Dergiler / Research in Agricultural Sciences / 2026 / Volume: 57 Issue: 2

Arpada Verim ve Kalite Özelliklerinin Genetik Parametrelerinin ve Çevresel Tepkilerinin İncelenmesi

Dissecting Genetic Parameters and Environmental Responses of Yield and Quality Traits in Barley

Cengiz Türkay(ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ)0000-0003-3857-0140
İlknur Akgün(Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Ziraat fakültesi)0000-0002-7476-7226
Turan Karahan(Elazığ Tarım ve Orman İl Müdürlüğü)0000-0002-2052-3138
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-05-19
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, elde edilen bulgular arpada verim ve kalite özelliklerinin genetik temellerini ortaya koymakta ve bu özelliklerin hedefe yönelik seleksiyon stratejileriyle birlikte geliştirilebileceğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Arpada verim ve kalite özellikleri üzerinde genotip × çevre etkileşimlerinin etkisi, ıslah programlarında güvenilir seleksiyon kriterlerinin belirlenmesini zorlaştırmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, verim ve kalite özelliklerine ilişkin genetik parametrelerin belirlenmesi amacıyla, 2013-2014 ve 2014-2015 yetiştirme sezonlarında, Adıyaman ve Diyarbakır lokasyonlarında değerlendirilen on iki arpa genotipi üzerinde yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, elde edilen bulgular arpada verim ve kalite özelliklerinin genetik temellerini ortaya koymakta ve bu özelliklerin hedefe yönelik seleksiyon stratejileriyle birlikte geliştirilebileceğini göstermektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2013-2014 Verileri
⚙️Değişkenler:Barley · Heritability · Genetic parameters

Özet

Arpada verim ve kalite özellikleri üzerinde genotip × çevre etkileşimlerinin etkisi, ıslah programlarında güvenilir seleksiyon kriterlerinin belirlenmesini zorlaştırmaktadır. Bu çalışma, verim ve kalite özelliklerine ilişkin genetik parametrelerin belirlenmesi amacıyla, 2013-2014 ve 2014-2015 yetiştirme sezonlarında, Adıyaman ve Diyarbakır lokasyonlarında değerlendirilen on iki arpa genotipi üzerinde yürütülmüştür. İki lokasyonda gerçekleştirilen denemeler, farklı çevresel koşullar altında genetik varyasyonun ve özellikler arasındaki ilişkilerin güvenilir şekilde tahmin edilmesine olanak sağlamıştır. Varyans analizi sonuçları, genotip ve çevre etkilerinin yanı sıra belirgin genotip × çevre etkileşimlerinin varlığını ortaya koyarak, genotiplerin çevresel değişkenliğe farklı tepkiler verdiğini göstermiştir. β-glukan içeriği, başakta tane sayısı ve başakta tane ağırlığı; yüksek kalıtım derecesi ve genetik ilerleme değerleriyle çevresel etkilerden sınırlı düzeyde etkilenen özellikler olarak belirlenmiş ve erken ıslah generasyonlarında etkin seleksiyon için uygun özellikler olarak belirlenmiştir. Tane verimi ile başakta tane sayısı ve bin tane ağırlığı arasındaki güçlü pozitif ilişkiler, bu özelliklerin verim oluşumunda temel belirleyiciler olduğunu göstermiştir. Kalıtım derecesi, genetik ilerleme ve korelasyon analizlerinin birlikte değerlendirilmesi, değişken çevre koşulları altında seleksiyon etkinliği yüksek özelliklerin belirlenmesine olanak sağlamıştır. Sonuç olarak, elde edilen bulgular arpada verim ve kalite özelliklerinin genetik temellerini ortaya koymakta ve bu özelliklerin hedefe yönelik seleksiyon stratejileriyle birlikte geliştirilebileceğini göstermektedir.

Abstract

The influence of genotype × environment interactions on yield and quality traits in barley complicates the identification of reliable selection criteria in breeding programs. In this study, genetic parameters associated with yield and quality traits were determined in twelve barley genotypes evaluated across two growing seasons (2013-2014 and 2014-2015) at two locations, namely Adıyaman and Diyarbakır. The two-location approach enabled reliable estimation of genetic variability and trait associations under contrasting environmental conditions. Analysis of variance revealed significant effects of genotype and environment, as well as pronounced genotype × environment interactions, demonstrating differential genotype responses to environmental variability. β-glucan content, number of grains per spike, and grain weight per spike were found to be relatively independent of environmental effects, as evidenced by their high heritability and genetic advance values, indicating their suitability for effective selection in early breeding generations. Strong positive correlations between grain yield and both number of grains per spike and thousand grain weight identified the primary components contributing to yield formation. The combined evaluation of heritability, genetic advance, and correlation analyses enabled the identification of traits with high selection efficiency under variable environmental conditions. Overall, the results demonstrate the genetic basis of yield and quality traits in barley and confirm the feasibility of simultaneous improvement of these traits through targeted selection strategies in barley breeding programs.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Türkay, C., Akgün, İ., Karahan, T. (2026). Arpada Verim ve Kalite Özelliklerinin Genetik Parametrelerinin ve Çevresel Tepkilerinin İncelenmesi. Research in Agricultural Sciences, Volume: 57 Issue: 2. https://doi.org/10.17097/agricultureatauni.1849949

