Dergiler / Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 2

KİMLİK VE ÖTEKİLEŞTİRMENİN KATMANLARI: SABİTLİKTEN SÖYLEMSEL AKIŞA

LAYERS OF IDENTITY AND OTHERING: FROM STATICITY TO DISCOURSE FLOW

Meryem Memiş Doğan(BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7418-9318
Sayfa
169–183
Yayın Tarihi
2026-07-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak bu çalışma kimliğin tekil ve sabit özelliğini dışlamadan, iktidar ilişkileri, toplumsal normlar, dijital pratikler ve ötekileştirme süreçlerinin şekillendirdiği, bağlamsal, çok katmanlı yapısını anlama çabasındadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tarihsel süreçte, geleneksel toplum yapısında toplumsal aidiyetlerin şekillendirdiği kimlikler modernleşme ile bireyselleşmeye başlamış; postmodernleşme ile ise çoğul, esnek, söylemsel olarak yeniden üretilen, bağlamsal bir gerçeklik haline gelmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle kimlik temelli yeni toplumsal hareketlerin, benliğe aidiyetin artışı, teknolojik gelişmelerin ve dijitalleşmenin yaygınlaşması, tüketim pratiklerinin kimlikler temelinde şekillenmesi, sınıf tartışmalarının zayıflaması gibi pek çok etkenler ile kimlikler toplumsal, siyasal, kültürel ve ekonomik pek çok alanda belirleyici unsur olarak öne çıkmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak bu çalışma kimliğin tekil ve sabit özelliğini dışlamadan, iktidar ilişkileri, toplumsal normlar, dijital pratikler ve ötekileştirme süreçlerinin şekillendirdiği, bağlamsal, çok katmanlı yapısını anlama çabasındadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kimlik · Ötekileştirme · Söylem

Özet

Tarihsel süreçte, geleneksel toplum yapısında toplumsal aidiyetlerin şekillendirdiği kimlikler modernleşme ile bireyselleşmeye başlamış; postmodernleşme ile ise çoğul, esnek, söylemsel olarak yeniden üretilen, bağlamsal bir gerçeklik haline gelmiştir. Özellikle kimlik temelli yeni toplumsal hareketlerin, benliğe aidiyetin artışı, teknolojik gelişmelerin ve dijitalleşmenin yaygınlaşması, tüketim pratiklerinin kimlikler temelinde şekillenmesi, sınıf tartışmalarının zayıflaması gibi pek çok etkenler ile kimlikler toplumsal, siyasal, kültürel ve ekonomik pek çok alanda belirleyici unsur olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, sabit ve değişmez bir öz olmasının yanı sıra kimlik ve ötekileştirme kavramlarını tarih, kültür, ekonomi, siyaset ve söylem çerçevesinde şekillenen ve yeniden üretilen bir yapı olarak anlama çabasındadır. Çalışmanın temel problemi kimliğin sabitlik ve söylemsel akış sürecini, ötekileştirme pratiklerinin rolü çerçevesinde sosyolojik bir perspektiften sorgulayabilmektir. Literatürde yer alan özcü ve inşacı yaklaşımlar, ötekileştirme ve kimlik ilişkisi, iktidara ve söyleme yönelik tartışmalar, dijital kimlikler, kültürel melezlik ve son olarak üçüncü alan tartışmaları çalışmanın genel çerçevesini oluşturmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma kimliğin tekil ve sabit özelliğini dışlamadan, iktidar ilişkileri, toplumsal normlar, dijital pratikler ve ötekileştirme süreçlerinin şekillendirdiği, bağlamsal, çok katmanlı yapısını anlama çabasındadır. Ancak her ne kadar teorik bir tartışma özelliği taşısa da çalışma; günümüz iktidar ilişkilerini, kimlik temelli örgütlemeleri, ötekileştirme, dışlama, görmezden gelme pratiklerini ve gündelik yaşamdaki her an yeniden üretilen dinamikleri anlamada kimliklerin merkezi rolünü görünür kılmayı hedeflemektedir.

