Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightOrijinal tek nüshası bulunan eser, Mısır Milli Kütüphanesi’nde Tarih-i Türkî koleksiyonunda bulunmaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Türk dilinin Orta Türkçe döneminde yer alan Kıpçak Türkçesi, yüzyıllar boyunca geniş bir coğrafyada varlık göstermiş ve birden fazla alfabenin etkisi altında gelişerek tarihi Türk lehçeleri arasında kendine özgün bir yer edinmiştir. Bu bağlamda, Arap harflerini kullanarak yazılı eserler meydana getiren Memlûkler, Türk kültür mirasını yalnızca günlük yaşamda değil, devlet yönetiminde de etkin bir biçimde yansıtmış; bu aidiyeti dillerine de yansıtmışlardır. Söz konusu dönemde Memlûk Türkçesiyle bir taraftan sözlük ve gramerler yazılırken; aynı zamanda günlük yaşamdan da atçılık, veterinerlik ve biniciliğe dair eserler oluşturulmuştur. Ancak yine de bu eserler sınırlı sayıdadır. Bu nedenle Memlûk sahasına ait metinlerin çalışılması, literatüre doğrudan katkı sağlamaktadır. 2025 yılında Dr. Irmak Kaçar tarafından hazırlanan Tercüme-i Fütuhu’ş-Şam adlı eser doğrudan Memlûk sahasında kaleme alınan dinî içerikli kıymetli bir eserdir. Eser, Sevünç b. Fakih adlı mütercim tarafından, Arapça Fütuhu’ş-Şam’dan dönemin Memlûklu sultanına 1384 yılında tercüme edilmiştir. Orijinal tek nüshası bulunan eser, Mısır Milli Kütüphanesi’nde Tarih-i Türkî koleksiyonunda bulunmaktadır.
Abstract
Kipchak Turkish, which existed during the Middle Turkish period of the Turkish language, flourished across a vast geography for centuries and developed under the influence of multiple alphabets, carving out a unique place for itself among historical Turkish dialects. In this context, the Mamluks, who produced written works using Arabic letters, effectively reflected the Turkish cultural heritage not only in daily life but also in state administration; they also reflected this identity in their language. During this period, while dictionaries and grammars were written in Mamluk Turkish, works on horsemanship, veterinary medicine, and riding were also produced from daily life. However, these works are still limited in number. Therefore, the study of texts belonging to the Mamluk field contributes directly to the literature. The work Tercüme-i Fütuhu'ş-Şam, prepared by Dr. Irmak Kaçar in 2025, is a valuable work with religious content written directly in the Mamluk field. The work was translated from the Arabic Fütuhu'ş-Şam by the translator Sevünç b. Fakih to the Mamluk sultan of the period in 1384. The original copy of the work is in the Tarih-i Türkî collection at the National Library of Egypt.