KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 17 Sayı: 1

YÜKSEKÖĞRETİME DUYULAN GÜVEN ALGISI: KAPSAMLI BİR KESİTSEL ANKET ARAŞTIRMASI

PERCEIVED TRUST IN HIGHER EDUCATION: A CROSS-SECTIONAL SURVEY INVESTIGATION

M. Mithat Uner(ATILIM ÜNİVERSİTESİ, İŞLETME FAKÜLTESİ)0000-0002-1802-2553
Özge Çamalan(ATILIM ÜNİVERSİTESİ, İŞLETME FAKÜLTESİ)0000-0002-7196-8882
Ceyhan Çiğdemoğlu(ATILIM ÜNİVERSİTESİ, İŞLETME FAKÜLTESİ)0000-0001-5389-5790
Sayfa
83–96
Yayın Tarihi
2026-01-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, cinsiyet, gelir, yaş ve sektör gibi tüm demografik gruplarda güven düzeylerinin genel olarak düşük olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Güven, etkili yükseköğretim sistemlerinin temel dayanaklarından biridir; yükseköğretime kayıt kararlarını, kurumsal meşruiyeti ve toplumsal desteği önemli ölçüde etkiler.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tanımlayıcı kesitsel bir araştırma deseni kullanılarak, uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 483 katılımcıdan, geçerliği ve güvenirliği önceden kanıtlanmış bir araç aracılığıyla veri toplanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, cinsiyet, gelir, yaş ve sektör gibi tüm demografik gruplarda güven düzeylerinin genel olarak düşük olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:483 katılımcı
⚙️Değişkenler:Güven · Yükseköğretim Kurumları · Gelir

Özet

Güven, etkili yükseköğretim sistemlerinin temel dayanaklarından biridir; yükseköğretime kayıt kararlarını, kurumsal meşruiyeti ve toplumsal desteği önemli ölçüde etkiler. Küresel ölçekte yükseköğretime duyulan güvenin azaldığı günümüzde, güven dinamiklerini anlamak, politika geliştirme ve kurumsal sürdürülebilirlik açısından hayati önem taşımaktadır. Yükseköğretim kurumlarına yönelik algılanan güven; sosyal, ekonomik, politik ve kurumsal etkenler tarafından sarsılmış olup, bu durum öğrenciler, üniversiteler ve toplum açısından geniş kapsamlı sonuçlara yol açmaktadır. Bu kurumlara duyulan güven, toplumsal sorunların kalıcılığı nedeniyle zayıfladığında, yükseköğretime olan ilgi tehlikeye girebilir. Bu nedenle, kamuoyunun yükseköğretim kurumlarına duyduğu güven düzeyinin belirlenmesi kritik bir önem taşımaktadır. Bu çalışma, yükseköğretim kurumlarına yönelik algılanan güveni çeşitli demografik değişkenler açısından incelemektedir. Tanımlayıcı kesitsel bir araştırma deseni kullanılarak, uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 483 katılımcıdan, geçerliği ve güvenirliği önceden kanıtlanmış bir araç aracılığıyla veri toplanmıştır. Veriler, IBM SPSS 26 programı kullanılarak betimsel ve çıkarımsal istatistiklerle analiz edilmiştir. Bulgular, cinsiyet, gelir, yaş ve sektör gibi tüm demografik gruplarda güven düzeylerinin genel olarak düşük olduğunu göstermektedir. Ayrıca, belirli bir yaş grubunda anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Ancak, cinsiyet, gelir ve sektör değişkenleri açısından ortalama güven puanları arasında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, paydaşlara yönelik öneriler sunulmuş ve yükseköğretim kurumlarına duyulan güveni artırmaya yönelik stratejiler önerilmiştir.