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (53)

  1. Abd El-Mohsen, A. A. (2013). Correlation and regression analysis in barley. Scientific Research and Review Journal, 1(3), 88-100.
  2. Ahmadi, J., Vaezi. B., & Pour-Aboughadareh, A. (2016). Analysis of variability, heritability, and interrelationships among grain yield and related characters in barley advanced lines. Genetika, 48(1), 73-85.
  3. Ahmed, H.G.M.D., Yang, T., Akram, M.I., Iqbal, R., Aghayeva, S., AlKubaisi, N., & Zeng, Y. (2025). Appraising drought tolerance in barley genotypes for advancing sustainable food security using pca analysis. Romanian Agricultural Research, 42, 671-683. http://doi.org/10.59665/rar4257
  4. Akcura, M., Kokten. K., Akcacık. A.G., & Aydogan. S. (2016). Pattern analysis of Turkish bread wheat landraces and cultivars for grain and flour quality. Turkish Journal of Field Crops, 21(1), 120-130.
  5. Allard, R.W. (1960). Principles of Plant Breeding. John Wiley.
  6. Alqudah, A.M., Sharma, R., & Börner, A. (2021). Insight into the genetic contribution of maximum yield potential, spikelet development and abortion in barley. Plants, People, Planet, 3(6), 721-736. https://doi.org/10.1002/ppp3.10203
  7. Al-Tabbal, J. A., & Al-Fraihat, A. H. (2012). Genetic variation, heritability, phenotypic and genotypic correlation studies for yield and yield components in promising barley genotypes. Journal of Agricultural Science, 4(3), 193-210. https://doi.org/10.5539/jas.v4n3p193
  8. Anonymous, (1987). European brewery conventation. Analytica. IV Ausgabe.
  9. Baloch, M., Kaleri, M. H., Baloch, A. W., Baloch, T. A., Gandahi, N., Jogi, Q., & Hakro, J. A. (2021). Phenotypic correlation and heritability analysis in sunflower (Helianthus annuus L.) germplasm. Pure and Applied Biology, 5(3), 641-646.
  10. Borojević, S. (1990). Principles and methods of plant breeding. Walter de Gruyter GmbH & Co KG.
  11. Burton, G. W. (1952, August 17-23). Qualitative inheritance in grasses. Proceedings of the 6th International Grassland Congress, Pennsylvania State College, Pennsylvania, USA, 1, 277-283.
  12. Carl, P., Peterson, B. G., & Peterson, M. B. G. (2010). Performance Analytics [R package]. CRAN. https://cran.r-project.org/web/packages/PerformanceAnalytics/PerformanceAnalytics.pdf
  13. Comstock, R.E., & Robinson, H. F. (1952). Estimation of average dominance of genes. Heterosis, 2, 494-516. Cory, A.T., Gangola, M.P., Anyia, A., Båga, M., & Chibbar, R. N. (2017). Genotype, environment and G× E interaction influence (1, 3; 1, 4)‐β‐D‐glucan fine structure in barley (Hordeum vulgare L.). Journal of the Science of Food and Agriculture, 97(3), 743-752.
  14. Ding, S., Oba, M., Swift, M.L., Edney, M., O'Donovan, J.T., McAllister, T.A., & Yang, W.Z. (2015). The effect of seed hardness and malting characteristics on in situ dry matter digestibility of barley grain in beef heifers. Canadian Journal of Animal Science, 95(2), 299-303.
  15. Dinsa, T., Mekbib, F., & Letta, T. (2018). Genetic variability, heritability and genetic advance of yield and yield related traits of food barley (Hordeum vulgare L.) genotypes in Mid Rift valley of Ethiopia. Advances in Crop Science and Technology, 6(5), 1000401.
  16. Eshghi, R., & Akhundova, E. (2010). Inheritance pattern of β-glucan and protein contents in hulless barley. International Journal of Agriculture & Biology, 12, 68-72
  17. Falconer, D. S. (1989). Introduction to quantitative genetics. Third edition, Longman.
  18. Faostat, (2023). Food and Agriculture Organization. https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL
  19. Fekadu, W., Mekbib, F., Lakew, B., & Haussmann, B. I. (2023). Genotype× environment interaction and yield stability in barley (Hordeum vulgare L.) genotypes in the central highland of Ethiopia. Journal of Crop Science and Biotechnology, 26(2), 119-133.
  20. Fox, G.P., Kelly, A., Poulsen, D., Inkerman, A., & Henry, R. (2006). Selecting for increased barley grain size. Journal of Cereal Science, 43(2), 198-208.
