KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2025 / Cilt: 29 Sayı: 2

Ekonomik Politika Belirsizliğinin Türkiye’de Borsa ve Döviz Kuru Üzerindeki Etkileri

The Impact of Economic Policy Uncertainty on Stock Market and Exchange Rate in Turkey

Halil İbrahim Keskin(ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0839-609X
Sayfa
98–111
Yayın Tarihi
2025-12-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Analiz sonuçları, EPU ile hem BIST100 hem de DOLAR değişkeni arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Türkiye’de ekonomik politika belirsizliği endeksinin (EPU), döviz kuru (USD/TL) ve Borsa İstanbul 100 (BIST100) endeksi üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. 2006:01 – 2024:12 dönemine ait aylık veriler kullanılarak, Otoregresif Gecikmesi Dağıtılmış (ARDL) yöntemiyle araştırılan ilişki için DOLAR ve BIST100 olmak üzere iki ayrı model için analizler gerçekleştirilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Analiz sonuçları, EPU ile hem BIST100 hem de DOLAR değişkeni arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunduğunu göstermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, yatırımcıların belirsizlik dönemlerinde riskten kaçınma davranışı sergilediğini ve bunun özellikle borsa üzerinde doğrudan ve hızlı etkiler yarattığını; döviz kurunda ise etkinin daha çok uzun vadede ortaya çıktığını göstermektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2006 Verileri
⚙️Değişkenler:Ekonomik Politika Belirsizliği · ARDL · BIST100

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de ekonomik politika belirsizliği endeksinin (EPU), döviz kuru (USD/TL) ve Borsa İstanbul 100 (BIST100) endeksi üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. 2006:01 – 2024:12 dönemine ait aylık veriler kullanılarak, Otoregresif Gecikmesi Dağıtılmış (ARDL) yöntemiyle araştırılan ilişki için DOLAR ve BIST100 olmak üzere iki ayrı model için analizler gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, EPU ile hem BIST100 hem de DOLAR değişkeni arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunduğunu göstermektedir. Ancak uzun dönem katsayı tahminleri, belirsizliğin hisse senedi piyasası üzerinde negatif, döviz kuru üzerinde ise pozitif yönlü baskı oluşturduğunu ortaya koysa da bu etkiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Kısa dönem dinamikleri incelendiğinde ise, EPU ile BIST100 arasında negatif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu bulgu, belirsizlik artışlarının hisse senedi piyasasında kısa vadeli değer kayıplarına yol açtığını göstermektedir. Döviz kuru açısından ise kısa dönemde anlamlı bir ilişki bulunmamış, kur hareketlerinin daha çok alternatif faktörlerden etkilenebileceği ortaya konulmuştur. Çalışma, Türkiye’de ekonomik belirsizlik ile finansal varlıklar arasındaki etkileşimi hem hisse senedi piyasası hem de döviz kuru üzerinden analiz ederek literatüre katkı sunmaktadır. Bulgular, yatırımcıların belirsizlik dönemlerinde riskten kaçınma davranışı sergilediğini ve bunun özellikle borsa üzerinde doğrudan ve hızlı etkiler yarattığını; döviz kurunda ise etkinin daha çok uzun vadede ortaya çıktığını göstermektedir.

Abstract

This study aims to analyze the effects of the Economic Policy Uncertainty Index (EPU) on the exchange rate (USD/TRY) and the Borsa Istanbul 100 Index (BIST100) in Turkey. Using monthly data from January 2006 to December 2024, the relationship was examined through the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) method, with separate models for USD/TRY and BIST100. The results indicate a cointegration relationship between EPU and both BIST100 and USD/TRY. However, long-term coefficient estimates show that while uncertainty exerts a negative pressure on the stock market and a positive one on the exchange rate, these effects are not statistically significant. In the short run, a significant negative relationship between EPU and BIST100 was found, indicating that increased uncertainty leads to short-term losses in the stock market. No significant relationship was found for the exchange rate, suggesting that currency movements are influenced more by other factors. The study contributes to the literature by analyzing the interaction between economic uncertainty and financial assets through both the stock market and exchange rate. Findings show that investors tend to avoid risk during periods of uncertainty, with more immediate effects on the stock market and delayed effects on the exchange rate.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Keskin, H. İ. (2025). Ekonomik Politika Belirsizliğinin Türkiye’de Borsa ve Döviz Kuru Üzerindeki Etkileri. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 29 Sayı: 2, 98–111. https://doi.org/10.51945/cuiibfd.1834033

