Dergiler / Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 2

ŞANLIURFA’DA AİLE İÇİ ŞİDDET ALGISINDA KUŞAKLARARASI DÖNÜŞÜM: EVLİLİK DENEYİMİ YAŞAMIŞ KADINLARLA FENOMENOLOJİK BİR ÇALIŞMA

INTERGENERATIONAL TRANSFORMATION IN PERCEPTIONS OF DOMESTIC VIOLENCE IN ŞANLIURFA: A PHENOMENOLOGICAL STUDY WITH WOMEN WHO HAVE EXPERIENCED MARRIAGE

Zeynep Ellidağ(HARRAN ÜNİVERSİTESİ)0009-0002-9775-250X
Sayfa
286–316
Yayın Tarihi
2026-07-08
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, şiddet algısının basit bir kuşak karşıtlığına indirgenemeyecek ölçüde karmaşık, çok katmanlı ve yer yer çelişkili deneyim yörüngeleri üzerinden şekillendiğine işaret etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, geleneksel ataerkil kodların güçlü biçimde hissedildiği Şanlıurfa bağlamında, farklı medeni durumlara sahip ve evlilik deneyimi yaşamış kadınların aile içi şiddeti deneyimleme ve anlamlandırma biçimlerindeki kuşaklararası dönüşümü yorumsamacı fenomenolojik analiz yaklaşımıyla incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma, genç kuşak torunlar ve yaşlı kuşak büyükannelerden oluşan, farklı medeni durumlara sahip ve evlilik deneyimi yaşamış toplam 26 kadınla yürütülen yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelere dayanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, şiddet algısının basit bir kuşak karşıtlığına indirgenemeyecek ölçüde karmaşık, çok katmanlı ve yer yer çelişkili deneyim yörüngeleri üzerinden şekillendiğine işaret etmektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Aile İçi Şiddet · Kuşaklararası Dönüşüm · Fenomenoloji

Özet

Bu çalışma, geleneksel ataerkil kodların güçlü biçimde hissedildiği Şanlıurfa bağlamında, farklı medeni durumlara sahip ve evlilik deneyimi yaşamış kadınların aile içi şiddeti deneyimleme ve anlamlandırma biçimlerindeki kuşaklararası dönüşümü yorumsamacı fenomenolojik analiz yaklaşımıyla incelemektedir. Araştırma, genç kuşak torunlar ve yaşlı kuşak büyükannelerden oluşan, farklı medeni durumlara sahip ve evlilik deneyimi yaşamış toplam 26 kadınla yürütülen yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelere dayanmaktadır. Bulgular, şiddet algısının basit bir kuşak karşıtlığına indirgenemeyecek ölçüde karmaşık, çok katmanlı ve yer yer çelişkili deneyim yörüngeleri üzerinden şekillendiğine işaret etmektedir. Yaşlı kuşağın bazı katılımcıları şiddeti, ataerkil düzenin ve aile içi hiyerarşinin devamı için gerekli bir “terbiye” aracı olarak meşrulaştırırken; kişisel travma deneyimi öne çıkan bazı yaşlı katılımcılar şiddeti koşulsuz biçimde yanlış ve “zulüm” olarak anlamlandırmaktadır. Benzer şekilde, genç kuşakta baskın eğilim şiddeti bir “suç” ve hak ihlali olarak tanımlama yönünde olsa da bazı genç katılımcıların namus, itaat ve tahrik gibi geleneksel normları kısmen yeniden ürettiği görülmektedir. Analiz, şiddetin nedenine ilişkin açıklamalarda ve şiddete karşı geliştirilen stratejilerde de hem kuşaklararası hem de kuşak içi önemli farklılaşmalar bulunduğunu göstermektedir. Çalışma, Pierre Bourdieu’nün habitus, Deniz Kandiyoti’nin ataerkil pazarlık ve R. W. Connell’in hegemonik erkeklik kavramlarını, Şanlıurfa’nın yerel bağlamında ilişkisel bir analitik çerçeve olarak birlikte kullanmaktadır. Sonuç olarak çalışma, klasik ataerkil pazarlığın bazı katılımcı anlatılarında işlev kaybına uğradığı koşullarda, habitus düzeyinde kuşaklararası farklılaşma ve yer yer kırılma emarelerinin görünür hale geldiğini; bunun da yerel hegemonik erkeklik kurgularının kadın anlatılarında algısal olarak sorgulanmasına ve bir meşruiyet gerilimine zemin hazırladığını ileri sürmektedir.

