Dergiler / Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature / 2022 / Cilt: 8 Sayı: 4

KİTÂB-I GÜZÎDE’DE GEÇEN DİN VE İNANÇLA İLGİLİ SÖZ VARLIĞI ÜZERİNE

Sayfa
1137–1148
Yayın Tarihi
2022-10-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Eser içerisindeki inançla ilgili olan sözcükler tarama yöntemiyle tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kitâb-ı Güzîde Eski Anadolu Türkçesi ile yazılmış dinî içerikli kitaplardan biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Eser hem Doğu Türkçesinin hem de Batı Türkçesinin dil özelliklerini taşıdığı için karışık dilli eserler içerisinde değerlendirilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Eser içerisindeki inançla ilgili olan sözcükler tarama yöntemiyle tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kitâb-ı Güzîde · Karışık Dilli Eserler · Din ve İnanç.

Özet

Kitâb-ı Güzîde Eski Anadolu Türkçesi ile yazılmış dinî içerikli kitaplardan biridir. Ebû Nasr bin Tahir bin Muhammed es-Serahsî tarafından olga-bolga diliyle kaleme alınmıştır. Olga-bolga dili, hem Doğu Türkçesinin hem de Batı Türkçesinin dil özelliklerini temsil eden bir dildir. Karışık dilli olarak adlandırılan eserler bu dil ile verilmiştir. Eserin yazarı hakkında yeterince bilgi bulunmamaktadır. Kitâb-ı Güzîde 14. Yüzyılda Anadolu Türkçesine aktarılmıştır. Dinî bilgilere ve öğütlere çokça yer verildiği için Arapça ve Farsça sözcüklere rastlamak mümkündür. Eser hem Doğu Türkçesinin hem de Batı Türkçesinin dil özelliklerini taşıdığı için karışık dilli eserler içerisinde değerlendirilmektedir. Eserin farklı adlarla tanınan nüshaları bulunmaktadır. Türkler tarih boyunca farklı dinleri benimsemişlerdir. İslamiyet’i kabul etmeleriyle birlikte hem sosyal hem de kültürel açıdan birtakım değişiklikler yaşamışlardır. Bu değişim doğal olarak dile de yansımıştır. Karışık dilli eserlerden biri olan Kitâb-ı Güzîde adlı eser ise din ve inanç bakımından zengin bir söz varlığına sahiptir. Eser, Batı Türkçesine doğru yönelişin izlerini taşımakla birlikte aynı zamanda din değişikliğinin dile yansımasının da örneğini teşkil etmektedir. Çalışma oluşturulurken Serhat Küçük’ün “Kitâb-ı Güzîde Akâidü’l-İslâm” adlı eseri esas alınmıştır. Eser içerisindeki inançla ilgili olan sözcükler tarama yöntemiyle tespit edilmiştir. Belirlenen sözcüklerle ilgili açıklamalara yer verilmiş ve sözcüklerin metin içerisinde geçtiği yerlere dair örnek cümleler metin numaraları ile verilmiştir. Çalışma metne dayalı olduğu için bir inceleme niteliği taşımakta olup ulaşılan veriler sonucunda değerlendirmeler yapılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Türk, O., Koç, F. (2022). KİTÂB-I GÜZÎDE’DE GEÇEN DİN VE İNANÇLA İLGİLİ SÖZ VARLIĞI ÜZERİNE. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, Cilt: 8 Sayı: 4, 1137–1148. https://doi.org/10.20322/littera.1122966

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Caferoğlu, Ahmet (1993). Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü. İstanbul: Enderun Kitabevi.
  2. Clauson, Sir Gerard (1972). An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-CenturyTurkish. Press: Oxford University.
  3. Gürsoy, Naskali Muvaffak & Duranlı, Emine (1999). Altayca-Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  4. Koç, Fatma (2020). “Karışık Dilli Eserlerin Fonetik Özellikleri Üzerine Bir Değerlendirme”. Millî Kültür Araştırmaları Dergisi, 4 (1): 55-68.
  5. Koç, Fatma (2020). “Kitâb-ı Güzîde’de Geçen Birleşik Fiiller Üzerine Bir Değerlendirme”. Diyalektolog Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi, 24: 263-281.
  6. Küçük, Serhat (2014). Kitâb-ı Güzîde. İstanbul: Kesit Yayınları.