Dergiler / Türkoloji / 2026 / Sayı: 125

TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI’NDA KÜLTÜREL İŞ BİRLİĞİ: “TÜRK EDEBİYATININ MÜCEVHERLERİ”

CULTURAL COOPERATION IN THE ORGANIZATION OF TURKIC STATES: “JEWELS OF TURKIC LITERATURE”

Dostonjon Tojiyev(Institute of Oriental Studies named after Abu Rayhan Beruni, Academy Sciences of Uzbekistan)0009-0009-1614-802X
Sayfa
81–100
Yayın Tarihi
2026-03-18
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma, hem nesir hem de şiir türündeki eserlerin kapsamlı bir değerlendirmesini sunmaktadır ve koleksiyonun Türk edebiyatı mirasının yayılmasındaki önemini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede, 2022 yılında yayımlanan 100 ciltlik Türk Edebiyatının Mücevherleri koleksiyonunun rolü özelinde, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) çerçevesinde kültürel iş birliği incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kültürel bağlantılar ve eğitim faaliyetleri, Türkçe konuşan ülkeler arasındaki bağları güçlendirmede merkezi bir role sahiptir. “Altın Koleksiyon” olarak da bilinen Türk Edebiyatının Mücevherleri koleksiyonu, 100 ciltten oluşmakta olup, bunlardan 17 cilt (Cilt 39-55) önde gelen Türk şair ve yazarlarının başyapıtlarına ayrılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma, hem nesir hem de şiir türündeki eserlerin kapsamlı bir değerlendirmesini sunmaktadır ve koleksiyonun Türk edebiyatı mirasının yayılmasındaki önemini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2022 Verileri
⚙️Değişkenler:Türk Edebiyatının Mücevherleri · Türk Devletleri Teşkilatı · türk yazarları

Özet

Bu makalede, 2022 yılında yayımlanan 100 ciltlik Türk Edebiyatının Mücevherleri koleksiyonunun rolü özelinde, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) çerçevesinde kültürel iş birliği incelenmektedir. Başlangıçta küçük ve bölgesel bir yapı olarak kurulan TDT, bilimsel, kültürel, eğitimsel, sosyo-ekonomik ve politik alanlarda iş birliğini teşvik eden önemli bir uluslararası aktör hâline gelmiştir. Kültürel bağlantılar ve eğitim faaliyetleri, Türkçe konuşan ülkeler arasındaki bağları güçlendirmede merkezi bir role sahiptir. “Altın Koleksiyon” olarak da bilinen Türk Edebiyatının Mücevherleri koleksiyonu, 100 ciltten oluşmakta olup, bunlardan 17 cilt (Cilt 39-55) önde gelen Türk şair ve yazarlarının başyapıtlarına ayrılmıştır. Birçok eser Özbekçeye çevrilmiş ve Latin ve Kiril alfabelerinde yayımlanmıştır. Makalede, bu ciltlerin Özbekistan’da hangi yayınevlerinde, hangi yıllarda ve hangi alfabe sistemleriyle yayımlandığına ilişkin ayrıntılı istatistiksel ve analitik veriler sunulmaktadır. Ayrıca, çevirmenlerin katkıları vurgulanmakta ve koleksiyonun Türk dünyasında kültürel iş birliğine etkisi analiz edilmektedir. Çalışma, hem nesir hem de şiir türündeki eserlerin kapsamlı bir değerlendirmesini sunmaktadır ve koleksiyonun Türk edebiyatı mirasının yayılmasındaki önemini göstermektedir.

Abstract

This review paper examines cultural cooperation within the Organization of Turkic States (OTS), with a particular focus on the role of the 100-volume collection Jewels of Turkic Literature, published in 2022. The OTS, initially established as a small regional organization, has expanded into a significant international actor promoting collaboration across scientific, cultural, educational, socio-economic, and political domains. Cultural and educational activities play a central role in strengthening ties among Turkic-speaking countries. The Jewels of Turkic Literature collection, known as the “Golden Collection,” includes 100 volumes, of which 17 (Volumes 39-55) are dedicated to masterpieces of prominent Turkic poets and writers. Many works have been translated into Uzbek and published across various formats, including Latin and Cyrillic scripts. This paper provides a detailed analytical overview of the publishing houses and chronology of publication years, and translation practices associated with these volumes in Uzbekistan. Additionally, it highlights the contributions of translators and evaluates the collection’s significance in fostering cultural cooperation in the Turkic world. The study offers a comprehensive analysis of both prose and poetry works, emphasizing the collection’s impact on the dissemination of Turkic literary heritage.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tojiyev, D. (2026). TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI’NDA KÜLTÜREL İŞ BİRLİĞİ: “TÜRK EDEBİYATININ MÜCEVHERLERİ”. Türkoloji, Sayı: 125, 81–100. https://doi.org/10.59358/ayt.1869124