  21. Gashu, D., Nalivata, P. C., Amede, T., Ander, E.L., Bailey, E.H., Botoman, L., Chagumaira, C., Gameda, S., Haefele, S.M., Hailu, K., Joy, E.J.M., Kalimbira, A.A., Kumssa, D.B., Lark, R.M., Ligowe, I.S., McGrath, S.P., Milne, A.E., Mossa, A.W., Munthali, M., Towett, E.K., Walsh, M.G., Wilson, L., Young, S.D., & Broadley, M.R. (2021). The nutritional quality of cereals varies geospatially in Ethiopia and Malawi. Nature, 594, 71-76. https://doi.org/10.1038/s41586-021-03559-3
  22. Geng, L., Li. M., Xie, S., Wu, D., Ye, L., & Zhang, G. (2021). Identification of genetic loci and candidate genes related to β-glucan content in barley grain by genome-wide association study in international barley core selected collection. Molecular Breeding, 41, 1-12.
  23. Geng, L., Li, M., Zhang, G., & Ye, L. (2022). Barley: a potential cereal for producing healthy and functional foods. Food Quality and Safety, 6, 1-13. https://doi.org/10.1093/fqsafe/fyac012
  24. Genievskaya, Y., Almerekova, S., Abugalieva, S., Abugalieva, A., Sato, K., & Turuspekov, Y. (2023). Identification of SNPs associated with grain quality traits in spring barley collection grown in southeastern Kazakhstan. Agronomy, 13(6), 1560.
  25. Gianinetti, A., Ghizzoni, R., Desiderio, F., Morcia, C., Terzi, V., & Baronchelli, M. (2024). QTL analysis of β-glucan content and other grain traits in a recombinant population of spring barley. International Journal of Molecular Sciences, 25(12), 6296. https://doi.org/10.3390/ijms25126296
  26. Gökdere, H.I., Yılmaz, A.B., Tekin, M., Yeken, M.Z., & Çiftçi, V. (2023). Multienvironment testing of bread wheat (Triticum aestivum L.) genotypes for grain yield and some important quality traits in thrace region in Türkiye. Journal of the Institute of Science and Technology, 13(4), 3040-3052. https://doi.org/10.21597/jist.1358515
  27. Hailu, F. (2020). Genetic variability, heritability and genetic advance of kabuli chickpea (Cicer arietinum L.) for agronomic traits at Central Ethiopia. International Journal of Plant Breeding and Crop Science, 7(1), 710-714.
  28. Halstead, M., Morrissy, C., Fisk, S., Fox, G., Hayes, P., & Carrijo, D. (2023). Barley grain protein is influenced by genotype, environment, and nitrogen management and is the major driver of malting quality. Crop Science, 63(1), 115-127. https://doi.org/10.1002/csc2.20842
  29. Howarth, C.J., Martinez-Martin, P.M., Cowan, A.A., Griffiths, I.M., Sanderson, R., Lister, S.J., & Marshall, A.H. (2021). Genotype and environment affect the grain quality and yield of winter oats (Avena sativa L.). Foods, 10(10), 2356. https://doi.org/10.3390/foods10102356
  30. Jalata, Z., Ayana, A., & Zeleke, H. (2011). Variability, heritability and genetic advance for some yield and yield related traits in Ethiopian barley (Hordeum vulgare L.) landraces and crosses. International Journal of Plant Breeding and Genetics, 5(1), 44-52. https://doi.org/10.3923/ijpbg.2011.44.52
  31. Johnson, H.W., Robinson, H.F. & Comtock, R.E. (1955). Estimates of genetic and environmental variability in soy beans. Agronomy Journal, 47, 314-318.
  32. Katiyar, A., Sharma, A., Singh, S., Srivastava, A., & Vishwakarma, S.R. (2020). A study on genetic variability and heritability in barley (Hordeum vulgare L). International Journal of Current Microbiology and Applied Sciences, 9(10), 243-247.
  33. Kefale, B., Zewdu, A., & Lakew, B. (2016). Assessment of malt quality attributes of barley genotypes grown in Bekoji, Holeta and Ankober, Ethiopia. Academic Research Journal of Agricultural Science and Research, 4(6), 255-263. https://doi.org/10.14662/ARJASR2016.032
  34. Kendal, E., Kılıç, H., & Tekdal, S. (2010). Studies on yield and yield components of some barley genotypes under Diyarbakır and Adıyaman dry conditions. Harran Journal of Agricultural and Food Sciences, 14(2), 47-56.
