Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, Çevirmenine Sorduk söyleşi dizisinin edebiyat alanında hem bireysel hem de kolektif ölçekte çevirmen görünürlüğünü güçlendiren bir dijital öte metin alanı oluşturduğunu göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu makale, Parşömen adlı dijital edebiyat dergisinde yayımlanmaya devam eden Çevirmenine Sorduk söyleşi dizisini inceleyerek edebî çevirmenlerin dijital öte metinsel [digital epitextual] görünürlüğünü ele almaktadır. Çalışma, Venuti’nin çevirmen görünürlüğü/görünmezliği [(in)visibility] kavrayışı, Genette’in yan metin [paratext] kavramsallaştırması ve Freeth’in dijital yan metinsellik [digital paratextuality] yaklaşımından yola çıkarak, çevrimiçi söyleşilerin çevirmenlere bir eyleyen olarak kendilerini ifade edebilecekleri, mesleki kimliklerini sergileyebilecekleri ve çeviri sürecine dair deneyimlerini paylaşabilecekleri yan metinsel bir alan sunduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, Parşömen’de 2021 ile 2025 yılları arasında yayımlanan ve her biri yapılandırılmış aynı altı soruya dayanan 61 söyleşi, tümevarımsal tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Analiz sonucunda üç temel tema öne çıkmıştır: (1) Eyleyen Bir Özne ve Yazar Olarak Çevirmen; (2) Okur ve Aracı Olarak Çevirmen; (3) Zorlayıcı ve Emek Yoğun Bir Edim ve Süreç Olarak Çeviri. Bulgular, Çevirmenine Sorduk söyleşi dizisinin edebiyat alanında hem bireysel hem de kolektif ölçekte çevirmen görünürlüğünü güçlendiren bir dijital öte metin alanı oluşturduğunu göstermektedir. Çeviribilim alanında görece az çalışılmış bir mecra olan dijital öte metinlere, çevrimiçi çevirmen söyleşilerine, odaklanan bu araştırmanın, çevirmen görünürlüğünü dijital bağlamda yeniden düşünmeye katkı sunması beklenmektedir.
Abstract
This article explores the digital epitextual visibility of literary translators through the case study of Çevirmenine Sorduk [We asked the translator], an ongoing interview series published by the Turkish digital literary magazine Parşömen. Drawing on the theoretical frameworks of translator (in)visibility (Venuti, 1995), paratext (Genette, 1997), and digital paratextuality (Freeth, 2022, 2024), the study examines how structured online interviews function as paratextual spaces where translators assert agency, perform professionalism, and narrate their interpretive labour. Employing inductive thematic analysis, the research analyses 61 interviews published between 2021 and 2025, all built around a standardized set of six open-ended questions. The findings reveal three recurring and interrelated themes: (1) Translator’s Agency and Authorship, (2) Translator as Reader and Mediator, and (3) Translation as a Challenging and Labour-intensive Act and Process. The study argues that Çevirmenine Sorduk operates as a curated digital epitext that enhances translator visibility in the Turkish literary field, offering both individual and collective representations of translatorship. By foregrounding translators’ visibility in digital epitexts—a relatively underexplored locus in Translation Studies—this research contributes to a broader understanding of how translators perform their visibility in digital spaces.