Dergiler / Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature / 2026 / Cilt: 2 Sayı: 1

DASİTÂN-İ AHMED HARÂMÎ MESNEVİSİ ÜZERİNE İNCELEMELER -1-

Sayfa
301–310
Yayın Tarihi
2016-02-16
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu eser ile ilgili hem Türkiye’de hem de Azerbaycan’da bazı çalışmalar yapılmış, hatta metnin tamamı neşredilmesine rağmen, şimdiye kadar ki tüm yayınlarda bu mesnevinin dil hususiyetleri ele alınıp incelenmemiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:DASİTÂN-İ AHMED HARÂMÎ MESNEVİSİ ÜZERİNE İNCELEMELER -1- Özet 13. yüzyılda ilk eserlerini vermeye başlayan Oğuz Türkçesi, doğuda Azerbaycan Türkçesi ve Türkmen Türkçesi, batıda ise Eski Anadolu Türkçesi, Osmanlı Türkçesi ve Türkiye Türkçesi olarak gelişimini sürdürmüştür. 13. yüzyılın sonları ile 14. yüzyılın başlarında yazıldığı tahmin edilen ve müellifi bilinmeyen, Dasitân-i Ahmed Harâmî mesnevisi hem Eski Anadolu Türkçesinin hem de Azerbaycan Türkçesinin dil özelliklerini göstermesi bakımından dikkate değerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Eser 816 beyitten ibaret olup aruzun mefâîlün, mefâîlün, feûlün kalıbıyla yazılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu eser ile ilgili hem Türkiye’de hem de Azerbaycan’da bazı çalışmalar yapılmış, hatta metnin tamamı neşredilmesine rağmen, şimdiye kadar ki tüm yayınlarda bu mesnevinin dil hususiyetleri ele alınıp incelenmemiştir.
🔬Tür:Makale
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dâstân-ı Ahmed Harâmî · mesnevi · Old Anatolian Turkish

Özet

DASİTÂN-İ AHMED HARÂMÎ MESNEVİSİ ÜZERİNE İNCELEMELER -1- Özet 13. yüzyılda ilk eserlerini vermeye başlayan Oğuz Türkçesi, doğuda Azerbaycan Türkçesi ve Türkmen Türkçesi, batıda ise Eski Anadolu Türkçesi, Osmanlı Türkçesi ve Türkiye Türkçesi olarak gelişimini sürdürmüştür. 13. yüzyılın sonları ile 14. yüzyılın başlarında yazıldığı tahmin edilen ve müellifi bilinmeyen, Dasitân-i Ahmed Harâmî mesnevisi hem Eski Anadolu Türkçesinin hem de Azerbaycan Türkçesinin dil özelliklerini göstermesi bakımından dikkate değerdir. Eser 816 beyitten ibaret olup aruzun mefâîlün, mefâîlün, feûlün kalıbıyla yazılmıştır. Eserde oldukça fazla sayıda aruz hatasının bulunması, bu dönemde Türkçenin aruza henüz tam olarak uydurulamamasının bir sonucudur. Özellikle Azerbaycan sahasında farklı sebeplerden dolayı 13. yüzyıla ait eserlerin elde olmaması nedeniyle, bu mesnevi özellikle Azerbaycan Türkçesi için de oldukça önemlidir. Bu eser ile ilgili hem Türkiye’de hem de Azerbaycan’da bazı çalışmalar yapılmış, hatta metnin tamamı neşredilmesine rağmen, şimdiye kadar ki tüm yayınlarda bu mesnevinin dil hususiyetleri ele alınıp incelenmemiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Küçük, S. (2016). DASİTÂN-İ AHMED HARÂMÎ MESNEVİSİ ÜZERİNE İNCELEMELER -1-. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, Cilt: 2 Sayı: 1, 301–310. https://doi.org/10.20322/lt.85572

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. AŞIQ, Hasan Qaffari, (1990) Tufarqanlı Abbas ile Gülgez Destanı hzl. (2013) Nabi Kobotarian Tebriz- Turuz.
  2. AKAYDIN, Halis (1972). Ahmet Harami Destanı, Tercüman. 1001 Temel eser. İstanbul: Kervan Kitapçılık.
  3. Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti, (2006). Bakü: Şark-Garb matbaası, I-IV ciltler.
  4. Büyük Türkçe Sözlük, http://www.tdk.gov.tr.
  5. FUZÛLÎ Eserleri (2005). 2.C. Bakü: Şark-Garb matbaası.
  6. Gizli İlimler Kütüphanesi, http://www.gizliilimler.tr.
  7. HİKMET, İsmail (١٩٢٨). آذربیجان ادبیاتی تاریخی I. باكو
  8. KAYA, Doğan, “Destan-i Ahmet Harami” http://dogankaya.com pdf.
  9. KÖPRÜLÜZADE, M.F. (1926). Azerbaycan Edebiyatına Ait Tetkikler, Bakü.
  10. مولانا جلال الد ین رومی.( ١٣٨٧) مثنوی معنی. جیلدها ٢-٣ تهران.
  11. MUİN, Muhammed (1963-64). Ferheng-i Farsî, 1-6 C.
  12. Tahran yay. hzl. (2001) İntişarat-ı Emir-i Kebir Yay.
  13. NESİMÎ İ. (2004). Seçilmiş Eserleri, 2.C. Bakü: Lider.
  14. ONAY, (Ahmet) Talat (1946). Dastan-ı Ahmet Harami, İstanbul.
  15. SEFERLİ, Aliyar (2005). Dastani-Əhməd Harami, Bakü: Şark-Garb matbaası.
  16. ŞAİK, Orhan (www.journals.istanbul.edu.tr/iuturkiyat/article/download/./pdf).
  17. ZAKİR, Q. B. (2005). Şeirleri. Bakü: Lider.
  18. لغت نامه دهخدا www.vajehyab.com.
  19. مولانا جلال الد ین رومی.( ١٣٨٧) مثنوی معنی. جیلدها ٢-٣ تهران.
  20. ŞAİK, Orhan (www.journals.istanbul.edu.tr/iuturkiyat/article/download/./pdf).