Abstract

This study examines the intergenerational transformation in how women with marital experience perceive, experience, and interpret domestic violence in Şanlıurfa, a local context where traditional patriarchal codes remain strongly felt. Drawing on an interpretative phenomenological analysis approach, the research is based on semi-structured, in-depth interviews with 26 women who have experienced marriage across different marital statuses, from two generations: younger granddaughters and older grandmothers. The findings suggest that perceptions of domestic violence are shaped by complex, multilayered, and at times contradictory experiential trajectories that cannot be reduced to a simple generational opposition. While some older participants legitimise violence as a necessary form of “discipline” for maintaining patriarchal order and intra-family hierarchy, other older participants whose narratives are marked by personal traumatic experiences understand violence as an unconditional wrong and as “oppression”. Similarly, although the dominant tendency among younger participants is to define violence as a “crime” and a violation of rights, some younger women partially reproduce traditional norms related to honour, obedience, and provocation. The analysis also shows significant intergenerational and intra-generational differences in the perceived causes of violence and in the strategies developed in response to it. The study brings together Pierre Bourdieu’s concept of habitus, Deniz Kandiyoti’s theory of patriarchal bargaining, and R. W. Connell’s concept of hegemonic masculinity as a relational analytical framework for interpreting these dynamics in the local context of Şanlıurfa. Overall, the study argues that, under conditions in which classical patriarchal bargains appear to lose some of their practical force in certain participant narratives, signs of intergenerational differentiation and partial rupture at the level of habitus become visible. This, in turn, points to the perceptual questioning of local hegemonic masculinity constructs in women’s narratives and to the emergence of a legitimacy tension around these constructs.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yıldız, G., Ellidağ, Z. (2026). ŞANLIURFA’DA AİLE İÇİ ŞİDDET ALGISINDA KUŞAKLARARASI DÖNÜŞÜM: EVLİLİK DENEYİMİ YAŞAMIŞ KADINLARLA FENOMENOLOJİK BİR ÇALIŞMA. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 2, 286–316. https://ajindex.com/articles/1606333

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (53)

