Dergiler / Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 2

AHMED FERÎD’İN MANZÛME-İ SE ZEBÂN-I AKÂİD-İ ADÛDÎ ADLI ESERİ (EDİSYON KRİTİK VE ÇEVİRİ)

Zahir Süslü(BATMAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9518-7597
Sayfa
1738–1789
Yayın Tarihi
2022-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İncelemeden sonra eser, Latin harflerine aktarılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Klasik Türk edebiyatı içerisinde tevhid, mevlid, siyer, miraç, naat, akaid, fıkıh gibi dinî konulu birçok manzum eser yazılmıştır. 19. yüzyılda yaşadığı bilinen ancak hayatı hakkında pek bilgi bulunmayan Ahmed Ferîd’in üç dilde yazdığı mesnevisi de dini konuludur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ahmed Ferîd, Adudî’nin akaidini 76’şar beyitlik Arapça, Farsça ve Türkçe beyitlerle anlatmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:İncelemeden sonra eser, Latin harflerine aktarılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ahmed Ferîd · Adudî · manzûme

Özet

Klasik Türk edebiyatı içerisinde tevhid, mevlid, siyer, miraç, naat, akaid, fıkıh gibi dinî konulu birçok manzum eser yazılmıştır. 19. yüzyılda yaşadığı bilinen ancak hayatı hakkında pek bilgi bulunmayan Ahmed Ferîd’in üç dilde yazdığı mesnevisi de dini konuludur. Ahmed Ferîd, Adudüddin el-Îcî’nin “el-Akâidü’l-Adudiyye” isimli eserini manzum formata soktuktan sonra Farsça ve Türkçeye manzum formatta tercüme etmiştir. Şair, Adudî’nin eseri haricinde Celâlüddîn Muhammed ed-Devvânî’nin “Şerhu’l-Akaidi’l-Adudiyye”si ile Mehmet Fevzi Efendi’nin “el-Cemâlü’d-Deyyânî ale’l-Celâli’d-Devvânî” isimli eserlerinden de faydalanmıştır. Eser dönemin Şeyhülislamı Sadeddin Efendi’ye ithaf edilmiştir. Eserin üç dilde yazılmış olması, klasik dönem edebiyatı açısından son derece önemlidir. Ahmed Ferîd, Adudî’nin akaidini 76’şar beyitlik Arapça, Farsça ve Türkçe beyitlerle anlatmıştır. Eserin sonuna 25 beyitten oluşan Türkçe-Farsça sözlük eklemiştir. Akaid eseri yazan her şair gibi bu geleneği devam ettiren Ahmed Ferîd de, eserini sanat kaygısında uzak tamamen didaktik bir amaçla yazmıştır. Bu makale, Ahmed Ferîd adına Çorum İl Halk Kütüphanesi 19 Hk 1084/2 arşiv numarada kayıtlı bir akaid manzumesinin incelemesidir. Çalışmaya öncelikle, akaid ilmi ve klasik Türk edebiyatı döneminde yazılmış manzum akaid eserleri hakkında bilgi verilerek başlanmıştır. Sonrasında sırasıyla; eserin tercüme edildiği kaynak ve müellifi, incelenen eserin müellifi, eserin nüshaları, eserin yazılış tarihi ve sebebi, eserin şekil özellikleri ve muhtevası gibi konulara değinilmiştir. İncelemeden sonra eser, Latin harflerine aktarılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Süslü, Z., Şimşek, Ş. (2022). AHMED FERÎD’İN MANZÛME-İ SE ZEBÂN-I AKÂİD-İ ADÛDÎ ADLI ESERİ (EDİSYON KRİTİK VE ÇEVİRİ). Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, Cilt: 8 Sayı: 2, 1738–1789. https://doi.org/10.20322/littera.893436

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Akçay, Ali İhsan (2011). Türk Edebiyatında Manzum Akâidnâmeler: İnceleme-Metin. Doktora Tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi.
  2. Anay, Harun (1994). “Devvânî”. İslam Ansiklopedisi. C. 9. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 257-262.
  3. Devellioğlu, Ferit (2005). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara: Aydın Kitabevi.
  4. Erdoğan, Mustafa (2013). Fıkıh ve Hukuk Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Ensar Yayınları.
  5. Erdoğan, Mehtap (2014). “Ferdî, Ahmed Ferîd Efendi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ferdi-ahmed-ferid-efendi. [erişim tarihi: 21.11.2020]
  6. Görgün, Tahsin (2000). “Îcî, Adudüddin”. İslam Ansiklopedisi. C. 21. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 410-414.
  7. Kılavuz, Ahmet Saim (1989). “Akaid”. İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 212-216.
  8. Koca, Muhammet Ali (2016). “el-Akâ’idü’n-Nesefiyye ve el-Akâ’idü’l-Adudiyye Örneğinde Osmanlı’da Akaid Risaleleri: Problemler, Özellikler ve Literatür”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 14(28): 41-97.
  9. Mecek, Süleyman (2010). Reyyî’nin Kitâb-ı Rûşenî isimli Manzum Ferâizi (İnceleme-Metin). Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi
  10. Uzun, Mustafa İsmet (1995). “Fevzi Efendi Edirne Müftüsü”. İslam Ansiklopedisi. C. 12. 506-509). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 506-509.
  11. Yavuz, Yusuf Şevki (1989). “el-Akâidü’l-Adudiyye”. İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 2016.
  12. Çorum İl Halk Kütüphanesi, 19 Hk 1084/2 arşiv numara, s. 2-19.
  13. Görgün, Tahsin (2000). “Îcî, Adudüddin”. İslam Ansiklopedisi. C. 21. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 410-414.