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Ahmed, M. Y., & Sarkodie, S. A. (2021). COVID-19 pandemic and economic policy uncertainty regimes affect commodity market volatility. Resources Policy, 74, 102309. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2021.102309
  2. Aytekin, İ., Bayrakdar, S., & Aksoy, E. (2023). Türkiye’de döviz kuru ile enflasyon arasındaki uzun ve kısa dönemli ilişkinin incelenmesi. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 10(1), 87-112.
  3. Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. The Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1593-1636. https://doi.org/10.1093/qje/qjw024
  4. Bloom, N. (2009). The impact of uncertainty shocks. Econometrica, 77(3), 623–685. https://doi.org/10.3982/ECTA6248
  5. Brown, R. L., Durbin, J., & Evans, J. M. (1975). Techniques for testing the constancy of regression relationships over time. Journal of the Royal Statistical Society Series B: Statistical Methodology, 37(2), 149-163. https://doi.org/10.1111/j.2517-6161.1975.tb01532.x
  6. Cekin, S. E., Pradhan, A. K., Tiwari, A. K., & Gupta, R. (2020). Measuring co-dependencies of economic policy uncertainty in Latin American countries using vine copulas. The Quarterly Review of Economics and Finance, 76, 207-217. https://doi.org/10.1016/j.qref.2019.07.004
  7. Chiang, T. C. (2022). Evidence of economic policy uncertainty and COVID-19 pandemic on global stock returns. Journal of Risk and Financial Management, 15(1), 28. https://doi.org/10.3390/jrfm15010028
  8. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American Statistical Association, 74(366), 427–431. https://doi.org/10.2307/2286348
  9. Dirican, C., & Canoz, İ. (2017). The cointegration relationship between Bitcoin prices and major world stock indices: An analysis with Ardl model approach. Journal of Economics Finance and Accounting, 4(4), 377-392. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2017.748
  10. Gürbüz, A. (2024). Heterojen belirsizlik endekslerinin Bıst 100 endeksi üzerindeki etkisi: Bir Ardl sınır testi yaklaşımı. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 61(670), 29-51.
  11. İlhan, B., & Bağcı, E. (2024). BİST100 endeksi ile GEPU, tahvil faizi ve döviz kuru arasındaki dinamik ilişki üzerine bir ampirik çalışma. Third Sector Social Economic Review, 59(4), 1283–1302. https://doi.org/10.26677/TR1010.2024.1283
  12. Kilic, I., & Balli, F. (2024). Measuring economic country-specific uncertainty in Türkiye. Empirical Economics, 67(4), 1649-1689. https://doi.org/10.1007/s00181-024-02594-z
  13. Korkmaz, Ö., & Güngör, S. (2018). Küresel ekonomi politika belirsizliğinin Borsa İstanbul’da işlem gören seçilmiş endeks getirileri üzerindeki etkisi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(ICEESS’ 18), 211-219. http://dx.doi.org/10.18506/anemon.452749
  14. Li, X. L., Balcilar, M., Gupta, R., & Chang, T. (2016). The causal relationship between economic policy uncertainty and stock returns in China and India: Evidence from a bootstrap rolling window approach. Emerging Markets Finance and Trade, 52(3), 674-689. https://doi.org/10.1080/1540496X.2014.998564
  15. Münyas, T., & Aydın, G. K. (2025). The effect of economic policy and monetary policy uncertainties on investor behavior: Example of newly industrialized countries. Journal of Finance Letters (Maliye ve Finans Yazıları), 40(123), 64-91. https://doi.org/10.33203/mfy.1396689
  16. Özcan, B. (2017). ARDL model bounds test approach: The case of Turkey (Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstatistik ABD). Ulusal Tez Merkezi.
  17. Öztaş, B. (2025). Türkiye’de finansal serbestleşme ve ekonomik büyüme ilişkisi: ARDL sınır testi yaklaşımı. International Social Sciences Studies Journal, 13(2), 115–132. https://doi.org/10.5281/zenodo.16420554
  18. Pesaran, M. H., & Shin, Y. (1995). An autoregressive distributed lag modelling approach to cointegration analysis (Vol. 9514, pp. 371-413). Cambridge, UK: Department of Applied Economics, University of Cambridge.
  19. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289–326. https://doi.org/10.1002/jae.616
  20. Tokgöz, E., & Arıca, F. (2025). Küreselleşme, finansal gelişim ve ekonomik politika belirsizliği arasındaki çok yönlü etkileşimler: Bir literatür taraması ve analitik çerçeve. Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 188-194.
  21. Yalçınkaya, Ö. (2019). Küresel ekonomik, politik ve jeopolitik belirsizliklerin makroekonomik etkileri: Türkiye ekonomisi üzerine SVAR analizi (1992:Q1-2018Q:2), Journal of Yasar University, 14(53), 56-73. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/659821