Dergiler / Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1

RETRO PAZARLAMA VE KOLEKTİF BELLEK EKSENİNDE ARÇELİK REKLAMININ GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ

A SEMİOTİC ANALYSİS OF ARÇELİK’S ADVERTİSEMENT THROUGH THE LENS OF RETRO MARKETİNG AND COLLECTİVE MEMORY

Sayfa
64–80
Yayın Tarihi
2026-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, retro pazarlama ve kolektif bellek unsurlarının, markalaşma süreçlerinde stratejik bir iletişim aracı olarak işlev gördüğünü göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, retro pazarlama ve kolektif bellek kavramlarının reklamlar içerisinde nasıl üretildiğini göstergebilimsel bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın temel amacı, retro pazarlama stratejilerinin kolektif bellek ile nasıl kesiştiğini ve bu kesişimin tüketiciyle kurulan anlam ilişkilerini hangi göstergeler üzerinden yapılandırdığını ortaya koymaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, retro pazarlama ve kolektif bellek unsurlarının, markalaşma süreçlerinde stratejik bir iletişim aracı olarak işlev gördüğünü göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Retro Pazarlama · Kolektif Bellek · Marka

Özet

Bu çalışma, retro pazarlama ve kolektif bellek kavramlarının reklamlar içerisinde nasıl üretildiğini göstergebilimsel bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, retro pazarlama stratejilerinin kolektif bellek ile nasıl kesiştiğini ve bu kesişimin tüketiciyle kurulan anlam ilişkilerini hangi göstergeler üzerinden yapılandırdığını ortaya koymaktır. İncelemek üzere örnek olarak seçilen Arçelik’in 70. Yıl reklam filmi; görsel, işitsel ve dilsel göstergeler aracılığıyla markanın geçmişten günümüze uzanan kurumsal sürekliliğini, tüketiciyle kurduğu duygusal bağı ve inovatif kimliğini vurgulamaktadır. Çelik karakteri, yalnızca nostaljik bir simge olarak değil, aynı zamanda modern teknolojiyi insanlaştıran ve izleyiciyle empatik bir ilişki kuran bir temsilci olarak konumlanmaktadır. Analiz sonucunda, reklamın izleyicide tanıdıklık, güven ve aidiyet duygularını harekete geçirerek kolektif belleği yeniden yapılandırdığı görülmektedir. Geçmişin nostaljik unsurları, güncel teknolojik göstergelerle bütünleştirilerek markanın kültürel sürekliliğini destekleyen bir anlatı kurgusu oluşturulmuştur. Bulgular, retro pazarlama ve kolektif bellek unsurlarının, markalaşma süreçlerinde stratejik bir iletişim aracı olarak işlev gördüğünü göstermektedir. Bu stratejiler, tüketicinin hem bireysel hem de toplumsal düzeyde marka ile kurduğu bağı derinleştirirken, Arçelik’in yalnızca bir teknoloji üreticisi değil, insan odaklı ve duygusal değerler üreten bir marka kimliğine sahip olduğunu da vurgulamaktadır. Göstergebilimsel çözümleme yöntemi aracılığıyla elde edilen sonuçlar, geçmişten gelen sembolik figürlerin çağdaş tüketici deneyimiyle ilişkilendirilmesinin marka imajı üzerinde dönüştürücü bir etki yarattığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, uzun soluklu markaların tarihsel miraslarını stratejik biçimde kullanmaları, tüketicilerle duygusal ve kültürel bağ kurmalarını güçlendiren önemli bir yöntem olarak değerlendirilmektedir.

Abstract

This study aims to examine how the concepts of retro marketing and collective memory are produced within advertisements from a semiotic perspective. The primary goal of the research is to reveal how retro marketing strategies intersect with collective memory and through which signs this intersection structures the meaning relations established with the consumer. The 70th Anniversary commercial by Arçelik, selected as the sample for analysis, emphasizes the brand’s institutional continuity from past to present, its emotional bond with consumers, and its innovative identity through visual, auditory, and linguistic signs. The character Çelik is positioned not only as a nostalgic symbol but also as a representative who humanizes modern technology and establishes an empathetic relationship with the viewer. The analysis shows that the advertisement reconstructs collective memory by evoking feelings of familiarity, trust, and belonging in the audience. Nostalgic elements from the past are integrated with contemporary technological signs, creating a narrative that supports the brand’s cultural continuity. The findings indicate that elements of retro marketing and collective memory function as strategic communication tools within branding processes. These strategies deepen the consumer’s connection with the brand at both individual and societal levels, while also highlighting that Arçelik is not merely a technology producer but a brand identity centered around human values and emotional resonance. Results obtained through semiotic analysis demonstrate that associating symbolic figures from the past with contemporary consumer experience creates a transformative impact on brand image. In this context, the strategic use of historical heritage by long-established brands is considered an important method for strengthening emotional and cultural bonds with consumers.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ceylan, Z. A. (2026). RETRO PAZARLAMA VE KOLEKTİF BELLEK EKSENİNDE ARÇELİK REKLAMININ GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 1, 64–80. https://ajindex.com/articles/1642690