Abstract

Trust serves as a fundamental pillar of effective higher education systems, influencing enrollment decisions, institutional legitimacy, and societal support. Amid declining global confidence in higher education, understanding trust dynamics becomes essential for policy development and institutional sustainability. Perceived trust in higher education institutions has been challenged by social, economic, political, and institutional factors, leading to a wide range of consequences for students, universities, and society. When trust in these institutions weakens due to persistent social issues, interest in higher education may be jeopardized. Therefore, determining the level public trust to higher education institutions becomes critical. This study examines perceived trust in higher education institutions across various demographic variables. Using a descriptive cross-sectional survey design, we collected data from a conveniently selected sample of 483 participants with an already established, valid, and reliable instrument. We analyzed the data using descriptive and inferential statistics with IBM SPSS 26. Results indicate that trust levels are generally low across all demographic groups such as gender, income, age, and sector. Additionally, a significant difference emerges within a specific age category. However, the average trust scores across gender, income, and sector do not show significant differences. Based on these findings, we provide recommendations for stakeholders and propose strategies to enhance trust in higher education institutions.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Uner, M. M., Çamalan, Ö., Çiğdemoğlu, C. (2026). YÜKSEKÖĞRETİME DUYULAN GÜVEN ALGISI: KAPSAMLI BİR KESİTSEL ANKET ARAŞTIRMASI. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 17 Sayı: 1, 83–96. https://ajindex.com/articles/1629018

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (52)

