FUZÛLÎ’NİN OSMANLI’YA BAKIŞI

Özet

Fuz ȗ l ȋ , Osmanl ı -Safevi sava ş lar ı n ı n s ü rd üğü bir zamanda ve Ş ii-S ü nni ç at ış malar ı n ı n yo ğ un oldu ğ u bir b ö lgede, Ba ğ dat, Kerbela, Necef y ö resinde ya ş am ış t ı r. Kendisi de Ş ii ’ dir. Bu çatışma ve savaşlara fiilen değilse de kültürel seviyede katılmıştır. Eserlerinden anlaşıldığı üzere bu çatışma ortamından büyük ölçüde etkilenmiştir. Bu etkinin ölçüsünü ve yönünü bir makalemde anlatmıştım. Bu çalışmada, yine divanındaki manzumelerinden ve Şikâyet-nameden hareketle, Fuz ȗ l ȋ ’ nin Osmanlıya nasıl baktığını anlatmağa çalıştık. Kanuni’ye ve Osmanlı yöneticilerine yazdığı övgü manzumelerinde, övgü içerisine yergi gizlediğini fark ettik. Yer yer, alaycı, aşağılayıcı, yerici ifadeler koyduğunu gördük. Bu durumu hem Fuz ȗ l ȋ ’ nin dili kullanmadaki ustalığını gösterdiği hem de bazı tarihi olayları yansıttığı için yazmağa değer bulduk.