Dergiler / Namık Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksek Okulu Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

Hazır Değerlerin Uzun Dönem Varsayımsal Alt Sınır Düzey Dinamikleri

Long-term Hypothetical Low Boundary Level Dynamics of Cash and Cash Equivalents

Ali Faruk Açıkgöz(TEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6426-983X
Sayfa
28–39
Yayın Tarihi
2026-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın bulgularına göre hazır değerler için likidite literatüründe bulunan varsayımsal asgari sınır değere başkaca düzeylerin de eklenebileceği ortaya konulmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hazır değerler tüm işletmeler için borçlanma, ödeme, satın alma ve alacak tahsilatının kapasitesi ve toleransları bakımından öncelikli göstergeler arasında yer almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada Türkiye örneğinde işletmelerin hazır değerlerinin uzun dönem dinamiklerini ortaya çıkartmak amacıyla hazır değerlerin seçilmiş ilgili bilanço kalemleri ile birlikte uzun dönem eğilimleri, ortalamaları ve varsayılan sınır düzeyleri ile oranlar üzerinden karşılaştırılması gerçekleştirilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın bulgularına göre hazır değerler için likidite literatüründe bulunan varsayımsal asgari sınır değere başkaca düzeylerin de eklenebileceği ortaya konulmaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2009-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Hazır Değerler · Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar · Dönen Varlıklar

Özet

Hazır değerler tüm işletmeler için borçlanma, ödeme, satın alma ve alacak tahsilatının kapasitesi ve toleransları bakımından öncelikli göstergeler arasında yer almaktadır. Bu çalışmada Türkiye örneğinde işletmelerin hazır değerlerinin uzun dönem dinamiklerini ortaya çıkartmak amacıyla hazır değerlerin seçilmiş ilgili bilanço kalemleri ile birlikte uzun dönem eğilimleri, ortalamaları ve varsayılan sınır düzeyleri ile oranlar üzerinden karşılaştırılması gerçekleştirilmektedir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Reel Sektör İstatistiklerinde tüm işletmeler için verilen toplulaştırılmış bilanço verileri ve oran analizi yöntemi kullanılarak hazır değerler ile bağlantılı seçilmiş değişkenler için 2009-2023 yılları arasında uzun dönemde hesaplanan oranlar üzerinden sayısal değerlendirmeler yapılmakta ve eğilimler belirlenmektedir. Çalışmanın bulgularına göre hazır değerler için likidite literatüründe bulunan varsayımsal asgari sınır değere başkaca düzeylerin de eklenebileceği ortaya konulmaktadır. Hazır değerlerin kısa vadeli yabancı kaynakların yanı sıra işletmelerin dönen varlıklarına ve özellikle aktiflerine oranlarının da performans ve yeterlilik düzeyi konusunda dikkate alınmaya değer bulguları ve önerileri bulunan çalışmanın ölçüt olarak kullanılabilecek sonuçlarının sektör ve ölçek farkı gözetmeksizin işletmeler ve paydaşları için önemli katkılar sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Abstract

Cash and cash equivalents are among the primary indicators in the scope of capacity and tolerances of being in debt, payment, purchasing and collecting receivables for all type of businesses. In this study, cash and equivalents are compared in terms of ratios as long-term trends, averages, and assumed limit levels to a set of selected balance sheet relative variables aiming to reveal the long-term dynamics of cash and cash equivalents of the businesses in the case of Türkiye. By the use of ratio analysis method on the data available in the consolidated balance sheet of the real sector statistics of the Central Bank of Türkiye for the relative selected variables to the cash and cash equivalents, the study conducts numerical evaluations revealing trends after calculating ratios on selected variables within the long-term period from 2009 to 2023. According to the findings of the study, there could be added some more hypothetical levels for cash and cash equivalents to which is already available in the liquidity literature. Not only cash and cash equivalents to short term liabilities but also to current assets and to total assets ratios are worth considering on the level of performance and competence level as useful criteria with the study of which the findings and suggestions will have substantial contributions to firms and their stakeholders regardless of sector or scale.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Açıkgöz, A. F. (2026). Hazır Değerlerin Uzun Dönem Varsayımsal Alt Sınır Düzey Dinamikleri. Namık Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksek Okulu Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 28–39. https://doi.org/10.56493/nkusbmyo.1911322