  1. Amozgar, A. K., Mohammadi, M., & Olumi, M. (2024). Exploring the relationship between student mental health and social trust: A case study of Kabul Education University. Sprin Journal of Arts, Humanities and Social Sciences, 3(5), 69–75. https://doi.org/10.55559/sjahss.v3i5.323
  2. Ball, D., Simões Coelho, P., & Machás, A. (2004). The role of communication and trust in explaining customer loyalty: An extension to the ECSI model. European Journal of Marketing, 38(9–10), 1272–1293. https://doi.org/10.1108/03090560410548979
  3. Belbağ, A. G., Üner, M. M., Cavusgil, E., & Cavusgil, S. T. (2019). The new middle class in emerging markets: How values and demographics influence discretionary consumption. Thunderbird International Business Review, 61(2), 325–337. https://doi.org/10.1002/tie.21980
  4. Birnbaum, R. (1988). How colleges work: The cybernetics of academic organization and leadership. Jossey-Bass.
  5. Buck-McFadyen, E., Akhtar-Danesh, N., Isaacs, S., Leipert, B., Strachan, P. H., & Valaitis, R. (2018). Social capital and self-rated health: A cross-sectional study of the general social survey data comparing rural and urban adults in Ontario. Health & Social Care in the Community, 27(2), 424–436. https://doi.org/10.1111/hsc.12662
  6. Cole, C., Cluver, M., Fishman, T., & Kunkel, D. (2024, April 19). 2024 higher education trends. Deloitte Insights. https://www.deloitte.com/us/en/insights/industry/articles-on-higher-education/latest-trends-in-higher-education.html
  7. Das, T. K., & Teng, B. S. (2004). The risk-based view of trust: A conceptual framework. Journal of Business and Psychology, 19(1), 85–116. https://doi.org/10.1023/B:JOBU.0000040274.23551.1b
  8. Deniz, Ü., & Erdener, M. A. (2023). Development and validation of the Trust in Higher Education Scale (THES): A mixed-methods approach. Participatory Educational Research, 10(3), 1–20. https://doi.org/10.17275/per.23.41.10.3
  9. Dirks, K. T., & Ferrin, D. L. (2001). The role of trust in organizational settings. Organization Science, 12(4), 450–467. https://doi.org/10.1287/orsc.12.4.450.10640
  10. Doçent adayları, yabancı dil sınavına kendi yerlerine başkasını sokmuş [Associate professor candidates had someone else take the foreign language exam in their place]. (2018, March 25). Memurlar.net. https://www.memurlar.net/haber/135318/docent-adaylari-yabanci-dil-sinavina-kendi-yerlerine-baskasini-sokmus.html
  11. Edelman. (2024). 2024 Edelman Trust Barometer: Global report. https://www.edelman.com/sites/g/files/aatuss191/files/2024-02/2024%20Edelman%20Trust%20Barometer%20Global%20Report_FINAL.pdf
  12. Eltimur, Z. (2025, June 4). YKS başvuruları neden düştü? [Why did YKS applications drop?]. Memurlar.net. https://www.memurlar.net/haber/1137489/yks-basvurulari-neden-dustu.html
  13. Esaiasson, P., Sohlberg, J., Ghersetti, M., & Johansson, B. (2020). How the coronavirus crisis affects citizen trust in institutions and in unknown others: Evidence from “the Swedish experiment.” European Journal of Political Research, 60(3), 748–760. https://doi.org/10.1111/1475-6765.12419
  14. Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A. G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175–191. https://doi.org/10.3758/bf03193146
  15. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th ed.). Sage.
  16. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2011). How to design and evaluate research in education (8th ed.). McGraw-Hill.
  17. Girard, T., & Pınar, M. (2020). An empirical study of the dynamic relationships between the core and supporting brand equity dimensions in higher education. Journal of Applied Research in Higher Education, 13(3), 710-740. https://doi.org/10.1108/JARHE-04-2020-0097
  18. Höhle, E. A., & Teichler, U. (2013). The academic profession in the light of comparative surveys. In B. M. Kehm & U. Teichler (Eds.), The academic profession in Europe: New tasks and new challenges (pp. 23–38). Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-4614-5
  19. Jager, J., & Gbadamosi, G. (2009). Specific remedy for specific problem: Measuring service quality in South African higher education. Higher Education, 60(3), 251-267. https://doi.org/10.1007/s10734-009-9298-6 Kadüker, O. Ö. (2024, January 15). Üniversitelerde kontenjanlar azaldı. Milliyet. https://www.milliyet.com.tr/gundem/universitelerde-kontenjanlar-azaldi-7417515
  20. Kelchen, R., Ritter, D., & Webber, D. (2024, December). Predicting college closures and financial distress. In J. Y. Campbell & K. Husbands Fealing (Eds.), Financing institutions of higher education. University of Chicago Press. http://www.nber.org/chapters/c14972
  21. Kramer, R. M. (1999). Trust and distrust in organizations: Emerging perspectives, enduring questions. Annual Review of Psychology, 50(1), 569–598. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.50.1.569
  22. Kuh, G. D., & Hu, S. (2001). Learning productivity at research universities. Journal of Higher Education, 72(1), 1–28. https://doi.org/10.2307/2649131
  23. Lareau, A. & McNamara Horvat, E. (1999). Moments of social inclusion andexclusion race, class, and cultural capital in family school relationships. Sociology of Education, 72(1), 37–53.
  24. Limerick, D., & Cunnington, B. (1993). Managing the new organization (pp. 95–96). Jossey-Bass. Luhmann, N. (1979). Trust; and power. John Wiley & Sons.
  25. Marginson, S. (2011). Higher education and public good. Higher Education Quarterly, 65(4), 411–433. https://doi.org/10.1111/j.1468-2273.2011.00496.x
