Dergiler / Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi / 2025 / Cilt: 8 Sayı: 3

Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 50-69 Yaş Arası Bireylerde Kolon Kanseri Farkındalığının Değerlendirilmesi

Evaluation of Colon Cancer Awareness in Individuals Between 50-69 Years of Age Who Applied to the Family Medicine Polyclinic

Mesut Altunkeser(Burdur Yeşilova Devlet Hastanesi)0009-0002-9909-5048
Hüseyin Balcıoğlu(Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı)0000-0003-1648-3206
Sayfa
195–204
Yayın Tarihi
2025-11-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Katılımcılar 50 ile 69 arasında olup yaş ortalaması 58,62 ± 5,74'dir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu çalışmada Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 50-69 yaş arası bireylerin kolon kanseri farkındalığını değerlendirmek amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gereç ve yöntem: Çalışma 1 Nisan – 1 Ekim 2019 tarihleri arasında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği polikliniğinde gerçekleştirildi.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Katılımcılar 50 ile 69 arasında olup yaş ortalaması 58,62 ± 5,74'dir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2019 Verileri
⚙️Değişkenler:Kolorektal kanser · aile hekimi · tarama

Özet

Amaç: Bu çalışmada Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 50-69 yaş arası bireylerin kolon kanseri farkındalığını değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışma 1 Nisan – 1 Ekim 2019 tarihleri arasında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği polikliniğinde gerçekleştirildi. Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 50-69 yaş arası 412 kişi çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerini ve kolorektal kanser konusundaki farkındalıklarını değerlendirmek amacıyla literatürden yararlanılarak hazırlanan anket, yüz yüze görüşme yoluyla katılımcılara uygulandı. Analizlerin uygulanmasında SPSS Statistics 21.0 programından yararlanıldı. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcılar 50 ile 69 arasında olup yaş ortalaması 58,62 ± 5,74'dir. Katılımcıların %51’i erkek, %49’u kadındı ve %84’ü evli, %16’sı bekârdı. Eğitim seviyesi ile kanserin erken taranarak yakalanabileceği düşüncesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Katılımcıların %89’u kanserlerin erken taranarak yakalanabileceğini düşünüyordu. Katılımcıların %67’si gaitada gizli kan testini duymuş, %40’ı yaptırmıştı. Katılımcıların %79’u kolonoskopi ile kolon kanseri tanısının konulabileceğini düşünmekteydi. Kolonoskopi yaptırma oranı ise %20 idi. Sonuç: KRK farkındalık düzeyi yeterli bulunmuştur. KRK taramasında GGKT’nin, katılımcılar tarafından istenilen düzeyde olmasa da bilindiği saptanmıştır. Katılımcıların çoğu KRK taraması için GGKT’nin yaptırılması gerektiğini belirtmiştir. Bireyler KRK taramasında kolonoskopinin etkin olduğunu düşünse de, yaptırma oranları düşük kalmıştır. Düşük eğitim seviyesindeki ve özellikle taramaya erişim zorlukları yaşayan meslek gruplarındaki bireylere yönelik hedeflenmiş sağlık eğitimi ve farkındalık çalışmaları önemlidir. Risk grubundaki bireylerin yaş, eğitim düzeyi ve meslek gruplarına özel planlanacak bilgilendirme kampanyaları ile tarama testlerinin bilinirliği ve uygulanma oranları artırılabilir.

Abstract

Objective: This study aimed to evaluate the colon cancer awareness of individuals aged 50-69 years who applied to the Family Medicine outpatient clinic. Materials and methods: The study was conducted at the Family Medicine Outpatient Clinic of Eskişehir Osmangazi University Faculty of Medicine between April 1 and October 1, 2019. 412 individuals aged 50-69 who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic were included in the study. A questionnaire prepared using literature to assess the participants' sociodemographic characteristics and awareness of colorectal cancer was administered to the participants via face-to-face interviews. SPSS Statistics 21.0 was used for analysis. p<0.05 value was considered statistically significant. Results: The participants were between 50 and 69 years old and the mean age was 58.62 ± 5.74. 51% of the participants were male, 49% were female, 84% were married and 16% were single.A statistically significant relationship was found between education level and the belief that cancer can be detected through early screening. 89% of participants believed that cancer can be detected through early screening. 67% of participants had heard of fecal occult blood testing, and 40% had had it. 79% of participants believed that colon cancer could be diagnosed through a colonoscopy. The colonoscopy rate was 20%. Conclusion: Colorectal cancer awareness was found to be sufficient. It was determined that participants were aware of the fecal occult blood test for colorectal cancer screening, although not at the desired level. Most participants stated that a fecal occult blood test should be performed for colorectal cancer screening. While individuals believed that colonoscopy was effective in colorectal cancer screening, the rate of screening was low. Targeted health education and awareness campaigns targeting individuals with low education levels, particularly those in occupational groups who experience difficulties accessing screening, are important. Awareness of screening tests and their implementation rates can be increased through information campaigns tailored to the age, education, and occupation of individuals in at-risk groups.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Altunkeser, M., Balcıoğlu, H. (2025). Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 50-69 Yaş Arası Bireylerde Kolon Kanseri Farkındalığının Değerlendirilmesi. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 3, 195–204. https://ajindex.com/articles/1602069