  35. Köse, Ö.E., Mut, Z., & Akay, H. (2021). Assessment of grain yield and quality traits of diverse oat (Avena sativa L.) Genotypes. Annali Di Botanica, 55-66. https://doi.org/10.13133/2239-3129/16777
  36. Leišová-Svobodová, L., Psota, V., Zavřelová, M., Kříž, M., Mařík, P., & Nesvadba, Z. (2024). Malting quality molecular markers for barley breeding. Czech Journal of Genetics and Plant Breeding, 60(2), 70-78.
  37. Lenartowicz, T., Bujak, H., Przystalski, M., Piecuch, K., Jończyk, K., & Feledyn-Szewczyk, B. (2024). Yield stability and adaptability of spring barley (Hordeum vulgare) varieties in polish organic field trials. Agronomy, 14, 1-13. https://doi.org/10.3390/agronomy14091963
  38. McCleary, B. V., & Codd, R. (1991). Measurement of (1→ 3), (1→ 4)‐β‐D‐glucan in barley and oats: A streamlined enzymic procedure. Journal of the Science of Food and Agriculture, 55(2), 303-312.
  39. Meints, B., & Hayes, P. M. (2019). Breeding naked barley for food, feed, and malt. Plant Breeding Reviews, 43, 95-119.
  40. Patial, M., Kumar, M., Bishnoi, S.K., Pal, D., Pramanick, K.K., Shukla, A.K., & Gandhi, S. (2023). Genetic variability and trait association for grain yield in barley (Hordeum vulgare L.). Journal of Cereal Research, 15(2), 284-293. http://doi.org/10.25174/2582-2675/2023/133530
  41. Pour-Aboughadareh, A., Barati, A., Gholipoor, A., Zali, H., Marzooghian, A., Koohkan, S.A., & Houseinpour, A. (2023). Deciphering genotype-by-environment interaction in barley genotypes using different adaptability and stability methods. Journal of Crop Science and Biotechnology, 26(5), 547-562. https://doi.org/10.1007/s12892-023-00199-z
  42. Rasmusson, D.C., & Lambert, J.W. (1961). Variety x environment ınteractions in barley variety tests. Crop Science, 1, 261-262.
  43. Schmidt, P., Hartung, J., Rath, J., & Piepho, H.P. (2019). Estimating broad‐sense heritability with unbalanced data from agricultural cultivar trials. Crop Science, 59(2), 525-536. https://doi.org/10.2135/cropsci2018.06.0376
  44. Serrago, R. A., García, G. A., Savin, R., Miralles, D. J., & Slafer, G. A. (2025). Relevance of grain number and grain weight on barley yield responses to environmental and genetic factors. Field Crops Research, 328, 109922. https://doi.org/10.1016/j.fcr.2025.109922
  45. Singh, B.D. (2001). Plant breeding: principles and methods 6th ed. Kalyani Publishers.
  46. Toker, C. (2004). Estimates of broad-sense heritability for seed yield and yield criteria in faba bean (Vicia faba L.). Hereditas, 140, 222-225. https://doi.org/10.1111/j.1601-5223.2004.01780.x
  47. Tricase, C., Amicarelli, V., Lamonaca, E., & Rana, R.L. (2018). Economic analysis of the barley market and related uses. In Z. Tadele (Eds), Grasses as food and feed, (pp. 25-46). Intechopen.
  48. TSI, (2024). Turkish Statistical Institute. https://www.tuik.gov.tr/Home/Index
  49. Turck, D., Castenmiller, J., De Henauw, S., Hirsch‐Ernst, K.I., Kearney, J., & Siani, A. (2021). Beta‐glucans from oats and/or barley in a ready‐to‐eat cereal manufactured via pressure cooking and reduction of blood‐glucose rise after consumption: evaluation of a health claim pursuant to Article 13 (5) of Regulation (EC) No 1924/2006. EFSA Journal, 19(4), e06493. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2021.6493
  50. Vasilescu, L., Petcu, E., Sîrbu, A., Petcu, E., & Lazăr, C. (2022). Grain morphometry analysis of Romanian winter barley cultivars registered during 1959-2019 period. Romanian Agricultural Research, 39, 165-173.
  51. Vaezi, B., Pour-Aboughadareh, A., Mohammadi, R., Mehraban, A., Hossein-Pour, T., Koohkan, E., & Siddique, K. H. (2019). Integrating different stability models to investigate genotype× environment interactions and identify stable and high-yielding barley genotypes. Euphytica, 215(4), 63.
  52. Williams, P., El-Haramein, F.J., Nakkoul, H., & Rihawi, S. (1986). Crop quality evaluation methods and guidelines. ICARDA Syria 145 p.
  53. Wood, P.J. (2010). Oat and rye β‐glucan: properties and function. Cereal Chemistry, 87(4), 315-330.