Dergiler / Filmvisio / 2025 / Sayı: 6

Şerif Gören Sinemasında Yaşlı Dul Kadın Görünümü

The Depiction of the Old Widow in Şerif Gören’s Cinema

Ahmet Canpolat(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ)0009-0008-6835-9411
Sayfa
96–121
Yayın Tarihi
2025-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nitel bir araştırma olan çalışmada içerik analizi tekniği kullanılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sinema, toplumun sosyal ve kültürel yapısından etkilenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sinemada yaşlı dul kadın olgusu çok sık işlenmiş bir konu olmamakla birlikte, eserlerde farklı bakış açılarıyla yansıtılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Nitel bir araştırma olan çalışmada içerik analizi tekniği kullanılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Şerif Gören · dulluk · yaşlı dul kadın

Özet

Sinema, toplumun sosyal ve kültürel yapısından etkilenmektedir. Sinemanın ele aldığı toplumsal süreçler, görsel ve işitsel materyaller üzerinden tekrar topluma sunularak görünürlük kazandırmaktadır. Sinema ve sosyolojinin toplumu ele alması konusunda yolları kesişir. Sinema, filmler aracılığıyla toplumun kültürel yapısını yansıtmakta ve sosyolojiye bu aşamada gözlem yapma imkânı sunmaktadır. Ölüm ve boşanma ile ortaya çıkan dulluk, kadınlar için toplumların kültürel yapısına göre değişmekle birlikte önemli sorunların habercisidir. Sinemada yaşlı dul kadın olgusu çok sık işlenmiş bir konu olmamakla birlikte, eserlerde farklı bakış açılarıyla yansıtılmıştır. Toplumsal konuları yansıtan kültürel bir etkinlik olarak sinema, yaşlı dul kadının toplumda yaşamış olduğu sorunları farklı yorumlamalarla karşımıza çıkarmaktadır. Böylece, yaşlı dul kadın konusunun filmlerdeki temsili üzerinden yaşlı dul kadın algısının betimlenmesi, araştırmanın konusu oluşturmuştur. Yaşlı dul kadınların toplumdaki konumları ve karşılaştıkları sorunlar, Şerif Gören sinemasındaki temsilleri üzerinden incelenmiştir. Araştırma, yaşlı dul kadının yaşamış olduğu problemleri, aile ve toplum içindeki yerini sinema üzerinden sosyolojik olarak ele almayı amaçlamaktadır. Bu açıdan, sinema-sosyoloji ilişkisi çerçevesinde yaşlı dul kadının sinemadaki görünümü araştırmaya önem katmaktadır. Araştırma, Şerif Gören’ in yönetmenliğini yaptığı, belirtilen filmlerdeki dul kadın karakterle ile sınırlıdır. Nitel bir araştırma olan çalışmada içerik analizi tekniği kullanılmıştır.

Abstract

Cinema is affected by the social and cultural structure of society. The social processes that cinema addresses are made visible by being presented to society again through visual and audio materials. The paths of cinema and sociology intersect in terms of addressing society. Cinema reflects the cultural structure of society through movies and offers sociology the opportunity to observe at this stage. Widowhood, which occurs with death and divorce, is a sign of important problems for women, although these problems vary according to the cultural structure of societies. Although the phenomenon of elderly widows is not a subject that is covered very often in cinema, it is reflected from different perspectives in the works. As a cultural activity reflecting social issues, cinema presents us with different interpretations of the problems experienced by elderly widows in society. Thus, the subject of our research was to describe the perception of the elderly widow through the representation of the elderly widow in movies. The position of elderly widows in society and the problems they face are discussed through their representation in Şerif Gören’s cinema. Our research aims to sociologically address the social problems experienced by elderly widows and their place in the family and society. In this respect, the appearance of the elderly widow in society within the framework of the cinema-sociology relationship adds importance to the research. The research is limited to the widow characters in the films directed by Şerif Gören. Content analysis technique was used in our study, which is qualitative research.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Canpolat, A. (2025). Şerif Gören Sinemasında Yaşlı Dul Kadın Görünümü. Filmvisio, Sayı: 6, 96–121. https://doi.org/10.26650//Filmvisio.2025.0014