  1. Alfaro, A. (2025). Making sense of violence through women’s experiences: Meaning-making, gendering and racialization at Peru’s urban margins. The British Journal of Criminology. https://doi.org/10.1093/bjc/azaf037
  2. Alkan, Ö., Özar, S., & Ünver, Ş. (2021). Economic violence against women: A case in Turkey. PLoS ONE, 16. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0248630
  3. Arisukwu, O., Igbolekwu, C., Adebisi, T., & Akindele, F. (2021). Perception of domestic violence among rural women in Kuje. Heliyon, 7(3), e06303. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2021.e06303
  4. Council of Europe. (2011, May 11). Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence (CETS No. 210). https://rm.coe.int/168008482e
  5. Berčnik, S. & Tašner, V. (2018). School and violence. Ars & Humanitas, 12(1), 73-87. https://doi.org/10.4312/ars.12.1.73-87.
  6. Björktomta, S. (2019). Honor-based violence in Sweden - Norms of honor and chastity. Journal of Family Violence, 34, 449-460. https://doi.org/10.1007/s10896-019-00039-1
  7. Bourdieu, P. (2015). Ayrım: Beğeni yargısının toplumsal eleştirisi (D. Fırat & G. Berkkurt, Çev.). Heretik. (Orijinal eserin yayın tarihi 1979).
  8. Buchanan, F., & Borgkvist, A. (2023). Progress across ecological systems countering intergenerational transmission of intimate partner violence. Journal of Gender-Based Violence. https://doi.org/10.1332/23986808y2023d000000001
  9. Chaudhuri, S., Morash, M., & Yingling, J. (2014). Marriage migration, patriarchal bargains, and wife abuse: A study of South Asian women. Violence Against Women, 20(2), 141-161. https://doi.org/10.1177/1077801214521326
  10. Connell, R. W., & Messerschmidt, J. W. (2005). Hegemonic masculinity: Rethinking the concept. Gender and Society, 19(6), 829-859. https://doi.org/10.1177/0891243205278639
  11. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications.
  12. Cullen, C., Joshi, S., Vecci, J., & Talbot-Jones, J. (2024). Female empowerment and male backlash: Experimental evidence from India (IZA Discussion Paper No. 17450). IZA - Institute of Labor Economics. https://docs.iza.org/dp17450.pdf
  13. DeCou, C. & Lynch, S. (2016). Assessing adult exposure to community violence. Trauma, Violence & Abuse, 18(1), 51-61. https://doi.org/10.1177/1524838015590590
  14. Dişli, M. & Atasoy, R. (2024). The challenges faced by female school administrators and the evaluation of the mobbing situations they experienced. Harran Education Journal. https://doi.org/10.22596/hej.1432272
  15. Eger, C. (2021). Equality and gender at work in Islam: The case of the Berber population of the High Atlas Mountains. Business Ethics Quarterly, 31(2), 210-241. https://doi.org/10.1017/beq.2020.21
  16. Fernandes, S., Martins, M., Rocha, S., Estramiana, J., Bilbao-Nieva, M., Vione, K., Antônio, M., & Maloa, B. (2025). Gender-based violence against women: A scoping review. Ciência & Saúde Coletiva, 30(5), e02142025. https://doi.org/10.1590/1413-81232025305.02142025en
  17. Gartland, D., Giallo, R., Woolhouse, H., Mensah, F., & Brown, S. J. (2019). Intergenerational impacts of family violence-Mothers and children in a large prospective pregnancy cohort study. EClinicalMedicine, 15, 51-61. https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2019.08.008
  18. Göktepe, O. (2024). The impact of social values and culture on discrimination against women. South Asian Journal of Social Studies and Economics, 21(7), 848. https://doi.org/10.9734/sajsse/2024/v21i7848
  19. Gracia, E., & Merlo, J. (2016). Intimate partner violence against women and the Nordic paradox. Social Science & Medicine, 157, 27-30. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2016.03.040
  20. Gültekin, M. N. (2012). Tradition, society and the concept of honor: Stories on implementation. Eurasian Journal of Anthropology, 2(2), 70-84.
  21. Haselschwerdt, M., Savasuk-Luxton, R., & Hlavaty, K. (2019). A Methodological Review and Critique of the “Intergenerational Transmission of Violence” Literature. Trauma, Violence, & Abuse, 20, 168-182. https://doi.org/10.1177/1524838017692385
  22. Howard, A. (2022). Violence and disposability at the intersection of twin pandemics. Labor Studies Journal, 47(4), 493-500. https://doi.org/10.1177/0160449x221121646
  23. Kandiyoti, D. (1988). Bargaining with patriarchy. Gender and Society, 2(3), 274-290.
  24. Kavak, S., & Eren Benlisoy, Z. C. (2025). Seasonal migrant farm workers at the nexus of production and social reproduction in contemporary Turkey. Agriculture and Human Values, 42, 2473 - 2491. https://doi.org/10.1007/s10460-025-10720-5
  25. Kerman, K., & Betrus, P. (2018). Violence Against Women in Turkey: A Social Ecological Framework of Determinants and Prevention Strategies. Trauma, Violence, & Abuse, 21, 510- 526. https://doi.org/10.1177/1524838018781104
  26. Keyser, L., Maroyi, R., & Mukwege, D. (2022). Violence against women: A global perspective. Obstetrics and Gynecology Clinics of North America, 49(4), 809-821. https://doi.org/10.1016/j.ogc.2022.08.002
