Dergiler / Palmet Dergisi / 2026 / Sayı: 1

İSTANBUL’DAKİ OSMANLI DÖNEMİ ENDÜSTRİ YAPILARININ PROJELERİ VE MİMARLARI

Sayfa
77–100
Yayın Tarihi
2022-03-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Alınan teknolojinin plânlanması mühendislik bilgisi de gerektirdiğinden, makinelerin üreticileri tarafından kendi ülkelerinde buna uygun tip proje geliştirilmiş olup, fabrika kurulumunda aynı sistem Osmanlı coğrafyasında da uygulanmıştır.Bu çalışmada İstanbul’daki Osmanlı endüstri yapılarının projelerinin nasıl ve neye göre hazırlandığı, mimarlarının kimler olduğu arşiv belgeleri ışığında ele alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı’da 18. yüzyılda başlayan endüstrileşme hareketleri bu yüzyılda Avrupa’dan getirtilen makinelerle ve teknik personel desteği ile başlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Devlet eliyle yapılan Fabrika-i Hümayunlar dışındaOsmanlı endüstri yapılarının büyük çoğunluğunun tasarımcısı bilinmemekle birlikte Osmanlı Arşivlerinde yer alan fabrika çizimlerinin büyük bir bölümünde herhangi bir mimar veya mühendisin adına da rastlanılmamıştır.Avrupa’da 18. yüzyılda gelişmeye başlayan endüstrileşme ile birlikte Osmanlı ve dolayısıyla İstanbul birtakım yeniliklerle ve yapım teknikleriyle tanışmış oldu.
💡
Sonuç & Katkı:Alınan teknolojinin plânlanması mühendislik bilgisi de gerektirdiğinden, makinelerin üreticileri tarafından kendi ülkelerinde buna uygun tip proje geliştirilmiş olup, fabrika kurulumunda aynı sistem Osmanlı coğrafyasında da uygulanmıştır.Bu çalışmada İstanbul’daki Osmanlı endüstri yapılarının projelerinin nasıl ve neye göre hazırlandığı, mimarlarının kimler olduğu arşiv belgeleri ışığında ele alınmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı · Endüstri · Sanayi

Özet

Osmanlı’da 18. yüzyılda başlayan endüstrileşme hareketleri bu yüzyılda Avrupa’dan getirtilen makinelerle ve teknik personel desteği ile başlamıştır. Yine bu dönemde mevcut yapılar yeni teknoloji ile donatılarak üretimin yapıldığı görülür. Devlet eliyle yapılan Fabrika-i Hümayunlar dışındaOsmanlı endüstri yapılarının büyük çoğunluğunun tasarımcısı bilinmemekle birlikte Osmanlı Arşivlerinde yer alan fabrika çizimlerinin büyük bir bölümünde herhangi bir mimar veya mühendisin adına da rastlanılmamıştır.Avrupa’da 18. yüzyılda gelişmeye başlayan endüstrileşme ile birlikte Osmanlı ve dolayısıyla İstanbul birtakım yeniliklerle ve yapım teknikleriyle tanışmış oldu. Çoğu askeri amaçlı fabrika, kışla, okul gibi yeni tipolojik kategoriler, amaca uygun plân şemaları, tasarım kalıpları ve teknolojisiyle birlikte Avrupa’dan gelmiştir.Osmanlı endüstri yapılarının bir kısmı da kurulacak yapının makine vb. teknik aksamının teknolojisinin alındığı ülke şirketleri tarafından kurulmuştur. Alınan teknolojinin plânlanması mühendislik bilgisi de gerektirdiğinden, makinelerin üreticileri tarafından kendi ülkelerinde buna uygun tip proje geliştirilmiş olup, fabrika kurulumunda aynı sistem Osmanlı coğrafyasında da uygulanmıştır.Bu çalışmada İstanbul’daki Osmanlı endüstri yapılarının projelerinin nasıl ve neye göre hazırlandığı, mimarlarının kimler olduğu arşiv belgeleri ışığında ele alınmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bülbül, A. H. (2022). İSTANBUL’DAKİ OSMANLI DÖNEMİ ENDÜSTRİ YAPILARININ PROJELERİ VE MİMARLARI. Palmet Dergisi, Sayı: 1, 77–100. https://ajindex.com/articles/1620458

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. AGOSTON, G. (2006), Barut Top Tüfek/Osmanlı İmparatorluğu’nun Askeri Gücü ve Silah Sanayii, (Çev. Mehmet Tanju Akad) İstanbul: Kitap Yayınevi.
  2. AKDAĞ, M. (1979), Türkiye’nin İktisadi ve İçtimai Tarihi 1453-1559, 2, 2. Basım, İstanbul: Tekin Yayınevi.
  3. BARRET, L. (1875), Note sur I’amenagement des ports de commerce, Paris: Lacroix,
  4. BATUR, A.(1988), Batılılaşma Döneminde Osmanlı Mimarlığı, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi,, (4), s.1045-46 İstanbul: İletişim Yayınları
  5. BENEVOLO, L. (1981), Modern Mimarlığın Tarihi, Sanayi Devrimi, (1), İstanbul: Çevre Yayınları.
  6. CEZAR, M. (1971), Sanatta Batı’ya Açılış ve Osman Hamdi, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  7. CLARK, E. (1992), Osmanlı Sanayi Devrimi, Osmanlılar ve Batı Teknolojisi, Yeni Araştırmalar, Yeni Görüşler, 37-52.
  8. BATUR, A.(1988), Batılılaşma Döneminde Osmanlı Mimarlığı, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi,, (4), s.1045-46 İstanbul: İletişim Yayınları