Dergiler / Dicle Tıp Dergisi / 2020 / Cilt: 47 - Sayı: 2

Erişkin Tip Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’nda Kronotip ve Klinik Özellikler

Chronotype and Clinical Features in Adult Attention Deficit and Hyperactivity Disorder

Sayfa
312–323
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: DEHB’nin psikiyatri polikliniğine ilk kez başvuran olgularda görülme sıklığı %18.3 bulunmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) çocukluk yıllarında başlayıp, ergenlik ve yetişkinlik döneminde de devam eden bir nörogelişimsel bozukluktur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Biyolojik ve davranışsal yönden bireyler sabahçılık ve akşamcılık şeklinde farklı kronotiplere sahiptirler.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: DEHB’nin psikiyatri polikliniğine ilk kez başvuran olgularda görülme sıklığı %18.3 bulunmuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Amaç: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) çocukluk yıllarında başlayıp, ergenlik ve yetişkinlik döneminde de devam eden bir nörogelişimsel bozukluktur. Biyolojik ve davranışsal yönden bireyler sabahçılık ve akşamcılık şeklinde farklı kronotiplere sahiptirler. Psikiyatrik bozuklukların kronotip farklılıklarıyla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada DEHB’de kronotip ve klinik özelliklerin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntemler: Bu çalışma Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde yürütmüş ve kesitsel desene sahiptir. Polikliniğe ilk kez başvuran 180 olgu ve psikiyatrik öyküsü olmayan 33 sağlıklı gönüllü çalışmaya dahil edilmiştir. DEHB belirtilerini taramak ve klinik görüşmeye alınacak olguları belirlemek amacıyla Erişkin DEHB Kendi Bildirim Ölçeği ve Erişkin DEHB Tanı ve Değerlendirme Envanteri kullanılmıştır. Klinik görüşmeye alınan olgulara Erişkinlerde DEHB için Tanısal Görüşme, Sabahçılık Akşamcılık Anketi, DSM-IV Eksen I Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-I) uygulanmıştır. Bütün olgularda DSM-5 ölçütleri baz alınarak değerlendirme yapılmıştır. Bulgular: DEHB’nin psikiyatri polikliniğine ilk kez başvuran olgularda görülme sıklığı %18.3 bulunmuştur. DEHB tanılı olgularda akşamcılık görülme oranı klinik popülasyona ve kontrol grubuna göre anlamlı oranda yüksek bulunmuştur. Ayrıca DEHB tanılı olgularda erkek cinsiyet ve madde kullanım oranı klinik popülasyona göre anlamlı oranda yüksek bulunmuştur. Sonuç: DEHB, erişkin psikiyatri polikliniklerinde genel popülasyona göre daha sık görülmektedir. Bu bozukluğa sahip bireylerin biyolojik ve davranışsal ritimlerdeki farklılıklar ve eşlik eden komorbid psikiyatrik tanılar açısından da sorgulanması gerekmektedir. DEHB’nin kronobiyolojik yönü ile ilgili daha fazla sayıda çalışma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract

Objective: Attention-Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD)is a neurodevelopmental disorder that begins in childhood and continues in adolescence and adulthood. People have different chronotypes in the form of morningness and eveningness from a biological and behavioral point of view. Psychiatric disorders are associated with chronotype differences. In this study, chronotype and clinical features of ADHD were investigated. Method: This cross-sectional study was conducted at Çukurova University School of Medicine. One hundred eighty patients admitted to our outpatient clinic for the first time, and 33 healthy volunteers with no psychiatric history were included in the study. Adult ADHD Self-Report Scale and Adult ADHD Diagnosis and Evaluation Inventory were used to screen for the symptoms of ADHD and to determine the cases to be taken for clinical interview. Diagnostic Interview for ADHD in Adults, Morningness-Eveningness Scale, and Structured Clinical Interview for DSM-IV Axis I Disorders (SCID-I) were applied to the patients who underwent clinical interview. The participants were assessed according to DSM-5 diagnostic criteria. Results: The incidence of ADHD was 18.3% in patients admitted to psychiatric outpatient clinics for the first time. The incidence of eveningness was significantly higher in patients with ADHD compared to the clinical population and control group. Besides, male sex and substance use rates were significantly higher in patients diagnosed with ADHD compared to the clinical population. Conclusion: ADHD is more common in adult psychiatric outpatient clinics than in the general population. Individuals with this disorder also need to be questioned in terms of differences in biological and behavioral rhythms and accompanying comorbid psychiatric diagnoses. More studies are needed on the chronobiological aspect of ADHD.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