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Açıkgöz, A. F. (2014). Bankalar için işletmelerin kredi taleplerinin değerlendirilmesinde yeni bir ölçüt önerisi: Net İşletme Sermayesinin gelecekteki değeri. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  2. Açıkgöz, A. F., & Apak S. (2017). A long-run and broadening credit perspective of the businesses in Turkey: trade credit to bank credit ratio in the short-term. International Balkan and Near Eastern Social Sciences (IBANESS) Conference Series, September 23-24, 2017, Kırklareli, Turkey, Proceedings Book: 152-159.
  3. Açıkgöz, A. F., Apak, S., Apergis, N., & Uzunoğlu, S. (2018). The role of the AFA coefficient as a new criterion in the long-run liaison between corporate liquidity and bank credit: Evidence from Turkey. Journal of Financial Reporting and Accounting, Vol. 16, No. 2: 274-291.
  4. Açıkgöz, A. F. (2023). Türkiye’de İmalat Sektöründe Uzun Dönemde Net İşletme Sermayesi Bileşenlerinin İncelenmesi. Eylül 2023, Platanus, Ankara.
  5. Açıkgöz, A. F. (2024) Net İşletme Sermayesinin İzlenmesinde İstikrarlı Bir Oransal Ölçüt Arayışı, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi (The Journal of Academic Social Sciences-ASOS Journal), Vol. 154: 108-123.
  6. Akgüç, Ö. (2005). Mali Tablolar Analizi, Genişletilmiş ve Gözden Geçirilmiş Onbirinci Baskı, Avcıol Basım Yayın, Arayış, İstanbul.
  7. Akgüç, Ö. (2010). Kredi Taleplerinin Değerlendirilmesi, 8. Baskı (Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş Sekizinci Bası), Arayış Basım ve Yayıncılık, İstanbul.
  8. Akgün, A. İ. (2020). Financial Statement Analysis. Eylül 2020, Ekin, Bursa.
  9. Akgün, A. İ. (2021). Working Capital Management. Ocak 2021, Ekin Yayınevi, Bursa.
  10. Aksoy, A., & Tanrıöven, C. (2007). Sermaye Piyasası: Yatırım Araçları ve Analizi, Üçüncü Baskı, Gazi Kitabevi, Ankara.
  11. Altman, E. I. (1968). Financial ratios, discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy. The Journal of Finance, 23(4): 589-609.
  12. Apak, S., & Demirel, E. (2010). Finansal Yönetim, Finansal Tablolar Analizi ve Yatırım Yönetimi, Ocak 2010, Papatya, İstanbul.
  13. Apak, S., Açıkgöz, A. F., Erbay, E. R., & Tuncer, G. (2016). Cash vs. net working capital as strategic tools for the long-term relation between bank credits and liquidity: Inequalities in Turkey, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 235(2016): 648-655.
  14. Apak, S., Açıkgöz, A. F., & Demirkol, C. (2021). Türkiye’de İmalat Sektörünün Seçilmiş Risklerinin Uzun Dönem Dinamikleri, İktisadi Araştırmalar Vakfı Yıllık, Cilt 2021, Sayı: 33: 62-68.
  15. Beaver, W. H. (1966). Financial ratios as predictors of failure. Journal of Accounting Research, 4: 71-111.
  16. Brealey, R. A., Myers, S. C., & Mareus, A. J. (2007). İşletme Finansının Temelleri. Çevirenler: Bozkurt, Ü., Arıkan, T., Doğukanlı, H., 5. Basım, Nisan 2007, Mc Graw Hill – Literatür Ortak Yayını, İstanbul.
  17. Brigham, E. F. (1996). Finansal Yönetimin Temelleri. Cilt 1. Çevirenler: Akmut, Ö., Sarıaslan, H., Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Yayınları: 206, Ankara.
  18. Ceylan, A., & Korkmaz, T. (2008). İşletmelerde Finansal Yönetim, Gözden Geçirilmiş 10. Basım, Ekin, Bursa.
