Dergiler / Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature / 2019 / Cilt: 5 Sayı: 4

GİRESUN YÖRESİ YAYLA-OBA ADLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Feridun Tekin(GİRESUN ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ)0000-0001-6789-2785
Samet Cantürk(GİRESUN ÜNİVERSİTESİ, REKTÖRLÜK, TÜRK DİLİ BÖLÜMÜ)0000-0002-3321-3438
Sayfa
835–860
Yayın Tarihi
2019-10-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Giresun iline bağlı yayla-oba adları leksik-semantik açıdan ele alınıp bu yer adlarının verilişindeki genel eğilim ve tercihler ortaya çıkarılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ad bilimi; evrensel adıyla “onomastik”, bir kelime türü olan “ad”ı çeşitli yöntemlerle ele alıp inceleyen bir bilim dalıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türkçeye “yer adı bilimi” olarak yerleşmiş olan “toponimi” ise, onomastiğin bir alt dalı olup amacı belirli yöntemlerle yerlerin özel adlarını incelemektir.
💡
Sonuç & Katkı:Giresun iline bağlı yayla-oba adları leksik-semantik açıdan ele alınıp bu yer adlarının verilişindeki genel eğilim ve tercihler ortaya çıkarılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ad Bilimi · Giresun · Yayla-Oba Adları

Özet

Ad bilimi; evrensel adıyla “onomastik”, bir kelime türü olan “ad”ı çeşitli yöntemlerle ele alıp inceleyen bir bilim dalıdır. Türkçeye “yer adı bilimi” olarak yerleşmiş olan “toponimi” ise, onomastiğin bir alt dalı olup amacı belirli yöntemlerle yerlerin özel adlarını incelemektir. Yer adı çalışmaları dillerin zenginliğini göstermek bakımından da önemli bir malzemedir. Yer adları ses, şekil ve söz varlığı bakımlarından Türkçenin zenginliğine katkıda bulunmakta aynı zamanda bu hazineden yararlanılarak dilimizin geçmiş dönemlerine ışık tutulmaktadır. Günümüzde Türkiye Türkçesi ağızlarında bulunan ancak kayıtlara geçmeyen çok sayıda sözcük, deyim ve kalıplaşmış sözlerin olduğu bilinmektedir. Ağızlardaki bu özelliğin yer adlarını da kapsadığı görülür. Birçok yer adında Türkçenin tarihi dönemlerine ya da ağız özelliklerine ait unsurlar bulunmaktadır. Bugün standart Türkçede kullanılmayan ya da sadece ağızlarda var olan bazı sözcükler yer adlarında yaşamaktadır. Yerleşim birimi adlarının değişim halinde olması, yer yer unutulmaya yüz tutan bu adların geç kalmadan tespit edilmesini ve bu alana önem verilmesini gerekli kılmaktadır. Ayrıca yer adlarının milli kültür açısından önemi büyüktür. Yer adlarının toplumların hafızalarından önemli izler taşıdığı da bilinen bir gerçektir. Çalışmamızda Giresun’un yayla ve obalarının yer adları incelenmiştir. Giresun iline bağlı yayla-oba adları leksik-semantik açıdan ele alınıp bu yer adlarının verilişindeki genel eğilim ve tercihler ortaya çıkarılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tekin, F., Cantürk, S. (2019). GİRESUN YÖRESİ YAYLA-OBA ADLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, Cilt: 5 Sayı: 4, 835–860. https://doi.org/10.20322/littera.636053

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Acaroğlu, M. Türker (2006). Balkanlarda Türkçe Yer Adları Kılavuzu. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık.
  2. Aksan, Doğan (2009). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim (3. Cilt). Ankara: TDKY.
  3. Albayrak, Osman (2011). Ordu İlinin Resmi Kaynaklardaki Yer Adları Üzerine İncelemeler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ordu: Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  4. Albayrak, Recep (2004). Toponim Teknikleri ve Kafkasya-Borçalı Yer Adları. Ankara: Berikan Yayınevi.
  5. Aydın, Erhan (2016). Eski Türk Yer Adları, İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayıncılık.
  6. Durna, Murat (2013). Yozgat Yer Adları Üzerine Bir İnceleme. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Niğde: Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  7. Gülbetekin, Murat. (2017). Mekanın Hafızası Yer Adları. Ankara: Hitabevi Yayınları.
  8. Gündüz Önal, Aysun. (2012). Alanya’nın Yer Adları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  9. http://www.mapsharita.com/ayrintili-harita/giresun-ayrintili-haritasi (erişim tarihi: 16.09.2019)
  10. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts
  11. İçişleri Bakanlığı. (1968). Köylerimiz (1 Mart 1968 Gününe Kadar), Ankara: İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü Yayınları.
  12. Sakaoğlu, Saim (2001). Türk Ad Bilimi I Giriş, Ankara: TDKY.
  13. Şahin, İbrahim (2007). “Türkçe Yer Adlarının Yapısı Üzerine”. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 32: 1-14.
  14. Şahin, İbrahim (2011). “Yeradıbilimi Araştırmalarında Mikrotoponiminin Yeri, Önemi ve Araştırma Yöntemi: Tırnak Köyü (İçel / Gülnar) Örneği”. Turkish Studies 6 (1): 1807-1830.
  15. Şahin, İbrahim (2015). “Türkiye Yeradbiliminde Leksik-Semantik Sınıflandırma Meselesi”. Avrasya Terim Dergisi 3 (1): 10-21.
  16. Şahin, İbrahim (2016). Adbilim. 2. Baskı. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
  17. Tekin, Feridun (1998). “Giresun Ağızlarının Anadolu Ağızları İçindeki Yeri”. Giresun Kültür Sempozyumu Bildirileri, 30-31 Mayıs 1998 (s. 267-275). İstanbul: Giresun Belediyesi Kültür Yayınları.
  18. Tekin, Feridun ve Cantürk, Samet (2017). Giresun İli Merkez Yer Adları Üzerine Bir İnceleme”. The Journal of Academic Social Science Studies (JASSS) 60: 97-120.
  19. Tellioğlu, İbrahim (2007). “Doğu Karadeniz Bölgesinin Türk Yurdu Haline Gelmesi Hakkında Bir Değerlendirme”. Turkish Studies 2 (2): 654-664.
  20. Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü, TDK, C. I-VI, Ankara, 2009.
  21. Ünlü, Ekrem (2016). Harşit Vadisi Tarih ve Kültür Yazıları. İstanbul: Arı Sanat Yayınları.
  22. Yıldırım, Kürşad (2015). Doğu Türkistan’ın Yer Adları. İstanbul: Kesit Yayınları.
  23. Yüksel, Ayhan ve Balcı, Sezai (2015). Harşit Nahiyesi Nüfus Defteri. İstanbul: Arı Sanat Yayınları.