KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Yalova Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1

Sporcu Öğrencilerde Zihinsel Dayanıklılığın Egzersiz Bağımlılığına Etkisi: Aşırı Odaklanma ve Duygu Değişiminin Aracı Rolü

The Effect of Mental Toughness on Exercise Addiction in Athlete Students: The Mediating Role of Excessive Focus and Mood Modification

Levent Bayram(ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6000-229X
Üstün Türker(GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0604-8577
Yeşim Bayrakdaroğlu(GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1460-4780
Sayfa
415–429
Yayın Tarihi
2026-03-19
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, zihinsel dayanıklılığın kontrol ve devamlılık bileşeninin bireysel ve sosyal ihtiyaçların ertelenmesi ve çatışma düzeyini doğrudan azaltıcı yönde etkilediğini ve bu yönüyle koruyucu bir işlev üstlendiğini göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı, sporcu öğrencilerde zihinsel dayanıklılık ile egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişkide aşırı odaklanma ve duygu değişiminin aracı rolünü incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kesitsel ve ilişkisel tarama deseninde yürütülen çalışmaya gönüllü amaçlı örneklem belirleme yöntemiyle 882 sporcu öğrenci katılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, zihinsel dayanıklılığın kontrol ve devamlılık bileşeninin bireysel ve sosyal ihtiyaçların ertelenmesi ve çatışma düzeyini doğrudan azaltıcı yönde etkilediğini ve bu yönüyle koruyucu bir işlev üstlendiğini göstermiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2016 Verileri
⚙️Değişkenler:Egzersiz Bağımlılığı · Öz-düzenleme · İşlevsel bozulma

Özet

Bu araştırmanın amacı, sporcu öğrencilerde zihinsel dayanıklılık ile egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişkide aşırı odaklanma ve duygu değişiminin aracı rolünü incelemektir. Kesitsel ve ilişkisel tarama deseninde yürütülen çalışmaya gönüllü amaçlı örneklem belirleme yöntemiyle 882 sporcu öğrenci katılmıştır. Altıntaş ve Bayar Koruç (2016) tarafından Türkçeye uyarlanan Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri ile Demir, Hazar ve Cicioğlu (2018) tarafından geliştirilen Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmış, öğrencilerden dijital bir platform aracılığıyla çevrim içi ortamda soruları yanıtlamaları istenmiştir. Korelasyon, çoklu regresyon ve aracılık analizleri IBM SPSS (v27) ve PROCESS istatistiksel paket programlarla gerçekleştirilmiştir. Bulgular, zihinsel dayanıklılığın kontrol ve devamlılık bileşeninin bireysel ve sosyal ihtiyaçların ertelenmesi ve çatışma düzeyini doğrudan azaltıcı yönde etkilediğini ve bu yönüyle koruyucu bir işlev üstlendiğini göstermiştir. Buna karşılık, aşırı odaklanma ve duygu değişimi çatışma düzeyiyle pozitif yönde ilişkili bulunmuş ve egzersizin ağırlıklı olarak bir duygu düzenleme stratejisi olarak kullanılmasının işlevsel bozulma riskini artırabileceğine işaret etmiştir. Aracılık modeli, zihinsel dayanıklılığın aynı anda hem koruyucu hem de dolaylı olarak risk artırıcı etkiler üretebilen tutarsız (rekabetçi) bir örüntü sergilediğini ortaya koymuştur. Sonuçlar, sporcu öğrencilerde egzersizin işlevsel çıktılarının katılım düzeyinden ziyade egzersizin hangi psikolojik amaca hizmet ettiği tarafından belirlendiğini vurgulamaktadır.

Abstract

The aim of this study was to examine the mediating role of excessive focus and mood modification in the relationship between mental toughness and exercise addiction among athlete students. The study, designed as a cross-sectional correlational survey, included 882 student-athletes selected using voluntary purposive sampling. Data were collected using the Sports Mental Toughness Inventory and the Exercise Addiction Scale. Correlation, multiple regression, and mediation analyses were conducted using IBM SPSS (v27) and PROCESS. The findings indicated that the Control and Persistence component of mental toughness exerted a direct negative effect on the postponement and conflict of individual and social needs, suggesting a protective role. In contrast, excessive focus and mood modification was positively associated with conflict, indicating that reliance on exercise primarily as an emotion regulation strategy may elevate the risk of functional impairment. The mediation model revealed a competitive (inconsistent) pattern, whereby mental toughness simultaneously exhibited both protective and indirect risk-enhancing effects. Overall, the results emphasize that functional outcomes of exercise among student-athletes are shaped less by the amount of participation and more by the psychological function that exercise fulfills.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bayram, L., Türker, Ü., Bayrakdaroğlu, Y. (2026). Sporcu Öğrencilerde Zihinsel Dayanıklılığın Egzersiz Bağımlılığına Etkisi: Aşırı Odaklanma ve Duygu Değişiminin Aracı Rolü. Yalova Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 1, 415–429. https://doi.org/10.70007/yalovaspor.1870445

