010 dönemi. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 8(2), 115–127.
  4. Apergis, N., Payne, J. E., Menyah, K., & Wolde Rufael, Y. (2010). On the causal dynamics between emissions, nuclear energy, renewable energy and economic growth. Ecological Economics, 69(11), 2255–2260.
  5. Apergis, N., & Danuletiu, D. C. (2014). Renewable energy and economic growth: Evidence from the sign of panel long run causality. International Journal of Energy Economics and Policy, 4(4), 578–587.
  6. Apergis, N., & Payne, J. E. (2014). The causal dynamics between renewable energy, real GDP, emissions and oil prices: Evidence from OECD countries. Applied Economics, 46(36), 4519–4525.
  7. Aytaç, D. (2010). Enerji ve ekonomik büyüme ilişkisinin çok değişkenli VAR yaklaşımı ile tahmini. Maliye Dergisi, 158, 482–495.
  8. Bağcı, E. (2019). Türkiye’de yenilenebilir enerji potansiyeli, üretimi, tüketimi ve cari işlemler dengesi ilişkisi. R&S Research Studies Anatolia Journal, 2(4), 101–117.
  9. Basher, S. A., & Mohsin, M. (2004). PPP tests in cointegrated panels: Evidence from Asian developing countries. Applied Economics Letters, 11(3), 163–166.
  10. Batmaz, T., Bayraç, H. N., & Güllü, M. (2019). Türkiye’de yenilenebilir enerji kaynaklarının büyüme ve karbon emisyonu ilişkisi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(3), 645–658.
  11. Can, H., & Krasteva, G. (2017). Assessment of relations between renewable energy and economic growth in Bulgaria – VAR analysis. New Knowledge Journal of Science, 6(3), 51–61.
  12. Çavdarlı, A. İ. (2007). Türkiye imalat sanayi için bir kointegrasyon analizi (Yayınlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  13. Çağlar, A. E., Kubar, Y., & Korkmaz, A. (2017). Türkiye ekonomisinde büyümenin direği olarak enerji. Akdeniz İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 36, 103–129.
  14. Çapik, M., Yılmaz, A. O., & Çavuşoğlu, İ. (2012). Present situation and potential role of renewable energy in Turkey. Renewable Energy, 46, 1–13.
  15. Çoban, O., & Şahbaz, N. (2011). AR Ge harcamaları ve GSMH’nin enerji ithalatına etkisi: Türkiye örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2, 11–19.
  16. Çöğürcü, İ., & Çoban, O. (2011). Dış borç ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği (1980–2009). Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 13(21), 133–149.
  17. Dinç, D. T., & Akdoğan, E. C. (2019). Renewable energy production, energy consumption and sustainable economic growth in Turkey: A VECM approach. Sustainability, 11(5), 1–14.
  18. Dilişen, B. (2007). Yapısal kırılma durumunda geliştirilen birim kök testleri ve uygulaması (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  19. Durğun, B., & Durğun, F. (2018). Yenilenebilir enerji tüketimi ile ekonomik büyüme arasında nedensellik ilişkisi: Türkiye örneği. International Review of Economics and Management, 6(1), 1–27.
  20. Erdal, L. (2012). Türkiye’de yenilenebilir enerji yatırımları ve istihdam yaratma potansiyeli. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4(1), 171–181.
  21. Erdoğan, S., Dücan, E., Şentürk, M., & Şentürk, A. (2018). Türkiye’de yenilenebilir enerji üretimi ve ekonomik büyüme ilişkisi üzerine ampirik bulgular. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(2), 233–246.
  22. Erdoğan, M. (2014). Türkiye’nin yenilenebilir enerji potansiyelinin termodinamik analiz yöntemi ile incelenerek, yenilenebilir enerji kullanımının gelecek projeksiyonlarının değerlendirilmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
  23. Ertuğrul, H. M. (2013). Türkiye’de enerji tüketimi–GSYH ilişkisi: Dinamik bir analiz. Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 12(25), 249–266.
  24. Gujarati, D. N. (2005). Temel ekonometri (Ü. Şenesen & G. G. Şenesen, Çev.). Literatür Yayıncılık. (Orijinal eser 2005)
  25. Güney, T. (2020). Renewable energy consumption and sustainable development in high income countries. International Journal of Sustainable Development & World Ecology, 28(4), 376–385.
  26. Güngör, Ö. (2016). Enerji tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisi: VAR analizi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  27. Hassoun, S. E. S., & Ayad, H. (2020). Renewable energy and sustainable development: Evidence from 17 OECD countries. International Journal of Economics, Business and Politics, 4(1), 41–60.
