Dergiler / Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 1

YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU’NUN “BİR SÜRGÜN” ROMANINDA SÜRGÜN VE GÖÇ’ÜN ANATOMİSİ

The Anatomy of Exile and Migration in Yakup Kadri Karaosmanoğlu’s Novel “Bir Sürgün”

Duygu Ulaşan(ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ)0009-0006-5670-2273
Sayfa
24–32
Yayın Tarihi
2026-04-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yazarın Bir Sürgün adlı eserinde ileri derecede Batı hayranı olan Doktor Hikmet Bey’in yaşadıkları, sürgün ve göç kavramlarının sebepleri ve sonuçları çerçevesinde incelenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bireyin veya toplulukların ekonomik, siyasi, kültürel, askeri, doğal ya da diğer sosyolojik nedenlerle yaşadıkları yerden başka bir yere taşınması anlamına gelen göç ve sürgün insanlık kadar eski kavramlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İnsanı derinden etkileyen bu süreç bir yerde insanın ve toplumun sözcüsü olan edebiyata kaynaklık eder.
💡
Sonuç & Katkı:Yazarın Bir Sürgün adlı eserinde ileri derecede Batı hayranı olan Doktor Hikmet Bey’in yaşadıkları, sürgün ve göç kavramlarının sebepleri ve sonuçları çerçevesinde incelenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sürgün · Göç · Bireysel Değişim

Özet

Bireyin veya toplulukların ekonomik, siyasi, kültürel, askeri, doğal ya da diğer sosyolojik nedenlerle yaşadıkları yerden başka bir yere taşınması anlamına gelen göç ve sürgün insanlık kadar eski kavramlardır. Bireyin doğup büyüdüğü topraklardan koparılması, yalnızca fiziksel bir değişikliği değil; aynı zamanda kimlik, aidiyet, yoksunluk, yabancılaşma, ötekileşme, bunalım, kültürel çatışma gibi sancılı sonuçları da içeren bir süreçtir. İnsanı derinden etkileyen bu süreç bir yerde insanın ve toplumun sözcüsü olan edebiyata kaynaklık eder. Türk edebiyatında özellikle Tanzimat ve sonrasında sürgün ve göç kavramının birey ve toplum üzerindeki etkileri ayrıntılı bir şekilde işlenirken bu konuyu hikâyeleştiren yazarlarımızdan biri de Yakup Kadri Karaosmanoğlu olmuştur. Yazarın Bir Sürgün adlı eserinde ileri derecede Batı hayranı olan Doktor Hikmet Bey’in yaşadıkları, sürgün ve göç kavramlarının sebepleri ve sonuçları çerçevesinde incelenmiştir.

Abstract

Migration and exile, which mean the movement of individuals and communities from their place of residence to another location due economic, political, cultural, military, natural or other sociological reasons are concepts as old as humanity itself. The removal of an individual from the land where they were born and raised signifies not only a physical displacement but also a process that brings with it painful concequences such as identity crisis, loss of belonging, deprivation, alienation, othering, psychological distress, and cultural conflict. The deeply affecting process, in turn, becomes a source of inspiration for literature, which serves as the voice of both the individual and society.In Turkish literature, especially during and after de Tanzimat period, the effects of exile and migration on the individual and society have been explored in detail, and one of the writers who fictionalized this theme was Yakup Kadri Karaosmanoğlu. In the author’s work Bir Sürgün, the experiences of Doktor Hikmet Bey, who is an extreme admirer of the West, are examined within the framework of the causes and consenquences of the concepts of exile and migration.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ulaşan, D. (2026). YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU’NUN “BİR SÜRGÜN” ROMANINDA SÜRGÜN VE GÖÇ’ÜN ANATOMİSİ. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 1, 24–32. https://ajindex.com/articles/1600495

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Acehan, A., (2007), Tanzimat Fermanı’ndan Bugüne Edebî Sürgün, Türklük Bilimi Araştırmaları, XXII, 9-27.
  2. Akı, N., (2017), Yakup Kadri Karaosmanoğlu İnsan-Eser-Fikir-Üslup, İstanbul: İletişim Yayınları.
  3. Akgün, A., (2015), Türk Edebiyatı Bağlamında Edebiyat-Göç İlişkisi ve Göçmen Edebiyatları Üzerine Bir Değerlendirme, Göç Dergisi, 2(1), 69-84.
  4. Aktaş, Ş., (2019), Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  5. Çetinsaya, G., (2016), II. Abdülhamid’in İç Politikası: Bir Dönemlendirme Denemesi, Osmanlı Araştırmaları, XLVII: 353-409.
  6. Doç. Dr. Haydar E., (2018), Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye’de Yaşanan Göçler ve Etkileri, Sosyal Bilimler Metinleri, Sayı: 01.
  7. Durukoğlu, S., (2016), Türk Edebiyatının Sürgündeki Yazar ve Şairleri, Akra Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi 4(9), 135-155.
  8. Ekici, S.&Tuncel, G., (2016), Göç ve İnsan, Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 9-22.
  9. Karaosmanoğlu, Y. K., (2020), Bir Sürgün, İstanbul: İletişim Yayınları.
  10. Köroğlu, E., (2022), “Mahzendeki Geçmiş:Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Romanlarında Birinci Dünya Savaşı”, Huzursuz Bir ruhun Panoraması, (haz. Yalçın Çakmak-Özge Dikmen), İstanbul: İletişim Yayınları.
  11. Şahin, C., (2022), Fransızca Düşünülüp Türkçe Kaleme Alınmış Bir Eser: Bir Sürgün, Sempozyum Bildirisi, Van 4.Uluslararası Türkoloji Araştırmaları Sempozyumu.
  12. Türk Dil Kurumu, (2005)., Türkçe Sözlük, Ankara: TDK Yayınları.
  13. Türkeş, M., (1999), Kadro Hareketi: Ulusçu Sol Bir Akım, Ankara: İmge Kitabevi.
  14. Ürkmez, N., (2006), II Abdülhamid’in Modernleşme Anlayışı, Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.