  26. Mayer, R. C., Davis, J. H., & Schoorman, F. D. (1995). An integrative model of organizational trust. Academy of Management Review, 20(3), 709–734. https://doi.org/10.2307/258792
  27. McAllister, D. J. (1995). Affect- and cognition-based trust as foundations for interpersonal cooperation in organizations. Academy of Management Journal, 38(1), 24–59. https://doi.org/10.2307/256727
  28. Meyer, K. (2023, June 5). The case for college: Promising solutions to reverse college enrollment declines. Brookings. https://www.brookings.edu/articles/the-case-for-college-promising-solutions-to-reverse-college-enrollment-declines/
  29. Misztal, B. A. (1996). Trust in modern societies: The search for the bases of social order. Polity Press. Morgan, R. M., & Hunt, S. D. (1994). The commitment-trust theory of relationship marketing. Journal of Marketing, 58(3), 20–38. https://doi.org/10.2307/1252308
  30. Neuenschwander, M. P. (2020). Information and trust in parent-teacher cooperation–connections with educational inequality. Central European Journal of Educational Research, 2(3), 19-28.
  31. Newton, K. (2007). Social and political trust. In R. J. Dalton & H.-D. Klingemann (Eds.), The Oxford handbook of political behaviour (pp. 342–361). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199270125.003.0018
  32. OECD. (2025). Education at a glance 2025. OECD Publishing.
  33. Özü, C. [@cemozuu18]. (2024, June 9). Türkiye’de mezun olmak [Video]. TikTok. https://vt.tiktok.com/ZSk8wTsA1
  34. Paulsen, M. B., & McCormick, A. C. (2020). Trust in higher education: A conceptual framework. Higher Education Quarterly, 74(1), 1–15
  35. Pınar, M., Girard, T., & Basfirinci, C. (2020). Examining the relationship between brand equity dimensions and university brand equity: An empirical study in Turkey. International Journal of Educational Management, 34(7), 1119-1141. https://doi.org/10.1108/IJEM-08-2019-0313
  36. Pınar, M., Trapp, P., Girard, T., & Boyt, T. E. (2014). University brand equity: An empirical investigation of its dimensions. International Journal of Educational Management, 28(6), 616-634. https://doi.org/10.1108/IJEM-04-2013-0051
  37. Robbins, B. G. (2019). Measuring generalized trust: Two new approaches. Sociological Methods & Research, 51(1), 305-356. https://doi.org/10.1177/0049124119852371
  38. Robbins, B. G. (2021). An Empirical Comparison of Four Generalized Trust Scales: Test–Retest Reliability, Measurement Invariance, Predictive Validity, and Replicability. Sociological Methods & Research, 53(2), 760-803. https://doi.org/10.1177/00491241211055765
  39. Sahte diplomalar, ehliyetler derken şimdi de Joker Yakup ortaya çıktı: e-İmza çetesine ilişkin soruşturmada yeni ayrıntılar [After fake diplomas and driver's licenses, Joker Yakup has now emerged: New details in the investigation into the e-signature gang]. (2025, August 5). Yeni Şafak. https://www.yenisafak.com/gundem/sahte-diplomalar-ehliyetler-derken-simdi-de-joker-yakup-ortaya-cikti-e-imza-cetesine-iliskin-sorusturmada-yeni-ayrintilar-4736277
  40. Sani, G. M. D., & Magistro, B. (2016). Increasingly unequal? The economic crisis, social inequalities and trust in the European Parliament in 20 European countries. European Journal of Political Research, 55(2), 246-264.
  41. Sanmarchi, F., Gibertoni, D., Golinelli, D., Gori, D., Fantini, M. P., & Scheier, L. M. (2022). Trust in science, medicine and medical providers and its relations to vaccine beliefs: A latent class analysis. Scandinavian Journal of Public Health, 51(5), 727–734. https://doi.org/10.1177/14034948221134187
  42. Saunders, M., Lewis, P., & Thornhill, A. (2003). Research methods for business students. Prentice Hall: Financial Times.
  43. Schoorman, F. D., Mayer, R. C., & Davis, J. H. (2007). An integrative model of organizational trust: Past, present, and future. Academy of Management Review, 32(2), 344–354. https://doi.org/10.5465/amr.2007.24348410
  44. Tyler, T. R., & Huo, Y. J. (2002). Trust in the law: Encouraging public cooperation with the police and courts. Russell Sage Foundation.
  45. Uras, D. [@deniz_uras]. (2024, May 29). Dünyanın en pahalı lisesi kaç dolar? [Video]. Instagram. https://www.instagram.com/reel/DKPQtB_t0_i
  46. Üner, M. M., & Güngördü, A. (2016). The new middle class in Turkey: A qualitative study in a dynamic economy. International Business Review, 25(3), 668–678. https://doi.org/10.1016/j.ibusrev.2015.11.002
  47. Üner, M. M., Çamalan, Ö., & Karatepe, T. (2025). Türkiye’de yükseköğrenim başvuru oranının belirleyicileri [Determinants of higher education application rates in Türkiye]. İşletme Araştırmaları Dergisi, 17(3), 1854–1867. https://doi.org/10.20491/isarder.2025.2068
  48. Welch, B. L. (1951). On the comparison of several mean values. Biometrika, 38(3/4), 330–336.
  49. YÖK verileri: Son 10 yılda 19 milyon genç üniversiteyi bıraktı [YÖK data: 19 million young people dropped out of university in the last 10 years]. (2025, September 15). T24. https://t24.com.tr/haber/yok-verileri-son-10-yilda-19-milyon-genc-universiteyi-birakti,1261495
  50. Yükseköğretim Kurulu. (2025). TÜDA öğrenci Türkiye üniversite deneyim araştırması [TÜDA student Türkiye university experience survey]. https://eski.yok.gov.tr/Documents/Yayinlar/tuda-ogrenci-turkiye-universite-deneyim-arastirmasi.pdf
  51. Zeffane, R., Tipu, S. A., & Ryan, J. C. (2011). Communication, commitment and trust: Exploring the triad. International Journal of Business and Management, 6(6), 77–87. https://doi.org/10.5539/ijbm.v6n6p77
  52. Zucker, L. G. (1986). Production of trust: Institutional sources of economic structure, 1840–1920. Research in Organizational Behavior, 8, 53–111.