Dergiler / Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi / 2026 / Cilt: 3 Sayı: 1

Mutasyon ıslahı yöntemiyle ülkemize ait ilk yerli kasımpatı çeşitlerinin geliştirilmesi

Gulden Haspolat(Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü)0000-0002-9016-9816
Burak Kunter(Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu)
Yaprak Kantoğlu(Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu)
Ümran Şenel(Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü)
Ercan Özzambak(EGE ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
30–36
Yayın Tarihi
2024-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bitkilerin boylarında ve çiçeklerinde; farklı çiçek yapıları, çiçeklenme zamanı, bitki boyuna göre farklılaşma, bitkideki çiçek sayısı ve dilsi çiçek farklılaşmaları gözlemlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı ticari açıdan önemi olan kasımpatı bitkisinde kesme çiçek, dış mekân ve saksı çiçeği olarak kullanılabilecek yeni çeşitler veya çeşit adayları geliştirmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:In vitro eksplantlarda etkili mutagen dozunu (EMD) belirlemek amacıyla 5, 10, 15, 20, 25 ve 30 Gy (Gray) dozlarında gama ışını ile ışınlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bitkilerin boylarında ve çiçeklerinde; farklı çiçek yapıları, çiçeklenme zamanı, bitki boyuna göre farklılaşma, bitkideki çiçek sayısı ve dilsi çiçek farklılaşmaları gözlemlenmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Islah · Kasımpatı · Mutasyon

Özet

Bu çalışmanın amacı ticari açıdan önemi olan kasımpatı bitkisinde kesme çiçek, dış mekân ve saksı çiçeği olarak kullanılabilecek yeni çeşitler veya çeşit adayları geliştirmektir. Ülkemiz süs bitkileri sektöründe materyal temininde söz konusu olan dışa bağımlılığı aza indirmek amaçlanmıştır. Bu amaçla kasımpatıda yeni renk ve şekil değişimleriyle ortaya çıkacak yerli çeşitler elde etmeye yönelik ıslah çalışmaları planlanmıştır. Kesme kasımpatı çeşidi 'Bacardi', materyal olarak temin edilmiş ve boğum eksplantları in vitro kültüre alınmıştır. In vitro eksplantlarda etkili mutagen dozunu (EMD) belirlemek amacıyla 5, 10, 15, 20, 25 ve 30 Gy (Gray) dozlarında gama ışını ile ışınlanmıştır. Işınlamadan sonra rejenerasyonun 60. gününde sürgün ve kök ölçümleri yapılarak EMD 20 Gy olarak belirlenmiştir. EMD’si belirlenen eksplantlar, 20 Gy yeniden ile ışınlanmıştır. M1V4 dönemine kadar in vitro alt kültürlere devam edilmiş ve bu dönemde gözlemler alınmıştır. Bitkilerin boylarında ve çiçeklerinde; farklı çiçek yapıları, çiçeklenme zamanı, bitki boyuna göre farklılaşma, bitkideki çiçek sayısı ve dilsi çiçek farklılaşmaları gözlemlenmiştir. Dilsi çiçeklerde, renk değişimleri pembe ve sarı tonları olarak belirlenmiştir. Mutasyon frekansı % 1,1 iken seçilen olumlu mutantların oranı % 0,9 olarak hesaplanmıştır.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Haspolat, G., Kunter, B., Kantoğlu, Y., Şenel, Ü., Özzambak, E. (2024). Mutasyon ıslahı yöntemiyle ülkemize ait ilk yerli kasımpatı çeşitlerinin geliştirilmesi. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi, Cilt: 3 Sayı: 1, 30–36. https://ajindex.com/articles/1644934

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Anderson, N.O. (ed.) (2007). Flower Breeding and Genetics: Issues, Challenges and Opportunities for the 21st Century, p. 393, Springer, ISBN 978-1-4020-6569-9.
  2. Crook, C.B. (1942). Genetic Studies of Chrysanthemums, MS Thesis, Kansas State Univ., USA.
  3. Datta, S.K. (2013). Chrysanthemum morifolium Ramat. – A unique Genetic Material for Breeding. Sci. Cult. 79: (7-8) 307-313.
  4. Hashemi, A.G. (1992). Azotlu Gübrelemenin Kasımpatı Bitkisinin Gelişimine ve Çiçeklenmesine Etkisi. Yüksek lisans tezi, Ankara Üniv., Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  5. Haspolat, G., Özzambak, M. E ve Kunter, B. (2011). Bazı Crocus çeşitlerinde etkili mutasyon dozunun belirlenmesi. Türkiye VI. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi. 04-08 Ekim, Şanlıurfa.
  6. Haspolat, G., Kunter, B. and Özzambak, M. E. (2014). Some changes on mutant Crocus plants. 29. International Horticultural Congress. 17-22 August, Brisbane, Australia.
  7. Haspolat, G. (2022). Induction of mutagenesis on Chrysanthemums. Ornam. Horticult. 28(4): 431-441. https://doi.org/10.1590/2447-536X.v28i4.2523
  8. IAEA, (2024). Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı. Erişim adresi: http://mvgs.iaea.org/Search.aspx, Erişim Tarihi: 15.03.2024.
  9. Kazaz, S., Erken, K., Karagüzel, Ö., Alp, Ş., Öztürk, M., Kaya, A.S., Gülbağ, F., Temel, M., Erken, S., Saraç, Y.İ., Elinç Z., Salman, A. ve Hocagil, M. (2015). Süs bitkileri üretiminde değişimler ve yeni arayışlar. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Ziraat Mühendisliği VIII. Teknik Kongresi, 12-16 Ocak, Ankara.
  10. Merdan, S. (2015). İzmir ilinde krizantem yetiştiriciliğinde karşılaşılan sorunların tesbiti ve çözüm önerileri. Yüksek Lisans Tezi. Ege Üniv., Fen Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  11. Palai, S.K. ve Rout, G.R. (2011). Characterization of new variety of Chrysanthemum by using ISSR markers. Hortic. Bras. 29(4): 613-617. https://doi.org/10.1590/S0102-05362011000400029
  12. UPOV (2022). The International Union for the Protection of New Varieties of Plants (UPOV) Erişim adresi: https://www.upov.int/ Erişim Tarihi: 15.01.2023.
  13. Van Harten, A.M. (1998). Mutation Breeding Theory and Practical Applications. P. 353, Cambridge Univ. Press, ISBN 0521470749.