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Altuntuğ N. (2011). “Değerlere Hitap Eden Pazarlamanın Nostalji Boyutu”, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3 (2): 265-273.
  2. Arçelik. Reklam Filmi. https://www.youtube.com/watch?v=D1Z5ZLZSa1Y
  3. Arçelik. Yenilenen Çelik. https://www.arcelik.com.tr/blog/yenilenen-celik
  4. Arçelik Global. Şirket tarihçesi. https://www.arcelikglobal.com/sirket/hakkimizda/tarihce/
  5. Assmann, J. (2011). Cultural memory and early civilization: Writing, remembrance, and political imagination. Cambridge University Press.
  6. Barthes, R. (1979). Göstergebilim İlkeleri, (çev. Mehmet-Sema Rifat) Ankara: Kültür Bakanlığı.
  7. Barthes, R. (1993). Göstergebilimsel Serüven. Yapı Kredi Yayınları.
  8. Brand Directory. Türkiye markalar raporu. https://brandirectory.com/reports/turkiye
  9. Brown, S., Kozinets, R. V., & Sherry, J. F. (2003). Teaching old brands new tricks: Retro branding and the revival of brand meaning. Journal of Marketing, 67(3), 19–33. https://doi.org/10.1509/jmkg.67.3.19.18657
  10. Çam, Ş. (2015). Medya çalışmalarında göstergebilim çözümlemeleri. İçinde E. B. Yıldırım (Ed.), İletişim araştırmalarında yöntemler (ss. 287–320). Literatürk Academia.
  11. Gökaliler, E. ve Arslan, Z. (2015). “Geçmişle Bağ Kuran Bir Pazarlama Yaklaşımı: Retro Pazarlama Perspektifinden Tüketicilerin Marka Kimliği ve Marka İmajına Bakış Açıları Üzerine Bir Araştırma”, Global Media Journal TR Edition, 6 (11): 240-260.
  12. Grębosz, M. ve Pointet, J., M. (2015). “The “Retro” Trend in Marketing Communication Strategy of Global Brands”, Journal of Intercultural Management, 7 (3): 119–132.
  13. Halbwachs, M. (1992). On collective memory. University of Chicago Press.
  14. Holbrook, M. B., & Schindler, R. M. (2003). Nostalgic bonding: Exploring the role of nostalgia in the consumption experience. Journal of Consumer Behaviour, 3(2), 107–127. https://doi.org/10.1002/cb.127
  15. Mediacat. Arçelik 70’inci yılını kutluyor. https://mediacat.com/arcelik-70inci-yilini-kutluyor
  16. Merchant, A., & Rose, G. M. (2013). Effects of advertising-evoked vicarious nostalgia on brand heritage. Journal of Business Research, 66(12), 2619–2625. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2012.05.021
  17. Olick, J. K., & Robbins, J. (1998). Social memory studies: From “collective memory” to the historical sociology of mnemonic practices. Annual Review of Sociology, 24, 105–140. https://doi.org/10.1146/annurev.soc.24.1.105
  18. Sarıçiçek, R., Çokay Çopuroğlu, F., & Korkmaz, İ. H. (2017). Retro Pazarlama Bağlamında Tüketicilerin Marka Kimliği Ve Marka İmajına Bakış Açıları: GAÜN Akademisyenleri Üzerine Bir Araştırma. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 345-358. https://doi.org/10.21547/jss.300703
  19. Saussure, F. (1976). Genel dilbilim dersleri. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  20. Şahin, E., & Kaya, F. (2019). Retro Pazarlama Kapsamında Tüketicilerin Retro Marka Eğilimlerinin Retro Marka Farkındalığına Ve Retro Marka Güvenine Etkisi: Konya İlinde Bir Araştırma. Firat University Journal of Social Sciences, 29(1), 227-248. https://doi.org/10.18069/firatsbed.538685