Dergiler / İlahiyat Araştırmaları Dergisi / 2025 / Sayı: 24

Hz. Peygamber’e (s.a.s) Kur’ân Vahyi Dışında da Vahiy Geldiğinin Kur’ân’dan Delilleri

Hz. Evidence from the Quran that the Prophet (pbuh) received revelation other than the Quran.

Mahmut Sönmez(IĞDIR ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ)0000-0002-1709-327X
Sayfa
89–114
Yayın Tarihi
2025-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Peygamber’in (s.a.s.) kişisel ictihadına dayalı bir beşerî birikim olmadığı; bilakis içinde vahiy mahsulü ifadeleri de barındırdığı tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Peygamber’e (s.a.s.) Kur’ân vahyi dışında da vahiy gelip gelmediği meselesini Kur’ân merkezli bir incelemeyle ele almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmanın başlangıcında “vahiy” kavramının sözlük ve terim anlamları açıklığa kavuşturulmuş, ardından sünnetin kaynağına ilişkin tartışmalara yer verilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Peygamber’in (s.a.s.) kişisel ictihadına dayalı bir beşerî birikim olmadığı; bilakis içinde vahiy mahsulü ifadeleri de barındırdığı tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kur'an · Hz. Peygamber · Vahiy

Özet

Bu makale, Hz. Peygamber’e (s.a.s.) Kur’ân vahyi dışında da vahiy gelip gelmediği meselesini Kur’ân merkezli bir incelemeyle ele almaktadır. Çalışmanın başlangıcında “vahiy” kavramının sözlük ve terim anlamları açıklığa kavuşturulmuş, ardından sünnetin kaynağına ilişkin tartışmalara yer verilmiştir. Bu çerçevede, sünnetin yalnızca Hz. Peygamber’in (s.a.s.) kişisel ictihadına dayalı bir beşerî birikim olmadığı; bilakis içinde vahiy mahsulü ifadeleri de barındırdığı tespit edilmiştir. Kur’ân’da, Yüce Allah’ın peygamberleriyle üç farklı yolla iletişim kurduğuna işaret edilmektedir: doğrudan ilham yoluyla, perde arkasından konuşma yoluyla ve melek aracılığıyla vahiy ulaştırma yoluyla. Bu bağlamda, Kur’ân’ın Cebrâil (a.s.) aracılığıyla indirildiği vurgulanmış; ancak bunun yanı sıra Hz. Peygamber’e ilham türünden vahiylerin geldiğine dair bazı ayetler de delil olarak değerlendirilmiştir. Makale, bu ayetlerin tahlili üzerinden, sünnetin vahiy kaynaklı yönünün dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Böylece, vahiy kavramının kapsamı yalnızca Kur’ân ile sınırlı görülmeyip daha geniş bir boyut kazanmakta, Hz. Peygamber’in sünnetinin de ilahî referanslı bir yön taşıdığı ortaya konulmaktadır. Çalışma, vahiy-sünnet ilişkisinin Kur’ân perspektifinde yeniden değerlendirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Abstract

This article examines the question of whether the Prophet Muhammad (peace be upon him) received revelations in addition to the Qur’anic revelation, focusing on the evidence found in the Qur’an. The study begins by clarifying the lexical and terminological meanings of wahy (revelation) and then discusses the debates concerning the source of the Sunnah. In this context, it is demonstrated that the Sunnah is not merely the result of the Prophet’s personal reasoning but also contains expressions originating from divine revelation. The Qur’an indicates that God communicates with His messengers in three different ways: through direct inspiration, from behind a veil, or via an angelic intermediary. Accordingly, while the Qur’an itself was revealed through the Archangel Gabriel, the study highlights Qur’anic verses suggesting that the Prophet also received other forms of divine inspiration. Through the analysis of these verses, the article emphasizes that the Sunnah, too, has revelatory aspects and should be regarded as partly divinely inspired. Thus, the scope of revelation is not limited solely to the Qur’an but is extended to encompass the Sunnah as well. The study ultimately aims to contribute to a re-evaluation of the relationship between revelation and Sunnah from the Qur’anic perspective.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sönmez, M. (2025). Hz. Peygamber’e (s.a.s) Kur’ân Vahyi Dışında da Vahiy Geldiğinin Kur’ân’dan Delilleri. İlahiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı: 24, 89–114. https://ajindex.com/articles/1616651