  19. Chen, K. H., & Shimerda, T. A. (1981). An Empirical Analysis of Useful Financial Ratios. Financial Management, 10(1), 51–60.
  20. Coyle, B. (2000). Cash Flow Forecasting and Liquidity, Glenlake Publishing Company Ltd, Chicago, London, New Delhi, AMACOM, American Management Association (AMA), New York, The Chartered Institute of Bankers.
  21. Çam, S. (2008). İşletmelerde Bütçe Yönetimi: Basel-II ve Turquality Uyumlu, Genişletilmiş 2. Baskı, Hayat Yayınları: 229, Yönetim Dizisi: 65, Hayat Yayıncılık, İstanbul.
  22. Çil Yavuz, N. (2018). Finansal Ekonometri. Der Yayınları, İstanbul.
  23. Enders, W. (1995). Applied Econometric Time Series. John Wiley & Son, Inc. USA.
  24. Gökçen, G. (2009). Genel Muhasebe, İlkeler ve Tekdüzen Hesap Planı Uygulamaları. 2. Baskı, Eylül 2009, Beta, İstanbul.
  25. Gürsoy, C. T. (2007). Finansal Yönetim İlkeleri. Doğuş Üniversitesi Yayınları, 1. Baskı: Ekim 2006, İstanbul.
  26. Karapınar, A., & Ayıkoğlu Zaif, F. (2012). Finansal Analiz: Uluslararası Finansal Raporlama Standartları ile Uyumlu, Gözden Geçirilmiş 2. Baskı, Gazi Kitabevi, Ankara.
  27. Kaya, M. (2021). Finansal Zaman Serisi Analizi Finansçılar için Temel Yaklaşımlar (Editörler: Çelik, İ. ve Bozkuş Kahyaoğlu, S.) içinde Bölüm: Finansal Zaman Serilerinin Temel Özellikleri. Gazi Kitabevi, Ankara.
  28. Okka, O. (2009). Analitik Finansal Yönetim (Teori ve Problemler). Finans Serisi A5, 1. Basım, Mayıs 2009, Nobel Yayın No: 839, Nobel, Ankara-İstanbul.
  29. Özerol, H. (2009). Finansçı Olmayanlar için Finans, İş ve Yönetim Serisi: 13, 9. Basım, Elma Yayınevi, İstanbul.
  30. Rao, R. K. S. (1989). Fundamentals of Financial Management. Business & Economics, Maxwell MacMillan International Editions, MacMillan Publishing Company New York, Collier MacMillan Publishers, London.
  31. Sclove, S. L. (2013). A Course on Statistics for Finance. CRC Press, Taylor & Francis Group, A Chapman Hall Book, London.
  32. Shim, J. K., & Siegel, J. G. (1984). Schaum’s Outline of Theory and Problems of Managerial Accounting, Schaum’s Outline Series, McGraw – Hill Inc., New York.
  33. Shim, J. K., & Siegel, J. G. (1988). Theory and Problems of Financial Management. Second Edition. Schaum’s Online Series, McGrawHill, New York.
  34. Shulman, J. M., & Cox, R. A. K. (1985). An Integrative Approach to Working Capital Management. Journal of Cash Management, Nov./Dec. 5(6): 64-67.
  35. Sivaslıgil, A. C. (2003). Sosyal Bilimciler için Araştırma Teknikleri ve Temel İstatistik Bilgileri. Bilkar Bilge Karınca, İzmir.
  36. Smith, K. V. (1973). State of the Art of Working Capital Management. Financial Management, 2(3), 50–55.
  37. Şamiloğlu, F., & Akgün, A. İ. (2010). Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Finansal Tablolar Analizi. Ekin, Bursa.
  38. TCMB (2025). Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Reel Sektör İstatistikleri, 2009-2023, Tüm İşletmeler, www.tcmb.gov.tr, Erişim Tarihi: 06.08.2025.
  39. Uluyol, O. (2011). Finansal Yönetim Boyutuyla Türkiye’de Girişimcilik, Yayın Nu: 62, Meslek Yüksek Okulu Nu: 4, Nobel, Ankara.
  40. Weinraub, H. J., & Visscher, S. (1998). Industry practice relating to aggressive conservative working capital policies. Journal of Financial and Strategic Decisions. Fall 11(2): 11-18.