Abstract

Historically, identities shaped by social affiliations within traditional societal structures began to individualize with modernization; and with postmodernization, they have become a plural, flexible, discursively reproduced, and contextual reality. Particularly with the rise of new identity-based social movements, increased sense of self-belonging, the spread of technological advancements and digitalization, the shaping of consumption practices based on identities, and the weakening of class debates, identities have emerged as a decisive element in numerous social, political, cultural, and economic spheres. This study attempts to understand the concepts of identity and othering not only as a fixed and unchanging essence, but also as a construct shaped and reproduced within the framework of history, culture, economics, politics, and discourse. The fundamental problem of the study is to examine the process of identity's fixity and discursive flow from a sociological perspective, within the framework of the role of practices of othering. Essentialist and constructivist approaches found in the literature, the relationship between othering and identity, discussions on power and discourse, digital identities, cultural hybridity, and finally, discussions on the third field constitute the general framework of the study. In conclusion, this study attempts to understand the contextual, multi-layered structure of identity, shaped by power relations, social norms, digital practices, and processes of othering, without excluding its singular and fixed nature. However, although it is primarily a theoretical discussion, the study aims to highlight the central role of identities in understanding contemporary power relations, identity-based organizations, practices of othering, exclusion, and ignoring, and the dynamics that are constantly reproduced in everyday life.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Doğan, M. M. (2026). KİMLİK VE ÖTEKİLEŞTİRMENİN KATMANLARI: SABİTLİKTEN SÖYLEMSEL AKIŞA. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 2, 169–183. https://ajindex.com/articles/1606347

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Berger, P. L., & Luckmann, T. (2023). Gerçekliğin sosyal inşası: Bir bilgi sosyolojisi incelemesi (V. S. Öğütle, Çev.). Atıf Yayınları.
  2. Bauman, Z. (2017). Kimlik. Heretik.
  3. Bhabha, H. K. (2017). Kültürel konumlanış (T. Uluç, Çev.). İnsan Yayınları.
  4. Butler, J. (2019). Cinsiyet belası: Feminizm ve kimliğin altüst edilmesi (B. Ertür, Çev.). Metis Yayınları.
  5. Foucault, M. (2000). Özne ve iktidar (I. Ergüden & O. Akınhay, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  6. Foucault, M. (2003). Cinselliğin tarihi (H. U. Tanrıöver, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  7. Goffman, E. (2020). Günlük yaşamda benliğin sunumu (B. Cezar, Çev.). Metis Yayınları.
  8. Hall, S. (1996). Who needs identity? In S. Hall & P. du Gay (Eds.), Questions of cultural identity (pp. 1–17). SAGE Publications.
  9. Hall, S. (2021). Temsil: Kültürel temsiller ve anlamlandırma uygulamaları (A. Dede vd., Çev.). Pinhan Yayıncılık. Livingstone, S. (2024). Reflections on the meaning of “digital” in research on adolescents' digital lives. Journal of Adolescence, 96, 886–891. https://doi.org/10.1002/jad.12322
  10. Mead, G. H. (2021). Zihin, benlik ve toplum (H. Deliçaylı & H. Türker, Çev.). Pinhan Yayıncılık.
  11. Papacharissi, Z. (2014). Affective publics: Sentiment, technology, and politics. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199999736.001.0001
  12. Smith, A. D. (1994). Milli kimlik. İletişim Yayınları.
  13. Smith, A. D. (2022). Milliyetçilik ve modernizm. Fol Kitap.
  14. Tajfel, H., & Turner, J. C. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. In W. G. Austin & S. Worchel (Eds.), The social psychology of intergroup relations (pp. 33–47). Brooks/Cole.
  15. Tajfel, H. (1981). Human groups and social categories: Studies in social psychology. Cambridge University Press.
  16. Turkle, S. (2011). Alone together: Why we expect more from technology and less from each other. Basic Books/Hachette Book Group.
  17. Wodak, R., & Boukala, S. (2015). European identities and the revival of nationalism in the European Union: A discourse-historical approach. Journal of Language and Politics, 14(1), 87–109. 10.1075/jlp.14.1.05wod Young, I. M. (1990). Justice and the politics of difference. Princeton University Press.