Dergiler / Ağrı Tıp Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 3

Sağlık çalışanlarında mesleki radyasyona maruziyetin hematolojik etkileri

Hematological effects of occupational radiation exposure in healthcare workers

Derya Koyun(Bitlis Tatvan State Hospital, Hematology Department)0000-0003-3970-2010
Fatma Söylemez(Bitlis Eren University Faculty of Health Sciences, Nursing Department)0000-0002-4558-1350
Ali Yaşar(Bitlis Tatvan State Hospital, Emergency Department)0000-0002-9991-3859
Mahsum Kandemir(Bitlis State Hospital, Internal Medicine Department)0009-0006-7541-8948
Sayfa
126–131
Yayın Tarihi
2026-10-02
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Radyasyona maruz kalan çalışanlarda hematokrit, eritrosit sayısı (RBC) ve aktive parsiyel tromboplastin zamanı (APTT) kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.001).

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Amaç: Tanısal, girişimsel ve cerrahi işlemlerde görev alan sağlık çalışanları, mesleki yaşamları boyunca kronik olarak düşük doz iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalabilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hematopoietik sistem radyasyona en duyarlı dokular arasında yer aldığından, hematolojik parametreler mesleki radyasyon maruziyetiyle ilişkili biyolojik etkilerin değerlendirilmesinde yararlı göstergeler sağlayabilir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Radyasyona maruz kalan çalışanlarda hematokrit, eritrosit sayısı (RBC) ve aktive parsiyel tromboplastin zamanı (APTT) kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.001).
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mesleki Maruziyet · İyonlaştırıcı Radyasyon · Eritrositler

Özet

Amaç: Amaç: Tanısal, girişimsel ve cerrahi işlemlerde görev alan sağlık çalışanları, mesleki yaşamları boyunca kronik olarak düşük doz iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalabilmektedir. Hematopoietik sistem radyasyona en duyarlı dokular arasında yer aldığından, hematolojik parametreler mesleki radyasyon maruziyetiyle ilişkili biyolojik etkilerin değerlendirilmesinde yararlı göstergeler sağlayabilir. Bu çalışma, kronik düşük doz iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalan sağlık çalışanlarında mesleki radyasyon maruziyetinin hematolojik parametreler üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya mesleki olarak radyasyona maruz kalan 60 ve maruz kalmayan 50 sağlık çalışanı dahil edilmiştir. Kişisel dozimetre kayıtları [Hp(10) ve Hp(0.07)] ile çalışma süresi verileri toplanmıştır. Hematolojik parametreler ile lenf nodu ve dalak değerlendirmeleri analiz edilmiştir. Gruplar arası farklar ve doz–yanıt ilişkileri korelasyon analizleri, regresyon modelleri ve ANCOVA kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Radyasyona maruz kalan çalışanlarda hematokrit, eritrosit sayısı (RBC) ve aktive parsiyel tromboplastin zamanı (APTT) kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.001). Düzeltme sonrasında RBC (F(1,105)=10.31, p=0.002), hematokrit (F(1,105)=9.11, p=0.003) ve APTT (F(1,81)=74.02, p<0.001) açısından gruplar arasındaki farklılık devam etmiştir. Beş yıllık ortalama Hp(10) dozunun medyan değeri 0.31 mSv olup eozinofil düzeyleriyle ilişkili bulunmuştur (p=0.032). Hp(0.07) dozu ise nötrofil sayılarıyla ilişkili bulunmuştur (p = 0.029). Genel olarak gözlenen ilişkilerin zayıf olduğu ve varyansın %10' undan daha azını açıkladığı görülmüştür. Sonuç: Düşük doz mesleki radyasyon maruziyetinin eritrosit indeksleri, eozinofil düzeyleri ve koagülasyon parametrelerindeki farklılıklarla ilişkili olduğu bulunmuştur. Gözlenen ilişkilerin sınırlı büyüklüğüne rağmen, bu bulgular mesleki radyasyon maruziyetinin belirli hematolojik parametrelere yansıyabileceğini düşündürmektedir.

