Dergiler / Sanat Tarihi Dergisi / 2015 / Cilt: 24 - Sayı: 1

Osmanlı İmaretlerinin (Aşevleri) Tipolojisi Üzerine Bir Deneme

An Essay on the Typology of Ottoman Imarets (Soup Kitchen)

Sayfa
23–51
Yayın Tarihi
2016-03-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda öncelikle arşiv çalışmaları yapılmış ve günümüze ulaşabilen 29 imaret tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı mimarisinin başlangıcından XX. yüzyıl başlarına kadar geçen süre içerisinde inşa edilen imaretlerin sayısı oldukça fazladır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda öncelikle arşiv çalışmaları yapılmış ve günümüze ulaşabilen 29 imaret tespit edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Tek tek ele alınan yapılar plan ve mimari özellikleri ile Anadolu’da ve Anadolu dışındaki benzer imaretlerle karşılaştırmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı · Külliye · İmaret

Özet

Osmanlı mimarisinin başlangıcından XX. yüzyıl başlarına kadar geçen süre içerisinde inşa edilen imaretlerin sayısı oldukça fazladır. Ancak bir çoğu günümüze ulaşamamıştır. Hiçbiri tek başına inşa edilmeyip bir külliye programı dahilinde yer alan bu yapılar, Osmanlı’nın kolonizasyon ve yerleşim politikalarının önemli bir parçası olmuştur. Klasik dönemde ise başta İstanbul olmak üzere şehir külliyeleri ile hac ve ticaret yolları üzerindeki menzil külliyelerinde imaretlere rastlamak mümkündür. Bu çalışmada, Anadolu'daki imaretlerin bir bütün olarak ele alınması ve plan şemalarından yola çıkılarak bir tipoloji oluşturulması hedeflenmiştir. Bu bağlamda öncelikle arşiv çalışmaları yapılmış ve günümüze ulaşabilen 29 imaret tespit edilmiştir. Tek tek ele alınan yapılar plan ve mimari özellikleri ile Anadolu’da ve Anadolu dışındaki benzer imaretlerle karşılaştırmıştır.

Abstract

There are a great number of imarets built since the beginning of the Ottoman architecture well into the early 20th century. However, most of these structures have not survived till present. These structures, none of which have been constructed in isolation but included in a complex program, have been an important part of the ottoman colonization and settlement policies. During the classical period however, it is possible to come across imarets foremost in the city complex of Istanbul as well as at halting places on trade routes and the pilgrimage route. In this study, the aim is to take up the imarets in Anatolia as a whole and to generate a typology from layout schemes. In this context, an initial archive study has been conducted, whereby 29 surviving imarets have been determined. It is presented the plans and architectural features of each Imarets alongside comparisons with similar type buildings inside and outside of Anatolia

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜRBIYIK, C. (2016). Osmanlı İmaretlerinin (Aşevleri) Tipolojisi Üzerine Bir Deneme. Sanat Tarihi Dergisi, Cilt: 24 - Sayı: 1, 23–51. https://ajindex.com/articles/15896

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (35)

  1. Akgündüz, A., Öztürk, S. ve Baş,Y. (2005),
  2. Üç Devirde Bir Mabed Ayasofya, İstanbul. Aktuğ, İ, (1993), Nevşehir Damat İbrahim Paşa Külliyesi, Ankara.
  3. Ayverdi, E. H (1972), Osmanlı Mimarisinde Çelebi ve II. Sultan Murad Devri 806-855 (1403-1451),
  4. İstanbul.
  5. Ayverdi, E. H. (1989), Osmanlı Mimarisinin İlk Devri 630-805 (1230-1402),
  6. İstanbul Ayverdi, E. H. (1989a), Osmanlı Mimarisinde Fatih Devri 855-886/1451-1481,
  7. III, İstanbul 1989.
  8. Barkan, Ö. L. (1963), “Osmanlı İmparatorluğu’nda İmaret Sitelerinin Kuruluş ve İşleyiş Tarzına Ait Araştırmalar”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası XXIII/1-2, 239-296,
  9. İstanbul.
  10. Çakmak, Ş. (2009), “Gölmarmara Halime Hatun İmareti Restitüsyon ve Restorasyon Önerileri”, Sanat Tarihi Dergisi, XVIII/I, 25-49, İzmir. Çobanoğlu,A.V.(1989), “Sultan Ahmet Külliyesi İmaret Yapıları”, Sanat Tarihi Araştırmaları Dergisi, C. 2, S. 6, 3-10,
  11. İstanbul.
  12. Ergin, O. N.(1939),
  13. Türk Şehirlerinde İmaret Sistemi, İstanbul.
  14. Ergin, O. N. (1945),
  15. Fatih İmareti Vakfiyesi, İstanbul.
  16. Eyice, S. (1973), “Sincanlı’da Sinan Paşa İmareti”, Vakıflar Dergisi X, 303-36,
  17. Ankara.
  18. Faroqhi, S. (2008), “16. ve 17. Yüzyılda Anadolu İmaretlerinde Ziyafet Yemekleri”, A. Bilgin-Ö. Samancı (Ed.), Türk Mutfağı, 115-123,
  19. Ankara.
  20. Hızlı, M. (2001), “Bursa’da Selatin İmaretleri”, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C. 10, S. 1, Bursa. Huart, C. I. (1977), “İmaret”, İslam Ansiklopedisi, C. 5, 985, İstanbul.
  21. Inalcık, H. (1991), “Matbakh: In Ottoman Turkey”, Encyclopaedia of Islam, 2nd ed., vol 6, 809-813,
  22. Leiden. Kazancıgil, R. (1991),
  23. Edirne İmaretleri, İstanbul.
  24. Kazıcı, Z. (1999), “Osmanlı Devleti’nde İmaret”, Osmanlı Ansiklopedisi, C. V, 44-48,
  25. Ankara.
  26. Müderrisoğlu, F. (1993), 16. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nda İnşa Edilen Menzil Külliyeleri, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  27. Nefçi, A. (1996), “Nuruosmaniye Külliyesi’nin Yazıları”, Sanat Tarihi Defterleri 1, 7-34,
  28. İstanbul Pakalın, M. Z. (1971), “İmaret”, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, C. 2, 61-62,
  29. İstanbul.
  30. Reyhanlı, T, (1975), “Osmanlı Mimarisinde İmaret: Külliye üzerine Notlar” Türk Kültürü Araştırmaları XV/1-2, 121-41,
  31. Ankara.
  32. Reyhanlı, T. (1978), “Bursa Yenişehir’inde Koca Sinan Paşa Camii ve İmareti”, Edebiyat Fakültesi Araştırma Dergisi, S.9, 373-396, Ankara. Sâmi, Ş, (1317), Kamus-i Türkî, 950, İstanbul.
  33. Singer, A. (2002), “İmarethaneler”, H. C. Güzel (Ed.), Türkler, C. 10, 483-90,
  34. Ankara.
  35. Singer, A.(2004), Osmanlı'da Hayırse