KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / GAB Akademi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 1

Türk Üniversitelerinde Kavramsal Sanat Üzerine Yazılan Tezlerin Dağılımının Analizi (1995–2023)

Analysis of the Distribution of Theses Written on Conceptual Art in Turkish Universities (1995–2023)

Mehmet Akif Özdal(Erciyes Üniversitesi - Güzel Sanatlar Enstitüsü)0000-0003-3148-8988
Sayfa
85–97
Yayın Tarihi
2026-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgular, 1990’lı yıllar ve 2000’li yılların başında kavramsal sanat konulu tezlerin sınırlı sayıda üretildiğini, 2018 yılından itibaren ise belirgin ve sürekli bir artış eğilimi gösterdiğini ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, Türkiye’de kavramsal sanat alanında üretilmiş lisansüstü tezlerin zamansal ve kurumsal dağılımını inceleyerek alanın akademik gelişim sürecini ortaya koymayı amaçlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma, kavramsal sanatın Türkiye’deki üniversitelerde hangi dönemlerde, hangi akademik düzeylerde ve hangi enstitüler bünyesinde yoğunlaştığını belirleyerek sanat araştırmaları literatürüne sistematik bir değerlendirme sunmayı hedeflemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgular, 1990’lı yıllar ve 2000’li yılların başında kavramsal sanat konulu tezlerin sınırlı sayıda üretildiğini, 2018 yılından itibaren ise belirgin ve sürekli bir artış eğilimi gösterdiğini ortaya koymuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Kavramsal Sanat · Lisansüstü · Tez

Özet

Bu araştırma, Türkiye’de kavramsal sanat alanında üretilmiş lisansüstü tezlerin zamansal ve kurumsal dağılımını inceleyerek alanın akademik gelişim sürecini ortaya koymayı amaçlamıştır. Çalışma, kavramsal sanatın Türkiye’deki üniversitelerde hangi dönemlerde, hangi akademik düzeylerde ve hangi enstitüler bünyesinde yoğunlaştığını belirleyerek sanat araştırmaları literatürüne sistematik bir değerlendirme sunmayı hedeflemiştir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman analizi yöntemiyle yürütülmüştür. Veri kaynağını, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanında yer alan ve 1995–2023 yılları arasında yayımlanan kavramsal sanat konulu lisansüstü tezler oluşturmuştur. Evrenin tamamına erişilmiş, örneklem seçimine gidilmemiştir. Elde edilen bulgular, 1990’lı yıllar ve 2000’li yılların başında kavramsal sanat konulu tezlerin sınırlı sayıda üretildiğini, 2018 yılından itibaren ise belirgin ve sürekli bir artış eğilimi gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca tezlerin belirli üniversite ve enstitülerde yoğunlaştığı, akademik düzey açısından ise yüksek lisans tezlerinin ağırlıkta olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, kavramsal sanatın Türkiye’de giderek güçlenen bir akademik araştırma alanı hâline geldiğini ve çağdaş sanat çalışmalarının kurumsallaşmasına önemli katkılar sunduğunu göstermiştir.

Abstract

This research aims to reveal the academic development process of the field by examining the temporal and institutional distribution of postgraduate theses produced in the field of conceptual art in Turkey. The study aims to provide a systematic assessment to the art research literature by determining in which periods, at which academic levels, and within which institutions conceptual art has been concentrated in Turkish universities. The research was conducted using the document analysis method within the framework of a qualitative research approach. The data source consisted of postgraduate theses on conceptual art published between 1995 and 2023, found in the Higher Education Council National Thesis Center database. The entire universe was accessed, and no sample selection was made. The findings revealed that a limited number of theses on conceptual art were produced in the 1990s and early 2000s, while a significant and continuous upward trend has been observed since 2018. It was also determined that the theses were concentrated in certain universities and institutes and that master's theses predominated in terms of academic level. In conclusion, the study showed that conceptual art has become an increasingly strong field of academic research in Turkey and has made significant contributions to the institutionalization of contemporary art studies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özdal, M. A. (2026). Türk Üniversitelerinde Kavramsal Sanat Üzerine Yazılan Tezlerin Dağılımının Analizi (1995–2023). GAB Akademi, Cilt: 6 Sayı: 1, 85–97. https://ajindex.com/articles/1615176