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Butler, A. M. (2011). Film çalışmaları. Kalkedon Yayınları.
  2. Cem, S. (2018). Türk sinemasında göç temalı filmler ve kadın olgusu (Tez No. 530679) [Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
  3. Çelik, M. A. (2015). Türk kimliğinin inşasında Türk sinemasının rolü: Tarihi filmler ve Cüneyt Arkın örneği (Tez No. 405445) [Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
  4. Demirci, M. S. (2015). Toplumsal cinsiyet açısından yeniden evlenmeler: Kadın ve erkekler gözünden niteliksel bir inceleme (Tez No. 308085) [Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
  5. Dericioğulları Ergun, A. (2017). Türkiye’de yoksulluk ve dezavantajlılık hâlleri: Yaşlı kadın olmak üzerine bir okuma. Toplum ve Demokrasi, 11(24), 17-36.
  6. Doğan, H. (2013). Türk sinemasında 1980’li yıllar ve “dulluk” teması etrafında üretilen geleneksel cinsiyet rolleri. Folklor/Edebiyat Dergisi, 19(76), 9-20.
  7. Ekici, A. (2007). 1980-1990 arası Türk sinemasında kentsel ailede kadının konumu (Tez No. 208326) [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
  8. Gedik, E., & Kadayıfçı, E. P. (2016). Türkiye sinemasında kadınların ataerkillikle pazarlığı. Almıla Fikir ve Kültür Dergi, (24), 126-135.
  9. Gören, Ş. (Yönetmen). (1976). Deprem [Film].
  10. Gören, Ş. (Yönetmen). (1978). Derdim dünyadan büyük [Film].
  11. Gören, Ş. (Yönetmen). (1978). Evlidir ne yapsa yeridir [Film].
  12. Gören, Ş. (Yönetmen). (1979). Aşkı ben mi yarattım [Film].
  13. Gören, Ş. (Yönetmen). (1981). Herhangi bir kadın [Film].
  14. Gören, Ş. (Yönetmen). (1982). Tomruk [Film].
  15. Gören, Ş. (Yönetmen). (1985). Kurbağalar [Film].
  16. Gören, Ş. (Yönetmen). (1985). Yılanların öcü [Film].
  17. Gören, Ş. (Yönetmen). (1987). On kadın [Film].
  18. Kandiyoti, D. (2007). Cariyeler, bacılar, yurttaşlar: Kimlikler ve toplumsal dönüşümler (A. Bora vd., Çev.). Metis Yayınları.
  19. Kıraç, R. (2014). Sinemamızın yüzüncü yılında 100 yönetmen. Say Yayınları.
  20. Kurt, G. (2008). Türkiye’de yaşlılık olgusuna sosyolojik bir bakış (Sivas il örneği) (Tez No. 227433) [Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
  21. Onaran, A. Ş. (1996). Sinemaya giriş. Filiz Kitap Evi Yayınları.
  22. Örnek, S. V. (1973). Budunbilim terimleri sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  23. Öz, G., & Seçen, D. (2019). Türk sinemasında kadının temsil sorununa alternatif bir yöntemle bakmak: Bechdel test. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 467-486. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.460827
  24. Özdemir, B. G. (2016). Türk sinemasında kadın yönetmenlerin ana akım dışı filmlerinde kadının mekanda temsili: Özne(s)neleştirilmiş kadınların feminist film kuramı çerçevesinde çözümlenmesi (2000-2012) (Tez No. 451713) [Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
  25. Özden, Z. (2004). Film eleştirisi film eleştirisinde temel yaklaşımlar ve tür filmi eleştirisi. İmge Kitabevi.
  26. Pekerman, S. (2012). Film dilinde mahrem ulus ötesi sinemada kadın ve mekân temsili. Metis Yayınları.
  27. Ryan, M., & Kellner, D. (2010). Politik kamera çağdaş Hollywood sinemasının ideolojisi ve politikası (E. Özsayar, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  28. Sallan Gül, S., Özen, B., & Kahya, Ö. (2017). Morçatı ve Şefkat-Der örneğinde kadına yönelik şiddetle mücadelede sivil toplumun rolü. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (42), 199-226. Sevim, A. (2005). Feminizm. İnsan Yayınları.
  29. Şendur Atabek, G., Sönmez, S., & Bilge, D. (2015). Değişen sinema anlayışları çerçevesinde Türk Filmlerinde evlilik ve boşanma. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (41), 299-312.
  30. Uğur, G. (2016). 12 Eylül sineması ve parçalanmış kişilikler: Sen Türkülerini Söyle filminin travma teorisi çerçevesinde analizi. Sinefilozofi, 1(2), 23-46.
  31. Tereci, D., Turan, G., Kasa, N., Öncel, T., Arslansoyu, N. (2016). Yaşlılık kavramına bir bakış. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 16(1), 84-116.
  32. Tuğan, N. H. (2015). Son dönem Türk sinemasında hastalık temsilleri: ‘Saç’ filminin eleştirel söylem çözümlemesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (40), 48-76.
  33. Türk Dil Kurumu. (t.y.). Dul. http://sozluk.gov.tr/ adresinden 15 Haziran 2025 tarihinde erişildi.