Abstract

Aim: Healthcare workers involved in diagnostic, interventional, and surgical procedures may be chronically exposed to low doses of ionizing radiation during their professional activities. Because the hematopoietic system is among the most radiosensitive tissues, hematological parameters may provide useful indicators of biological effects associated with occupational radiation exposure. This study aimed to investigate the effects of chronic low-dose occupational ionizing radiation exposure on hematological parameters in healthcare workers. Materials and Methods: This retrospective study included 60 radiation-exposed and 50 non-exposed healthcare workers. Personal dosimetry records [Hp(10) and Hp(0.07)] and employment duration were collected. Hematological parameters and assessments of lymph nodes and the spleen were also analyzed. Group differences and dose–response relationships were evaluated using correlation analyses, regression models, and ANCOVA. Results: Radiation-exposed workers had higher hematocrit, red blood cell (RBC) counts, and activated partial thromboplastin time (APTT) than controls (p<0.001). After adjustment, RBC (F(1,105)=10.31, p = 0.002), hematocrit (F(1,105)=9.11, p=0.003), and APTT (F(1,81)=74.02, p<0.001) remained different between groups. The median of the 5-year mean Hp(10) dose was 0.31 mSv and was associated with eosinophil levels (p=0.032). Hp(0.07) was correlated with neutrophil counts (p=0.029). The observed associations were weak, accounting for less than 10% of the variance in the related hematological parameters. Conclusion: The present study set out to examine the association between low-dose occupational radiation exposure and alterations in erythrocyte indices, eosinophil levels, and coagulation parameters among healthcare workers. Despite the modest size of the observed associations, these findings imply that occupational radiation exposure may be reflected in specific hematological parameters.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Koyun, D., Söylemez, F., Yaşar, A., Kandemir, M. (2026). Sağlık çalışanlarında mesleki radyasyona maruziyetin hematolojik etkileri. Ağrı Tıp Fakültesi Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 3, 126–131. https://doi.org/10.61845/agrimedical.1915580