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. Ahmed bin Hanbel, Müsned, İstanbul: Çağrı Yayınevi, 1992.
  2. Beydavî, Ebu Said Abdullah b. Ömer b. Muhammed eş-Şirâzî, Envâru't-Tenzîl ve Esrâru't-Te'vîl, thk. Muhammed Abdurrahman el-Mera’şli, Beyrut: Nşr. Müessesetü'ş-Şaban, 1418.
  3. Buhârî, Muhammed b. İsmail, Sahîhu’l-Buhârî (el-Câmi‘u’s-Sahîh), I-VIII, İstanbul: 1413/1992.
  4. Demirci, Muhsin, Vahiy Gerçeği, İstanbul: Marmara Üniv. İlahiyat Fak. Yayınlan, 1996.
  5. Ebû Davut es-Sicisitanî, Sünen-ü Ebi Davut, Mısır: Mustafa el-Bâbi’l-Halebi ve evlatları, 1952.
  6. Ebû Hayyan, Muhammed bin Ebu Yusuf, el-Bahru’l-Muhît, Beyrut: Daru’l-Kutibi’l-İlmiyye, 1993.
  7. Ebussuud Efendi, Muhammed b. Muhammed b. Mustafa el-İskilibî el-İmadî, İrşâdu’l-Aklı’s-Selim ila Mezaya’l-Kitabi’l-Kerim, (thk. Halid Abdulğani Mahfuz), Beyrut: Daru’l-Kütûbi’l-İlmiyye, 2010.
  8. Eren, Şadi, Kur’an’da Gayb Bilgisi, İzmir: Işık Yayınları, 1995.
  9. Firûzâbâdî, Muhammed b. Yakup, el-Kamusu’l-Muhît, Mısır: (Nşr. Mustafa Babi’l-Halebi ve Evlatları), ts. Genç, Mustafa, Sünnet Vahiy İlişkisi, Konya: Selçuk Üniv., Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2005.
  10. Hatipoğlu, Nihat, Hz. Peygamber’e (s.a.v.) Kur’ân Dışında Vahiy Geldiğini Red Düşüncesine Yönelik bir Alan Taraması -Tahlil ve Eleştiri-, İslami Araştırmalar Dergisi, Cilt: 11. Sayı: 3-4, 1998.
  11. Isfahânî, Ebü'l-Kasım Hüseyin b. Muhammed b. Mufaddal Râğıb, Müfredâtu Elfazi'l-Kur'ân, (Thk. Safvan Adnan Dâvûdî), Dımaşk: Dâru’l-Kalem, 2002.
  12. İbn Kesîr, Ebu’l-Fida İsmail b. Ömer b. Kesir el-Kureşî, Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm, thk. Sami b. Muhammed Selam, Daru’t-Tayyibe, 1420/1999.
  13. İbn Mâce, Ebû Abdullah, Muhammed bin Yezîd, Sünen-ü İbni Mâce, İstanbul: Çağrı Yayınları,1992.
  14. İbn Manzûr, Ebu’l-Fazl Muhammed b. Mükerrem b. Ali el-Ensarî, Lisanu’l-Arab, Beyrut: Daru’s-Sadr, 1968.
  15. Karaman, Hayrettin, Mustafa Çağrıcı, İbahim Kâfi Dönmez ve Sadrettin Gümüş, Kur’ân Yolu Türkçe Meal ve Tefsir, I-V, Ankara: DİB Yayınları, 2007.
  16. Kurtubî, Ebu Abdillah Muhammed b. Ahmed b. Ebibekr, el-Cami’ li-Ahkami’l-Kur’ân, thk. Ahmed el- Birdunî ve İbrahim Edfiş, Kahire: Daru Kütübi’l-Mısrıyye, 1384/1964.
  17. Müslim, Ebu’l Hüseyn b. Haccac Kuşeyri, Sahih-i Müslim, Beyrut: İhyau’t-Turasi’l-Arab, ts.
  18. Razî, Fahruddin, et-Tefsirû’l-Kebir=Mefatihu’l-Ğayb, Beyrut: Daru İhyai’t-Türasi’l-Arabiyye, 1420.
  19. Şafiî, Ebu Abdillah, Muhammed b. İdris, er-Risâle, thk. Ahmed Muhammed Şakir, Beyrut: Daru'l- Kütûbi't-Türas, 1979.
  20. Sabûnî, Muhammed Ali, Safvetü’t-Tefâsir, Kahire: Daru’s-Sabûnî li’t-Tıbaatı ve’n-Neşr ve’t-Tevzı’, 1417/1997. Sancaklı, Saffet, “Sünnet Vahiy İlişkisi”, Diyanet İlmi Dergi, c: 34, Sayı: 3, s. 55.
  21. Suyutî, Ebü’l-Fazl Celalüddin Abdurrahman es-Suyûtî, el-İtkan fi Ulumi’l-Kur’ân, thk. Muhammed Ebu’l-Fadl İbrahim, el-Heyetü’l-Mısrıyyetü li’l-Kitab, 1394/1974.
  22. Taberî, Ebû Cafer Muhammed b. Cerîr, Câmiu’l-Beyân fî Te’vîli’l-Kur’ân, thk. Ahmed Muhammed Şakir, Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2000.
  23. Tirmizî, Ebu İsa Muhammed bin İsa, es-Sünnenü’t-Tirmizi, thk. İbrahim Utve, el-Mektebetü’l-İslâmiyye, Mısır, ts.
  24. Uraler, Aynur, “Sünnetin Kaynağı Üzerine Bazı Tespitler”, Hadis Tetkikleri Dergisi, c. IV, Sayı: 2, 2006.
  25. Vahidî, Ebu’l-Hasan Ali b. Ahmed, Esbâbü’n-Nüzûl, Beyrut: Alemü’l-Kitab, ts.
  26. Yazır, Elmalılı Muhammed Hamdi, Hak Dini Kur'ân Dili, İstanbul: Eser Neşriyat, 1979.
  27. Zemahşerî, Ebu’l-Kasım Mahmud b. Amr b. Ahmed Cârullâh, el-Keşşâf ‘an Hakâyiki Gavâmizi’t-Tenzîli ve ‘Uyûni’l-Ekâvîli fî Vücûhi’t-Te’vîl, Beyrut: Daru’l-Kitabi’l-Arabi, 1407.