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. Adekunle, P. A., & Madukoma, E. (2022). Research self-efficacy and research productivity of doctoral students in universities in Ogun State, Nigeria. Library Philosophy and Practice, 1-23.
  2. Alberro, A. (2003). Conceptual art and the politics of publicity. mit Press. Alberro, A., & Stimson, B. (Eds.). (2000). Conceptual art: a critical anthology. MIT press.
  3. Bulut, Ş. (2018). Güncel Sanatı (Kavramsal) Anlamaya Çalışmak. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 4(1), 69-76.
  4. Camnitzer, L. (2007). Conceptualism in Latin American art: Didactics of liberation. University of Texas Press.
  5. Dolan, R. C., & Schmidt, R. M. (1994). Modeling institutional production of higher education. Economics of Education Review, 13(3), 197-213.
  6. Dundar, H., & Lewis, D. R. (1998). Determinants of research productivity in higher education. Research in higher education, 39(6), 607-631.
  7. Essel, O. Q., & Acquah, E. K. (2016). Conceptual art: The untold story of African art. Journal of Literature and Art Studies, 6(10), 1203-1220.
  8. Garrett, S. M. (2024). The Difference of Indifference: Marcel Duchamp and the Possibilities of Dialogical Personalism. Religions, 15(4), 438.
  9. Geuna, A. (1999). The economics of knowledge production: funding and the structure of university research. Edward Elgar Publishing.
  10. Gökçe, Z. (2024). Sürdürülebilir Tüketim Bağlamında Alternatif Gıda Ağlarına Katılım Motivasyonları. Tüketici Davranışları 5-Güncel Akademik Çalışmalar, 31.
  11. Gralka, S., Wohlrabe, K., & Bornmann, L. (2019). How to measure research efficiency in higher education? Research grants vs. publication output. Journal of higher education policy and management, 41(3), 322-341.
  12. Gürpınar, A., Yagou, A., & Öğüt, Ş. T. (2016). Tactics of cultural adaptation: Design and production characteristics of toys in Istanbul. The Design Journal, 19(3), 451-472.
  13. Hatipoğlu, M. E. (2003). Kavramsal sanat kapsamında enstalasyon ve Türk sanatçılar üzerindeki etkisi (Master's thesis, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi).
  14. Kwiek, M. (2018). High research productivity in vertically undifferentiated higher education systems: Who are the top performers?. Scientometrics, 115(1), 415-462.
  15. Lertputtarak, S. (2008). An investigation of factors related to research productivity in a public university in Thailand: A case study (Doctoral dissertation, Victoria University).
  16. Mutluer, M. (2003). Türkiye’de Yeni Gelisen Sanayi Odakları: Denizli-Gaziantep-Çorum. Ege Coğrafya Dergisi, 12(1).
  17. Newman, M., & Bird, J. (Eds.). (1999). Rewriting conceptual art. Reaktion Books.
  18. Nguyen, Q. H. (2015). Factors Influzencing the research productivity of academics at the research-oriented university in Vietnam.
  19. Özdal, M. A. (2020). Dijital sanatta gerçekliğin yeri. Uluslararası Sanat Tasarım ve Eğitim Dergisi, 4(2), 11-21.
  20. Özdal, M. A. (2023). Psikolojik Danışmada Yaratıcı Sanatlara Genel Bir Bakış. Lokum Sanat ve Tasarım Dergisi, 1(2), 133-164.
  21. Özdal, M. A. (2024). Yapay Zeka Destekli Grafik Tasarımın Yasal Boyutu. Uluslararası İşletme Bilimi ve Uygulamaları Dergisi, 3(2), 53-78.
  22. Pamuk, Ş. (2008). Globalization, industrialization and changing politics in Turkey. New perspectives on Turkey, 38, 267-273.
  23. Ponomariov, B. L., & Boardman, P. C. (2010). Influencing scientists’ collaboration and productivity patterns through new institutions: University research centers and scientific and technical human capital. Research Policy, 39(5), 613-624.
  24. Sawyerr, A. (2004). African universities and the challenge of research capacity development. Journal of Higher Education in Africa/Revue de l'enseignement supérieur en Afrique, 213-242.
  25. Sinha, E., Massy, W. F., Mackie, C., & Sullivan, T. A. (Eds.). (2013). Improving measurement of productivity in higher education. National Academies Press.
  26. Uwizeye, D., Karimi, F., Thiong'o, C., Syonguvi, J., Ochieng, V., Kiroro, F.,. & Wao, H. (2022). Factors associated with research productivity in higher education institutions in Africa: a systematic review. AAS open research, 4, 26.
  27. Ünay, S. (2006). Neoliberal globalization and institutional reform: The political economy of development and planning in Turkey. Nova Publishers.
  28. Wang, P. (2014). Making and remaking history: categorising ‘conceptual art’in contemporary Chinese art. Journal of Art Historiography, 10(10).
  29. Yaralı, C., & Baloğlu, Ö. Ö. (2023). Dijital süreçlerin doğal ve kültürel miras turizminin gelişimine etkisi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(İhtisaslaşma), 245-264.
  30. Yükseköğretim Kurulu. (2024). Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  31. Zhang, L., Bao, W., & Sun, L. (2016). Resources and research production in higher education: A longitudinal analysis of Chinese universities, 2000–2010. Research in Higher Education, 57(7), 869-891.
  32. Uwizeye, D., Karimi, F., Thiong'o, C., Syonguvi, J., Ochieng, V., Kiroro, F.,. & Wao, H. (2022). Factors associated with research productivity in higher education institutions in Africa: a systematic review. AAS open research, 4, 26.