Dergiler / Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature / 2026 / Cilt: 3 Sayı: 2

15. YÜZYILDA YAZILMIŞ MENSUR BİR AKÂİD-NÂME ÖRNEĞİ: YĖGEN MAHMÛD’UN ENVÂRU’L-KULÛB’Ü

Sibel Murad(AMASYA ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
197–219
Yayın Tarihi
2017-05-26
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Envâru’l-Kulûb, harekeli bir Eski Anadolu Türkçesi metni olma özelliğiyle Eski Anadolu Türkçesinin yazım ve dil hususiyetlerini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Şeyh Bedreddin’in (öl.1420) müritlerinden olan Y ė gen Mahmûd tarafından 15. yüzyılda yazılan Envâru’l-Kulûb, İslamın temel esaslarını anlatan mensur bir akâid-nâmedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Harekeli nesihle 187 varak, 15 satırdan oluşan eserin yazarı Y ė gen Mahmûd hakkında kaynaklarda bir bilgiye rastlanılmamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Envâru’l-Kulûb, harekeli bir Eski Anadolu Türkçesi metni olma özelliğiyle Eski Anadolu Türkçesinin yazım ve dil hususiyetlerini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Envâru’l-Kulûb · Yėgen Mahmûd · Eski Anadolu Türkçesi

Özet

Şeyh Bedreddin’in (öl.1420) müritlerinden olan Y ė gen Mahmûd tarafından 15. yüzyılda yazılan Envâru’l-Kulûb, İslamın temel esaslarını anlatan mensur bir akâid-nâmedir. Eser; “Allah, Kur'ân-ı Kerîm, hurûf-ı mukatta’ât, Hz. Muhammed, iman, namaz, zikir, akıl, nefis ve vesile” olmak üzere on bâbdan oluşur. Her bâb, yazar tarafından ilgili ayetlerin tefsiri yapılarak açıklanmıştır. Harekeli nesihle 187 varak, 15 satırdan oluşan eserin yazarı Y ė gen Mahmûd hakkında kaynaklarda bir bilgiye rastlanılmamıştır. Aynı şekilde eserin telif/istinsah tarihi hakkında da bir bilgi yoktur. Kaynaklarda herhangi bir bilgiye rastlanılmamışsa da yazarın şeyhinin Şeyh Bedreddin (öl.1420) olmasından hareketle eserin 15. yüzyılda yazıldığını söylemek mümkündür. Eser, 14-15. yüzyılların dinî ve siyasî yönüyle öne çıkan şahsiyetlerinden Şeyh Bedreddin’in müritlerinden biri tarafından kaleme alınması ve içeriğinde temel dini konulara yer verilmesi bakımından önemlidir. Envâru’l-Kulûb, harekeli bir Eski Anadolu Türkçesi metni olma özelliğiyle Eski Anadolu Türkçesinin yazım ve dil hususiyetlerini göstermektedir. Bu çalışmadaki amacımız Envâru’l-Kulûb adlı mensur akâid-nâmeyi tanıtmak ve yazıldığı dönemin yazım ve dil özelliklerini örneklerle ortaya koymaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Murad, S. (2017). 15. YÜZYILDA YAZILMIŞ MENSUR BİR AKÂİD-NÂME ÖRNEĞİ: YĖGEN MAHMÛD’UN ENVÂRU’L-KULÛB’Ü. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, Cilt: 3 Sayı: 2, 197–219. https://ajindex.com/articles/1595639

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Açık, Turan, Mücahit Kaçar (2013). Nûr-nâme. İstanbul: Büyüyenay Yayınları.
  2. Dindar, Bilal (1992). “Bedreddin Simâvî”.İslâm Ansiklopedisi. C. 5. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 331-334.
  3. Duman, M. Zeki, M. Altundağ (1998). “Hurûf-ı Mukattaa”. İslâm Ansiklopedisi. C.18. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 401- 408.
  4. Gülsevin, Gürer (2007).Eski Anadolu Türkçesinde Ekler. Ankara: Türk Dil Kurumu Yay.
  5. İlhan, Mevlüt (2016). Kasîde-i Emâlî’nin Türkçe Tercümeleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Rize: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  6. Karaatlı, Recep (1996). Yahya bin El-Hacc Mustafa El-Burusevî, Envâru’l-Kulûb (Metin- Gramatikal İndeks). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  7. Kılavuz, A. Saim (1989). “Akaid”. İslâm Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay.212-216.
  8. Kiremitçi, Ferdi (2012), “Klasik Türk Edebiyatında Öğretici Mensur Eserleri Nazma Aktarma Çalışmaları ve Sâdıkî’nin Manzum Akaid-nâme Örneği”. Turkish Studies-International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 7(1): 1501-1539.
  9. Özcan, Gülsüm (2013). “Seyyidî'nin Fıkh-ı Ekber Tercümesi Olan Manzûme-i Akâid Adlı Eseri ve Muhtevası”. CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi 11 (2): 513-531.
  10. Şahin, Hatice (2003). Eski Anadolu Türkçesi. Ankara: Akçağ Yay.
  11. Yėgen Mahmûd, Envârûl-Kulûb. Milli Kütüphane. No. 06 Hk 4820/1. vr. 1b-188a.