  28. Hayaloğlu, P., Artan, S., & Demirel, S. K. (2019). Enerji tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisi: Panel eşanlı model. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 5(2), 405–417. Jebli, M. B., & Youssef, S. B. (2015). Output, renewable and non renewable energy consumption and international trade: Evidence from a panel of 69 countries. Renewable Energy, 83, 799–808.
  29. Karhan, G., Silinir, M., Çayın, M., & Aydeniz, N. (2012). Enerji ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 2(1), 80–87.
  30. Koç, E., & Şenel, M. C. (2013). Dünyada ve Türkiye’de enerji durumu – Genel değerlendirme. Mühendis ve Makine, 54(639), 32–44.
  31. Koçak, E., & Şarkgüneşi, A. (2017). The renewable energy and economic growth nexus in Black Sea and Balkan countries. Energy Policy, 100, 51–57.
  32. Kızılkaya, O., Sofuoğlu, E., & Çoban, O. (2016). Ekonomik büyüme, enerji tüketimi ve çevre kirliliği analizi: Türkiye örneği. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 255–272.
  33. Kutlar, A. (2009). Uygulamalı ekonometri (3. Baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
  34. National Renewable Energy Laboratory. (1997). Dollars from sense: The economic benefits of renewable energy. U.S. Department of Energy. https://www.nrel.gov/docs/legosti/fy97/20505.pdf
  35. Nazlıoğlu, Ş. (2010). Makro iktisat politikalarının tarım sektörü üzerine etkileri: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için bir karşılaştırma (Yayınlanmamış doktora tezi). Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  36. Özalp, M. (2019). Küresel ölçekte Türkiye’nin enerji arz ve talep güvenliği. Electronic Turkish Studies, 14(1), 537–552.
  37. Öztürk, İ. (2010). A literature survey on energy–growth nexus. Energy Policy, 38(1), 340–349.
  38. Pao, H. T., & Fu, H. C. (2013). Renewable energy, non renewable energy and economic growth in Brazil. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 25, 381–392.
  39. Phillips, P. C. B., & Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2), 335–346.
  40. Phillips, P. C., ve Hansen, B.E. (1990). Statistical Inference in Instrumental Variables Regression with I (1) Processes. The Review of Economic Studies, 57, 99-125.
  41. Polat, M. A. (2017). Yapısal kırılmalar altında Türkiye’de enerji tüketiminin politikası. Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 299–313.
  42. Özkök, C. S., & Polat, M. A. (2015). Türkiye’de ekonomik büyüme, enerji tüketimi ve ithalat ilişkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi, 12, 417–432.
  43. Sebri, M., & Ben Salha, O. (2014). On the causal dynamics between economic growth, renewable energy consumption, CO₂ emissions and trade openness: Fresh evidence from BRICS countries. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 39, 14–23.
  44. Singh, N., Nyuur, R., & Richmond, B. (2019). Renewable energy development as a driver of economic growth: Evidence from multivariate panel data analysis. Sustainability, 11(8), 1–18.
  45. Stock, J. H., & Watson, M. W. (1993). A simple estimator of cointegrating vectors in higher order integrated systems. Econometrica: journal of the Econometric Society, 61(4), 783-820.
  46. United Nations. (1996). Human development report. http://hdr.undp.org/sites/default/files/reports/257/hdr_1996_en_complete_nostats.pdf
  47. Ünüvar, İ., & Keskinkılıç, S. (2020). Yenilenebilir enerji ve ekonomik büyüme ilişkisi: G20 ülkeleri örneği (2000–2016). Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 16(2), 251–266.
  48. Yurdakul, F. (2018). Kişi başına enerji tüketimi ile büyüme oranı arasındaki ilişki: Türkiye örneği. Ekonomik Yaklaşım, 29(107), 49–76.
  49. Tarı, R. (2015). Ekonometri (11. Basım). Umuttepe Yayınları.
  50. Tuğcu, C. T., & Topcu, M. (2018). Total, renewable and non renewable energy consumption and economic growth: Revisiting the issue with an asymmetric point of view. Energy, 152, 64–74.
  51. Hayaloğlu, P., Artan, S., & Demirel, S. K. (2019). Enerji tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisi: Panel eşanlı model. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 5(2), 405–417. Jebli, M. B., & Youssef, S. B. (2015). Output, renewable and non renewable energy consumption and international trade: Evidence from a panel of 69 countries. Renewable Energy, 83, 799–808.