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. “Did you know that UNESCO declared 2021 as the Year of Yunus Emre?” (2021, March 19). https://www.trt.net.tr/uzbek/dasturlar/2021/03/13/yevroosiyo-kun-tartibi-63-qism-1599398
  2. Ersoi, M.O. Safahot. National Epic. / Translator: M. Azam. Tashkent: Adabiyot, 2024, P.224.
  3. “Istiqlol Marsh” author’s book published in Uzbek.” (2024, February 24). http://m.xabar.uz/uz/jamiyat/istiqlol-marshi-muallifining-kitob
  4. Mannonov, A., &Hamidov, X. Bebahoxazina (“Turkish Literary Treasures” in Our Language). Translation Forum – 2022. Oriental Research Journal, 2(Special Issue 28), 272. https://cyberleninka.ru/article/n/bebaho-xazina-turkiy-adabiyot-durdonalari-tilimizda/viewer
  5. Mirziyoev, Sh.M. Milliytiklanishdan - milliyyuksalish sari [From National Revival to National Rise]. Tashkent: Uzbekistan, 2020, p.267.
  6. Jewels of Turkic Literature. Mahmud al-Kashgari. Vol. 1. / Compiled and edited by Khamidulla Boltaboev. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.3.
  7. Jewels of Turkic Literature. Alisher Navoi. Vol. 6. / Compiled and edited by Mirzo Kenjabek. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.3.
  8. Jewels of Turkic Literature. Hungarian Literature Samples. Vol. 100. / Compiled and edited by Gayrat Majid. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.3.
  9. Jewels of Turkic Literature. Jalal al-Din Rumi, Yunus Emre, Ahmadiy. Vol. 39. / Compiled and edited by Tohir Qahhor. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.271.
  10. Jewels of Turkic Literature. Nomiq Kamal, Taufiq Fikrat, Nazim Hikmet. Vol. 40. / Compiled and edited by Tokhir Qahhor. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.49.
  11. Jewels of Turkic Literature. Rashid Nuri Guntekin. Vol. 41. / Compiled and edited by Risolat Khaydarova. Tashkent: Uzbekistan, 2022,p.416.
  12. Jewels of Turkic Literature. Mehmet Onder, Khayriddin Ivgin, Dundar Alp. Vol. 42. / Compiled and edited by Shermurod Subkhan. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.480.
  13. Jewels of Turkic Literature. Orkhan Kamal, Suat Darvish. Vol. 43. / Compiled and edited by Maftuna Mukhamadaminova. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.568.
  14. Jewels of Turkic Literature. Umar Sayfiddin, Sabahiddin Ali. Vol. 44. / Compiled and edited by Risolat Haydarova, Adkhambek Alimbekov. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.296.
  15. Jewels of Turkic Literature. Yashar Kamal. Vol. 45. / Compiled and edited by Khayrulla Khamidov. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.320.
  16. Jewels of Turkic Literature. Khusein Nikhal Atsiz. Vol. 46. / Compiled and edited by Tokhir Qahhor. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.528.
  17. Jewels of Turkic Literature. Aziz Nesin. Vol. 47. / Compiled and edited by AdkhambekAlimbekov. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.440.
  18. Jewels of Turkic Literature. Akhmad Gunbai Yulduz, Akhmad Lutfi Qozonchi. Vol. 48. / Compiled and edited by Abdumurod Tilavov. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.432.
  19. Jewels of Turkic Literature. New Age Heralds. Vol. 49. / Compiled and edited by Tokhir Qahhor. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.496.
  20. Jewels of Turkic Literature. Yavuz Bakhadirogli. Vol. 50. / Compiled and edited by Lola Fattoeva. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.424.
  21. Jewels of Turkic Literature. Kholida Adib Adivar, Said Foik Abasiyonik. Vol. 51. / Compiled and edited by Khayrulla Khamidov. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.344.
  22. Jewels of Turkic Literature. Tariq Bugra. Vol. 52. / Compiled and edited by AdkhambekAlimbekov. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.264.
  23. Jewels of Turkic Literature. Sazoi Qoraqoch, Joshqin Qorabulut, Ali Oqbosh. Vol. 53. / Compiled and edited by Lola Fattoeva. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.336.
  24. Jewels of Turkic Literature. Contemporary Turkish Poetry Anthology. Vol. 54. / Compiled and edited by Tokhir Qahhor. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.408.
  25. Jewels of Turkic Literature. Contemporary Turkish Poetry Anthology. Vol. 55. / Compiled and edited by Bobokhon Mukhammad Sharif, Nargiza Asadova. Tashkent: Uzbekistan, 2022, p.416.
  26. “Rumi Year being celebrated, appreciation for ancient philosophy increasing.” (2007, March 19). https://www.amerikaovozi.com/a/a-36-2007-03-19-voa1-93349964/797980.html
  27. “Turkish Literary Treasures 100-volume collection published.” (2023, June 27). https://www.trt.net.tr/uzbek/madaniyat-va-san-at/2023/06/27/01234567890-2004506