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Altıntaş, A., & Bayar-Koruç, P. (2016). Psychometric properties of the Sports Mental Toughness Inventory (SMTI). Hacettepe Journal of Sport Sciences, 27(4), 163–171. https://doi.org/10.17644/sbd.311985
  2. Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173–1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173
  3. Baumeister, R. F., & Vohs, K. D. (2007). Self-regulation, ego depletion, and motivation. Social and Personality Psychology Compass, 1(1), 115–128. https://doi.org/10.1111/j.1751-9004.2007.00001.x
  4. Berczik, K., Szabó, A., Griffiths, M. D., Kurimay, T., Kun, B., Urbán, R., & Demetrovics, Z. (2012). Exercise addiction: Symptoms, diagnosis, epidemiology, and etiology. Substance Use & Misuse, 47(4), 403–417. https://doi.org/10.3109/10826084.2011.639120
  5. Bernstein, E. E., & McNally, R. J. (2018). Exercise as a buffer against difficulties with emotion regulation: A pathway to emotional wellbeing. Behaviour Research and Therapy, 109, 29–36. https://doi.org/10.1016/j.brat.2018.07.010
  6. Biddle, S., & Mutrie, N. (2007). Psychology of physical activity: Determinants, well-being and interventions (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203019320
  7. Cosh, S. M., McNeil, D. G., & Tully, P. J. (2023). Compulsive exercise and its relationship with mental health and psychosocial wellbeing in recreational exercisers and athletes. Journal of Science and Medicine in Sport, 26(7), 338–344. https://doi.org/10.1016/j.jsams.2023.05.006
  8. Golby, J., & Sheard, M. (2004). Mental toughness and hardiness at different levels of rugby league. Personality and Individual Differences, 37(5), 933–942. https://doi.org/10.1016/j.paid.2003.10.015
  9. Gucciardi, D. F., Hanton, S., Gordon, S., Mallett, C. J., & Temby, P. (2015). The concept of mental toughness: Tests of dimensionality, nomological network, and traitness. Journal of Personality, 83(1), 26–44. https://doi.org/10.1111/jopy.12079
  10. Hausenblas, H. A., & Symons Downs, D. (2002). Exercise dependence: A systematic review. Psychology of Sport and Exercise, 3(2), 89–123. https://doi.org/10.1016/S1469-0292(00)00015-7
  11. Hayes, A. F. (2018). Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A regression-based approach (2nd ed.). Guilford Press.
  12. Jones, G., Hanton, S., & Connaughton, D. (2007). A framework of mental toughness in the world’s best performers. The Sport Psychologist, 21(2), 243–264. https://doi.org/10.1123/tsp.21.2.243
  13. Lichtenstein, M. B., Larsen, K. S., Christiansen, E., Støving, R. K., & Bredahl, T. V. G. (2014). Exercise addiction in team sport and individual sport: Prevalences and validation of the Exercise Addiction Inventory. Addiction Research & Theory, 22(5), 431–437. https://doi.org/10.3109/16066359.2013.875537
  14. Madigan, D. J., Stoeber, J., & Passfield, L. (2018). Perfectionism and burnout in junior athletes: A three-month longitudinal study. Journal of Sport and Exercise Psychology, 40(3), 117–126. https://doi.org/10.1123/jsep.2017-0197
  15. Preacher, K. J., & Hayes, A. F. (2008). Asymptotic and resampling strategies for assessing and comparing indirect effects in multiple mediator models. Behavior Research Methods, 40(3), 879–891. https://doi.org/10.3758/BRM.40.3.879
  16. Stults-Kolehmainen, M. A., & Sinha, R. (2014). The effects of stress on physical activity and exercise. Sports Medicine, 44(1), 81–121. https://doi.org/10.1007/s40279-013-0090-5
  17. Szabo, A., Demetrovics, Z., & Griffiths, M. D. (2018). Morbid exercise behavior: Addiction or psychological escape? In H. Budde & M. Wegner (Eds.), The exercise effect on mental health (pp. 277–311). Routledge.
  18. Szabo, A., Griffiths, M. D., de La Vega Marcos, R., Mervó, B., & Demetrovics, Z. (2015). Methodological and conceptual limitations in exercise addiction research. The Yale Journal of Biology and Medicine, 88(3), 303–308.
  19. Tekkurşun Demir, G., Hazar, Z., & Cicioğlu, H. İ. (2018). Exercise Addiction Scale (EDS): A validity and reliability study. Kastamonu Education Journal, 26(3), 865–874. https://doi.org/10.24106/kefdergi.413383
  20. Weinstein, A., & Szabo, A. (2023). Exercise addiction: A narrative overview of research issues. Dialogues in Clinical Neuroscience, 25(1), 1–13. https://doi.org/10.1080/19585969.2023.2164841
  21. Weinstein, A., & Weinstein, Y. (2014). Exercise addiction: Diagnosis, bio-psychological mechanisms and treatment issues. Current Pharmaceutical Design, 20(25), 4062–4069. https://doi.org/10.2174/13816128113199990614