Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightElde edilen bulgular, ilgili metinlerden örneklerle desteklenerek somut biçimde gösterilmiş; ayrıca söz konusu kelime ve eklerin diğer tarihî Türk lehçelerindeki karşılıklarıyla karşılaştırılması yapılarak dilin tarihsel sürekliliği ve değişim yönü değerlendirilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Kendine özgü nitelikleriyle Türk dili tarihinde önemli bir yer tutan Ermeni harfli Kıpçak Türkçesi dönemi, iki farklı kültürün yoğun etkileşiminin açık bir yansımasıdır. Kıpçak Türklerinin Ermeni harflerini kullanarak oluşturdukları bu yazılı gelenek; yalnızca yazı sistemi bakımından değil, ses ve şekil özellikleri açısından da bu temasın izlerini taşımaktadır. Bu çalışmada da Ermeni harfli Kıpçak Türkçesi metinlerinde yer alan farklı bir ünlü düşmesi türü incelenecektir. Çalışmada bu dönemde bazı eklerde ve kelime gövdelerinde düz-dar ünlülü ya da ünlüsüz yazımın aynı zamanda görülebileceği üzerinde durulmuştur. Elde edilen bulgular, ilgili metinlerden örneklerle desteklenerek somut biçimde gösterilmiş; ayrıca söz konusu kelime ve eklerin diğer tarihî Türk lehçelerindeki karşılıklarıyla karşılaştırılması yapılarak dilin tarihsel sürekliliği ve değişim yönü değerlendirilmiştir. Bu karşılaştırmalar, incelenen ünlü düşmesi konusunun yalnızca belirli bir yazı geleneğine özgü, sınırlı bir özellik olmadığını; Ermeni harfli Kıpçak Türkçesi metinleri içerisinde farklı biçimlerde sistemli bir görünüm sergilediğini ortaya koymaktadır. Söz konusu durum, bu yazı geleneği içerisindeki ses değişmelerinin rastlantısal değil, belirli fonolojik süreçlerle ilişkili olabileceğine işaret etmektedir.
Abstract
The Kipchak Turkish period, written in Armenian script, holding a significant place in the history of the Turkish language for its unique characteristics, is a clear reflection of the intense interaction between two distinct cultures. This written tradition, created by the Kipchak Turks using Armenian script, bears traces of this contact not only in its writing system but also in its phonetic and morphological features. This study will examine a different type of vowel dropping found in Kipchak Turkish texts written in Armenian script. The study emphasizes that in this period, the simultaneous occurrence of writing with flat-narrow vowels or without vowels can be observed in some suffixes and word stems. The findings are concretely demonstrated with examples from the relevant texts; furthermore, the historical continuity and direction of change of the language are evaluated by comparing these words and suffixes with their counterparts in other historical Turkic dialects. These comparisons reveal that the vowel dropping examined is not a limited feature specific to a particular writing tradition; rather, it appears systematically in different forms across Kipchak Turkish texts written in Armenian script. This suggests that the sound changes within this writing tradition may not be coincidental, but rather related to specific phonological processes.