  27. Kocabicak, E. (2023). The causes and the consequences of the patriarchal state: Evidence from Turkey. Women’s Studies International Forum. https://doi.org/10.1016/j.wsif.2023.102744
  28. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
  29. Masih, M., Wagstaff, C., & Kaur-Aujla, H. (2024). The global psychological and physical effects of domestic abuse and violence on South Asian women: A qualitative systematic review. Frontiers in Global Women's Health, 5, 1365883. https://doi.org/10.3389/fgwh.2024.1365883
  30. McCloud, B., & Abdullah, A. (2024). Theoretical Analysis of the Cycle of Intimate Partner Violence: A Systematic Review. Trauma, Violence, & Abuse, 26, 1064-1081. https://doi.org/10.1177/15248380241301781
  31. Meyer, S. R., Lasater, M. E., & García-Moreno, C. (2020). Violence against older women: A systematic review of qualitative literature. PLoS ONE, 15(9), e0239560. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0239560
  32. Morse, J. M. (2000). Determining sample size. Qualitative health research, 10(1), 3-5.
  33. Ökten, Ş. (2009). Toplumsal cinsiyet ve iktidar: Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin toplumsal cinsiyet düzeni. Journal of International Social Research, 2(8), 628-638.
  34. Ökten, Ş. (2017). Domestic violence and patriarchy in Turkey. European Journal of Social Sciences Education and Research, 11(2), 365-369. https://doi.org/10.26417/ejser.v11i2.p365-369
  35. Özcan, N., Günaydın, S., & Çitil, E. (2016). Domestic Violence Against Women In Turkey: A Systematic Review And Meta Analysis. Archives of psychiatric nursing, 30 5, 620-629. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2016.04.013
  36. Özer, E., & Güler, D. (2025). “Invisible wounds of childbirth”; women’s experiences of obstetric violence: a phenomenological qualitative study. Reproductive Health, 22. https://doi.org/10.1186/s12978-025-02109-8
  37. Park, S., & Kim, S. (2024). Composite experiences of intimate partner violence in women: A qualitative meta-synthesis. Victims & Offenders, 19, 1208 1225. https://doi.org/10.1080/15564886.2024.2322956
  38. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research & evaluation methods. Sage publications.
  39. Patwary, M., & Esha, S. (2025). Interplay of education and community norms in justifying intimate partner violence among ever-married women aged 15-49 years in Bangladesh: a cross-sectional study. BMC Public Health, 25, 22348. https://doi.org/10.1186/s12889-025-22348-5
  40. Saldaña, J. (2013). The coding manual for qualitative researchers. Sage.
  41. Sancar, S. (2009). Erkeklik: İmkânsız iktidar: Ailede, piyasada ve sokakta erkekler. Metis Yayınları.
  42. Schinkel, W. (2013). Regimes of violence and the trias violentiae. European Journal of Social Theory, 16(3), 310-325. https://doi.org/10.1177/1368431013476537
  43. Sev’er, A., & Yurdakul, G. (2001). Culture of honor, culture of change: A feminist analysis of honor killings in rural Turkey. Violence Against Women, 7(9), 964-998. https://doi.org/10.1177/10778010122182866
  44. Shayestefar, M., Saffari, M., Gholamhosseinzadeh, R., Nobahar, M., Mirmohammadkhani, M., Shahcheragh, S. H., & Khosravi, Z. (2023). A qualitative quantitative mixed methods study of domestic violence against women. BMC Women's Health, 23(1), 322. https://doi.org/10.1186/s12905-023-02483-0
  45. Shorey, S., Chua, C. M. S., Chan, V., & Chee, C. Y. I. (2023). Women living with domestic violence: Ecological framework-guided qualitative systematic review. Aggression and Violent Behavior, 71, Article 101835. https://doi.org/10.1016/j.avb.2023.101835
  46. Smith, J. A., Flowers, P., & Larkin, M. (2009). Interpretative phenomenological analysis: Theory, method and research. Sage.
  47. Toupin, A., & Lévesque, S. (2025). Experiences and perceptions of gynaecological violence: A descriptive exploration of the phenomenon from survivors’ standpoints. Feminist Encounters: A Journal of Critical Studies in Culture and Politics. https://doi.org/10.20897/femenc/16022
  48. Republic of Turkey. (2012, March 8). Law No. 6284 on the Protection of the Family and the Prevention of Violence against Women. https://www.aile.gov.tr/uploads/ksgm/uploads/pages/mevzuat/ailenin-korunmasi-ve-kadina-karsi-siddetin-onlenmesine-dair-kanun.pdf
  49. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2023). İstatistiklerle aile, 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Aile-2023-53784
  50. Walby, S. (2012). Violence and society: Introduction to an emerging field of sociology. Current Sociology, 61(2), 95-111. https://doi.org/10.1177/0011392112456478
  51. Wendt, S. (2016). Domestic violence and feminism. İçinde S. Wendt & N. Moulding (Ed.), Contemporary feminisms in social work practice (s. 209-219). Routledge.
  52. World Health Organization. (2013). Global and regional estimates of violence against women: Prevalence and health effects of intimate partner violence and non-partner sexual violence. World Health Organization.
  53. Yıldız, G. (2023). Kültür, moda ve gündelik hayat: mozaik bir kent olarak urfa'da erkeklik kimliğin izini sürmek. Ankara: Nobel Yayınevi.