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Oruc MA, Arslan S, Bayram N, et al. The Effort to Increase Cancer Screening in Family Medicine Units-Samsun Sample. Firat Med J 2022: 27 (2): 87-91.
  2. Şeker N, Köksal Yasin Y, Özaydın E, et al. Knowledge of nurses’ in tertiary health care ınstitutions about cancer screening programs and status of screening tests. Duzce Medical Journal 2017; 19(1): 14-18.
  3. Türkoğlu A, Çetinkaya Z, Girgin M, et al. Prognostic factors in colorectal cancers. Dicle Medical Journal 2014; 41(4): 724- 731.
  4. Pirinççi S, Benli C, Okyay P. Patients admitted to tertiary health care center colorectal cancer screening program awareness study. TAF Prev Med Bull 2015; 14(3): 209-214.
  5. Açıkgöz A, Çımrın D, Ergör G. Determination of breast, prostate, colorectal and lung cancer environmental risk factors and risk levels: case-control study. Cukurova Medical Journal 2018; 43(2): 411-421.
  6. Emir S, Sözen S, Kanat BH, et al. Factors effecting morbidity and mortality in obstructing colorectal cancers. IJBCM 2014; 2(1):18-23.
  7. Gümüşay Ö, Avcı GG. Cancer screening and early detection. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2017; 9(4): 210-221.
  8. Aydın İ, Şehitoğlu İ, Özer E, et al. The evaluation of patients operated due to colorectal cancer. Kocatepe Medical Journal 2015; 16(2): 102-109.
  9. Yılmaz S, Emre N. Evaluation of knowledge, attitude and behavior for the colorectal cancer risk factors and early diagnosıs in persons between 50-70 years. Pamukkale Medical Journal 2021; 14(3): 726-733.
  10. Kara M, Tanoğlu A. Screening strategies in a global public health issue colorectal carcinoma and place of colonoscopy. TAF Prev Med Bull 2013; 12(6): 743-750.
  11. Dumlu EG, Tokaç M, Özdedeoğlu M, et al. The clinical use of tumour markers, when should we want them?. Türk Tıp Dergisi 2015; 7(1): 124-127.
  12. Çakırca M, Başkan S, Çakırca M. Regional anesthesia and colorectal cancer surgery. Acta Oncologica Turcica 2013; 46(1): 22- 26.
  13. Aykota MR, Yılmaz S, Sungurtekin U. Synchronous liver metastases of colorectal cancers: Our experience of combined surgical procedure. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 2019; 10(3): 310-313.
  14. Şahin NŞ, Üner BA, Aydın M, et al. Knowledge of, attitudes toward, and barriers to participation of colorectal cancer screening in Aydın central region. Turkish Journal of Family Practice 2015; 19(1): 37-48.
  15. Uyanıkoğlu A. Kolorektal kanser taramasında yeni yöntemler. Güncel gastroenteroloji 2015; 19(3): 157-160.
  16. Öztaş B, İyigün E, Can MF, et al. Determining the level of knowledge of patients who apply to the general surgery polyclinic on colorectal cancer screening. Suleyman Demirel University the Journal of Health Science 2016; 7(2): 17-22.
  17. Yiğitbaş Ç, Bulut A, Bulut A, Semerci M. Knowledge and attitudes about cancer screening tests on adult admitted to state hospital of Bingol. Türk Jinekolojik Onkoloji Dergisi 2016; 19(2): 29-38.
  18. Çaman Karadağ Ö, Bilir N, Özcebe H.Ailede kanser öyküsü ve algılanan kanser riski, kanserden korunma davranışları ile ilişkili mi?. Fırat Medical Journal 2014; 19(2): 95-100.
  19. Doğan Varan H, Deniz O, Kaya S, Kızılarslanoğlu MC, Göker B. Evaluation of adult vaccination and cancer screening rates and awareness in older patients attending a geriatrıc outpatient clinic. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi 2019; 52(3): 251-256.
  20. Erdem SS, Yılmaz M, Yıldırım H, et al. Düzce’de Yaşayanların Kanser ve Kanser Risk Faktörleri Hakkında Bilgi Düzeyi. Journal of Duzce University Health Sciences Institute 2017; 7(1): 1-10.
  21. Öztürk Emiral G, Işıktekin Atalay B, Önsüz MF, et al. Yarı kırsal alanda yaşayan kişilerde gaitada gizli kan taraması ve tarama programları hakkında farkındalıkları. ESTUDAM Public Health Journal 2018; 3(1): 42-55.
  22. Bayçelebi G, Aydın F, Gökosmanoğlu F, et al. Trabzon’da kanser tarama testleri farkındalığı. Journal of Human Rhythm 2015; 1(3): 90-94.
  23. Yılmaz M, Dereli F, Yelten G. Some sociodemographic characteristics, healthy lifestyle behaviors and health beliefs of ındividuals aged 50 and over effect on screening behaviors of colon cancer. Journal of Education and Research in Nursing 2016; 13(3): 226-234.
  24. Tekpınar H, Aşık Z, Özen M. Evaluation of the patients who apply to family medicine policlinic. Turkish Journal of Family Practice 2018; 22(1): 28-36.
  25. Kalkım A, Dağhan Ş, Taşkın C. Examination knowledge levels of elderly people about colorectal cancer’s risks and early diagnosis and their this cancer’s risks. Suleyman Demirel University the Journal of Health Science 2014; 5(3): 88-93.