COŞKUN, F., TAMAM, L., DEMİRKOL, M. E. (2020). Erişkin Tip Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’nda Kronotip ve Klinik Özellikler. Dicle Tıp Dergisi, Cilt: 47 - Sayı: 2, 312–323. https://ajindex.com/articles/159503

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Tufan AE, Yaluğ İ. Erişkinlerde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu: Türkiye verilerine dayalı bir gözden geçirme. Anadolu Psikiyatr Derg. 2010; 11: 351–9
  2. Kessler RC, Adler L, Barkley R, et al. The prevalence and correlates of adult ADHD in the United States: results from the National Comorbidity Survey Replication. Am J Psychiatry. 2006; 163: 716–23
  3. Tuğlu C, Şahin ÖÖ. Erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu: Nörobiyoloji, tanı sorunları ve klinik özellikler. Psikiyatr güncel yaklaşımlar. 2010; 2: 75–116
  4. Wasserstein J. Diagnostic issues for adolescents and adults with ADHD. J Clin Psychol. 2005; 61: 535–47
  5. Adler LA, Spencer T, Stein MA, Newcorn JH. Best practices in adult ADHD: Epidemiology, impairments and differential diagnosis. CNS Spectr. 2008; 13(Suppl 15): 4
  6. Selvi Y, Beşiroğlu L, Aydın A. Kronobiyoloji ve duygudurum bozuklukları. Psikiyatr Güncel Yaklaşımlar. 2011; 3: 368–86
  7. Adan A, Lachica J, Caci H, Natale V. Circadian typology and temperament and character personality dimensions. Chronobiol Int. 2010; 27: 181–93
  8. Emens JS, Yuhas K, Rough J, Kochar N, Peters D, Lewy AJ. Phase angle of entrainment in morning‐and evening‐types under naturalistic conditions. Chronobiol Int. 2009; 26: 474–93
  9. Selvi Y, Smolensky MH, Boysan M, et al. Role of patient chronotype on circadian pattern of myocardial infarction: a pilot study. Chronobiol Int. 2011; 28: 371–7
  10. Hasler BP, Allen JJB, Sbarra DA, Bootzin RR, Bernert RA. Morningness–eveningness and depression: Preliminary evidence for the role of the behavioral activation system and positive affect. Psychiatry Res. 2010; 176: 166–73
  11. Doğan S, Öncü B, Varol Saraçoğlu G, Küçükgöncü S. Erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu kendi bildirim ölçeği (ASRS-v1. 1): Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliği. Anadolu Psikiyatr Derg. 2009; 10: 77–87
  12. Turgay IV A. DSM-IV’e Dayalı Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanı ve Değerlendirme Envanteri, Toronto, İntegratif Ter Enstitüsü, 1995
  13. Horne JA, Östberg O. A self-assessment questionnaire to determine morningnesseveningness in human circadian rhythms. Int J Chronobiol. 1976; 4: 97-110
  14. Corapcioglu A, Aydemir O, Yildiz M, Esen A, Koroglu E. Structured Clinical Interview for DSM-IV (SCID-I) Turkce Formu, Ankara: Hekimler Yayın Birliği, 1999
  15. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-IV-TR), Washington DC: American Psychiatric Publishin