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Nassef MH, Kinsara AA. Occupational radiation dose for medical workers at a university hospital. J Taibah Univ Sci. 2017;11(6):1259–66. https://doi.org/10.1016/j.jtusci.2017.01.003
  2. Güngördü N, Kurtul S, Özdil A, Erdoğan MS. Does occupational ionizing radiation exposure in healthcare workers affect their hematological parameters? Arch Environ Occup Health. 2023;78(2):80–7. https://doi.org/10.1080/19338244.2022.2089088
  3. Liu N, Peng Y, Zhong X, et al. Effects of exposure to low-dose ionizing radiation on changing platelets: a prospective cohort study. Environ Health Prev Med. 2021;26 (1):14. https://doi.org/10.1186/s12199-021-00939-z
  4. Tichil I, Mitre I, Zdrenghea MT, Bojan AS, Tomuleasa CI, Cenariu D. A Review of Key Regulators of Steady-State and Ineffective Erythropoiesis. J Clin Med. 2024;13(9):2585. https://doi.org/10.3390/jcm13092585
  5. Caulier AL, Sankaran VG. Molecular and cellular mechanisms that regulate human erythropoiesis. Blood. 139(16),2450-59. https://doi.org/10.1182/blood.2021011044
  6. Omita E, Orji CE, Okeoma KB, et al. Evaluation of the ionizing radiation effects on the hematological parameters of practicing medical radiographers in South-East Nigeria. Am J Biomed Sci Res. 2021;13(5):51. https://doi.org/10.34297/AJBSR.2021.13.001906
  7. Birkenmayer E, Stevenson AFG, Messerschmidt O. Comparative haematological changes after 15 MeV neutron- and X-irradiation I: differential counts in peripheral blood and bone marrow. Blut. 1977;35(3):203–11. https://doi.org/10.1007/BF00999461
  8. Kim EJ, Cao DL, Koh EH, Kim JS, Yun SP, Kang D. Alterations in hematological, biochemical, and immune parameters in body fluids following low dose rate radiation exposure in mice. Int J Radiat Biol. 2026; 102(2), 116 126. https://doi.org/10.1080/09553002.2025.2595631
  9. Brady LW, Markoe AM, Ruggieri S, Brodsky I. The effect of sublethal X-irradiation on erythropoiesis in the mouse. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 1976;1(5-6):471–9. https://doi.org/10.1016/0360-3016(76)90013-4
  10. Shalaev VA, Pastuchova NA, Kuzmin YF. Hematological and mutation effects of low doses of radiation. In: 2nd International Conference on Long-Term Health Consequences of the Chernobyl Disaster. Chernobyl-Interinform; 1998. p. 415–5.
  11. Faraj K, Mohammed S. Effects of chronic exposure of X-ray on hematological parameters in human blood. Comp Clin Pathol. 2018;27(1):31–6. https://doi.org/10.1007/s00580-017-2547-7
  12. Koyun D, Ateşağaoğlu B, Yüksel S et al. Hodgkin lenfomalı hastalarda tedavi sonrası geç dönemde yüksek hematokrit değerleri: Lenfoma ile eritrositoz arasında ilişki mi var? LLM Dergi.2024;8(3):86–91. https://doi.org/10.5578/llm.202403161
  13. Sung H, Cha ES, Lee DN, et al. Association between cumulative radiation dose and haematological parameters among Korean radiation workers: a retrospective cohort study. BMJ Open. 2025;15(12):e098330. https://doi:10.1136/bmjopen-2024-098330
  14. Senyuk OF. Experience derived from the long-term follow-up of the population in Chernobyl district. Honvédorvos. 2000;52(3–4):168–186.
  15. Vennart, J. The 1990 recommendations of the international commission on radiological protection. Journal of Radiological Protection, 1991;11(3), 199-203. https://doi.org/10.1088/0952-4746/11/3/006
  16. Muggia FM, Ghossein NA, Wohl H. Eosinophilia following radiation therapy. Oncology. 1973;27(2):118–27. https://doi.org/10.1159/000224727
  17. Cheng JN, Luo W, Sun C, et al. Radiation-induced eosinophils improve cytotoxic T lymphocyte recruitment and response to immunotherapy. Sci Adv. 2021;7(5):eabc7609. https://doi.org/10.1126/sciadv.abc7609
  18. Asl FB, Islami-Seginsara M, Kalan ME, et al. Exposure to ionizing radiations and changes in blood cells and interleukin-6 in radiation workers. Environ Sci Pollut Res Int. 2023;30(13): 35757-768. https://doi.org/10.1007/s11356-022-24652-8
  19. Guo JJ, Liu N, Ma Z, et al. Dose-response effects of low-dose ionizing radiation on blood parameters in industrial irradiation workers. Dose- Response. (2022) 20(2):15593258221105695. https://doi:10.1177/15593258221105695
  20. Krigsfeld GS, Sanzari JK, Kennedy AR. The effects of proton radiation on the prothrombin and partial thromboplastin times of irradiated ferrets. International Journal of Radiation Biology. 2012;88(4):327-34 https://doi.org/10.3109/09553002.2012.652727
  21. Asl FB, Islami-Seginsara M, Kalan ME, et al. Exposure to ionizing radiations and changes in blood cells and interleukin-6 in radiation workers. Environ Sci Pollut Res Int. 2023;30(13): 35757-768. https://doi.org/10.1007/s11356-022-24652-8
  22. Guo JJ, Liu N, Ma Z, et al. Dose-response effects of low-dose ionizing radiation on blood parameters in industrial irradiation workers. Dose- Response. (2022) 20(2):15593258221105695. https://doi:10.1177/15593258221105695